Semispatiebalkvariant

Tijdens het NK, dat een week geleden werd gewonnen door Lucas van Foreest, leerde ik een nieuw schaakwoord kennen: semispatiebalkvariant. Ik was niet de enige voor wie het een vreemd woord was. Dimitri Reinderman, die het had gebruikt in een rondeverslag, legde het uit: „Voornamelijk spatiebalken (in Chessbase met de engine aan, zodat ie de eerste keuze uitvoert), maar soms de computer een duwtje in de goede richting geven.”

Voor lezers van deze rubriek die niet dagelijks spatiebalken in Chessbase zal het misschien nog steeds niet helemaal duidelijk zijn. Met wat kwade wil kun je zeggen dat de spatiebalkers ezels zijn die alleen geïnteresseerd zijn in de eerste keuze van hun schaakcomputer. De mensen die het semi doen, voeren af en toe een eigen zet in.

De grote Russische schaker Jan Nepomniatsjtsji is beslist geen ezel, maar in zijn partij tegen Anish Giri uit de laatste ronde van het toernooi in Zagreb was hij wel het slachtoffer van een te groot vertrouwen in zijn computer. Hij offerde op aanraden van de machine een stuk en merkte een paar zetten later al dat hij verloren stond.

Volgens Giri kwam het doordat Nepom die stelling een paar jaar geleden had bestudeerd, toen de schaakprogramma’s slechter waren dan nu. Giri bracht een ode aan zijn eigen computer: „Ik wil graag voor deze partij iemand bedanken, iemand die ik eigenlijk nooit bedank, mijn helper die altijd voor me klaarstaat, dag en nacht onder de meest onmenselijke omstandigheden, die nooit ergens om vraagt en gewoon zijn ding doet – mijn pc!”

Ik keek even wat mijn eigen Stockfish 10 vindt van dat fatale stukoffer 13. Pxh7. Stockfish aarzelde even, maar binnen een halve minuut kwam hij tot de conclusie dat het niet deugde. Nepom moet spatiebalkend de opening bekeken hebben voordat Stockfish 10 bestond.

Dat toernooi in Zagreb werd overigens soeverein gewonnen door Magnus Carlsen. Het was zijn zevende toernooioverwinning in 2019, zijn wonderjaar.

Jan Nepomniatsjtsji - Anish Giri, Zagreb 2019

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. Lb5+ Pd7 4. c3 Pgf6 5. Ld3 g6 6. Lc2 Lg7 7. d4 0-0 8. 0-0 b5 9. e5 De eerste stap op het verkeerde pad, maar nog niet fataal. 9...Pe8 10. e6 Daar was het hem om te doen, maar een rustige zet als 10. a4 was beter. 10...fxe6 11. Pg5 Pc7 12. dxc5 Pxc5

RL

Zie diagram

13. Pxh7 Een goede weg terug was er niet meer. 13...Kxh7 14. Dh5+ Kg8 15. Lxg6 Tf6 16. Dh7+ Kf8 17. Lh6 Txg6 Op dit moment moet Nepom gezien hebben dat zijn voorbereiding niet deugde. De semispatiebalkvariant is hier 18. Dh8+ Kxf7 19. Dxd8 (een damewinst waar wit geen plezier aan beleeft) Txg2+ 20. Kh1 (of 20. Kxg2 Lb7+) Tg6 21. Dxc7 Lxh6 en zwart heeft door zetten als Lb7+ en Lf4 gevolgd door Th8 een winnende aanval. 18. Dxg6 Lxh6 19. Dxh6+ Ke8 Zwarts koning is veilig en al zijn stukken komen op goede velden. Hij heeft winnend voordeel. 20. b4 Pa4 21. Pa3 Kd7 22. c4 bxc4 23. Pxc4 La6 24. Tac1 Pb6 25. Pxb6+ axb6 26. Tfe1 Lb7 27. De3 b5 28. a3 Ld5 29. Tc3 Dg8 30. Dh3 Dg7 31. Tec1 Lc4 32. Te1 Dd4 33. Tf3 Hierna gaat het hard, maar het maakt niet veel meer uit wat wit doet. 33...Dd2 34. Tb1 Pd5 35. Dg3 Le2 36. Tfb3 Ld1 Wit gaf op.