Wetsvoorstel: meer inspraak voor franchisenemers

Het kabinet wil dat middenstanders die een franchisevestiging beheren, meer inspraak krijgen in financiële afspraken en veranderingen in de formule.

Een filiaal van de Hema, een winkelketen die met franchisenemers werkt.
Een filiaal van de Hema, een winkelketen die met franchisenemers werkt. Foto Tony Taylor/Getty Images

De bescherming van franchisenemers tegen hun franchisegever is een stap dichterbij. Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken, CDA) stuurt vrijdag een wetsvoorstel naar de Raad van State, nadat een conceptversie eerder dit jaar in consultatie werd gebracht.

In het wetsvoorstel is vastgelegd hoe de concerns en de middenstanders, die een contract aangaan over het beheer van een franchisefiliaal, zich tot elkaar verhouden. De middenstanders geven leiding aan een eigen filiaal van een groot concern en profiteren zo van de naamsbekendheid van dat bedrijf. De franchisenemers dragen een percentage van de omzet af aan het concern. Ketens als Hema, Praxis en Albert Heijn werken met franchisenemers. De middenstanders hadden tot nu toe vaak geen inspraak in beslissingen over het assortiment of de formule van de franchisegever. Ook de verdeling van inkomsten uit de winkels en de online verkoop leidde vaker tot onenigheid, waarbij de franchisenemer meestal het onderspit delfde.

Machtsbalans

In een officiële verklaring stelt de staatssecretaris dat het wetsvoorstel noodzakelijk is om „de machtsbalans tussen franchisegevers en franchisenemers te herstellen” en de franchisenemers meer bescherming. Zo moet de franchisegever voordat een overeenkomst wordt ondertekend, alle relevante informatie doorgeven aan de franchisenemer. Verder krijgen de franchisenemers inspraak bij tussentijdse wijzigingen van de financiële afspraken of bij veranderingen in het concept door het moederbedrijf. Ook moeten de partners afspraken maken over de mogelijke stijging van de waarde van het merk voor de periode dat de franchisenemer het filiaal beheert. Voor die ‘goodwill’ kan de middenstander ook een vergoeding krijgen.

Lees ook: in 2015 werd een nieuwe franchisecode van kracht

In de Volkskrant zegt staatssecretaris Keijzer vrijdag dat de wet „weinig zal veranderen” voor de franchisegevers „die op een nette manier met hun franchisenemers omgaan”. Maar de grote moederbedrijven zijn niet blij met het wetsvoorstel. Zij vinden dat de middenstanders van aparte filialen te veel invloed krijgen op beslissingen die voor het hele bedrijf gelden. Bovendien voorzien zij een concurrentienadeel ten opzichte van bedrijven die niet met franchisenemers werken en beslissingen dus ook niet met hen hoeven te overleggen, zeggen ze tegen de Volkskrant.

In Nederland zijn zo’n 30.000 franchisevestigingen van 825 ketens, met een gezamenlijke jaarlijkse omzet van ruim 30 miljard euro. Het Ministerie van Economische Zaken ontving veel reacties van de bedrijven op een conceptversie van het wetsvoorstel, die in januari in consultatie werd genomen. De precieze inhoud van het nu ingestuurde wetsvoorstel wordt pas openbaar als dat in de Tweede Kamer wordt ingediend, aan het einde van dit jaar.