Misbruik leidt tot meer woede dan tien jaar geleden

Jeffrey epstein Zakenman Jeffrey Epstein wist zich beschermd door rijkdom en invloedrijke vrienden. Maar de tijden zijn veranderd.

De actiegroep Hot Mess toont foto’s van Jeffrey Epstein bij een rechtbank in New York.
De actiegroep Hot Mess toont foto’s van Jeffrey Epstein bij een rechtbank in New York. Foto Stephanie Keith/AFP

Is dit de brutaliteit van de miljardair die zich door zijn fortuin beschermd weet? De advocaten van Jeffrey Epstein stellen de rechter voor om hun cliënt op borgtocht vrij te laten in ruil voor 77 miljoen dollar, een privévliegtuig, plus een paar hypotheken die hij deelt met zijn broer en een vriend. „Zijn gedrag gedurende de laatste veertien jaar laat zien dat hij niet vluchtgevaarlijk is en geen gevaar vormt voor de samenleving”, schrijven de advocaten in een memorandum voor de rechter in New York, waar Epstein sinds vorige week zaterdag gevangen zit.

De 66-jarige zakenman zou volgens de aanklacht van het openbaar ministerie jarenlang, „ten minste tussen 2002 en 2005”, minderjarige en kwetsbare meisjes hebben misbruikt in een „omvangrijk netwerk van minderjarige slachtoffers die hij seksueel kon misbruiken”. De meisjes waren soms nog maar veertien jaar oud en werden door hem betaald voor seksuele diensten en voor het rekruteren van andere jonge meisjes.

Epstein is door tientallen vrouwen beschuldigd van ontucht en er komen tot op de dag van vandaag nieuwe slachtoffers naar voren.

Epstein is eerder voor min of meer dezelfde zaken vervolgd in Florida en hij kwam er destijds genadig vanaf met een schikking waarin hij slechts het ‘uitlokken van prostitutie’ toegaf. In 2008 kreeg hij 18 maanden cel (waarvan hij er uiteindelijk maar 13 zou uitzitten, en waarbij hij had bedongen dat hij twaalf uur per dag buiten de gevangenis mocht doorbrengen) en moest hij zich registreren als sex offender. Epstein gaf in 2011 een interview aan de New York Postwaarin hij dat laatste even nuanceerde. „Ik ben geen sexual predator [roofdier]”, zei hij, „ik ben een offender [overtreder]. Het is het verschil tussen een moordenaar en iemand die een bagel steelt.”

Lees ook: Zedendelinquent met machtige vrienden

De afgelopen week werden veel commentaren gewijd aan Epsteins brutaliteit, aan de arrogantie van de macht en de neiging van zijn omgeving om hem te beschermen. Amerika’s oudste, nog bestaande (en linkse) tijdschrift The Nation concludeerde: „Dit toont aan dat plutocratie het hele systeem aantast.” Anand Giridharadas, commentator van Time, schreef op Twitter dat de zaak-Epstein „niet een losse tumor is. Hij is een biopt van een compleet systeem”.

Een tikje aan de jonge kant

De zaak had vast minder stof doen opwaaien als Epstein niet via allerlei draden verbonden was geweest met invloedrijke mensen: kroonprins Mohammed bin Salman van Saoedi-Arabië, de Britse prins Andrew, Duke of York, topadvocaat Alan Dershowitz, president Donald Trump en oud-president Bill Clinton, die herhaaldelijk meevloog in Epsteins privéjet, bijgenaamd de ‘Lolita Express’.

Maar het omgekeerde is even waarschijnlijk: dat Epstein zo lang ongestoord zijn misdadige seksuele praktijken kon voortzetten, heeft ook te maken met die beschermlaag van vrienden op de goede plekken. ‘Iedereen’ wist van Epsteins voorliefde voor jonge meisjes, zoals te lezen valt in oude artikelen die nu opnieuw opduiken. In New York Magazine in 2002 wordt Trump geciteerd die Epstein een „leuke gozer” vindt en er achteloos aan toevoegt: „Men zegt zelfs dat hij net zo van mooie vrouwen houdt als ik, zij het een tikje aan de jonge kant.”

Geen wonder dus dat Epsteins connecties al snel na zijn schikking van 2008 de vraag opriepen of zijn relatief lage straf het gevolg kon zijn van bescherming van hogerhand. Klinkt dat als een samenzweringstheorie? Lees dan wat twee journalisten hierover zeggen. Conchita Sarnoff schrijft in TrafficKing (2016) dat ze aanvankelijk moeite had haar manuscript over de zaak-Epstein gepubliceerd te krijgen. „Uitgevers waren bang om mijn boek uit te geven uit angst voor: Een presidentschap van [Hillary] Clinton.”

Vicki Ward schreef deze week op nieuwssite The Daily Beast: „Ik volgde [Epstein] in 2002 maandenlang voor Vanity Fair en ontdekte niet alleen dat zijn beroep niet was wat hij voorgaf, maar ook dat hij naar verluidt twee jonge zusjes had aangerand, eentje van hen was destijds minderjarig. Ze waren dapper genoeg om hier on the record over te verklaren. Ze waren bang dat hij al zijn invloed zou aanwenden om hen in diskrediet te brengen – en dat was niet ten onrechte.

„Toen het artikel gereed werd gemaakt voor publicatie, kwam Epstein langs op het kantoor van de toenmalige hoofdredacteur, Graydon Carter, en ineens waren de vrouwen en hun beschuldigingen uit het verhaal geschrapt. ‘Hij is nogal gevoelig waar het die jonge vrouwen betreft’, zei Carter me destijds.” Carter reageerde met de verklaring dat hij Wards verhaal niet overtuigend had gevonden. „Uiteindelijk hadden we geen vertrouwen in Wards verslaggeving.”

Dobbelsteen

Washington zou Washingon niet zijn als niet driftig werd gediscussieerd over de politieke fall-out van de zaak. Een dochter van de Democratische leider Nancy Pelosi waarschuwde meteen na Epsteins arrestatie dat het „heel goed mogelijk is dat er ook een paar van onze helden bij betrokken zijn, maar we moeten de bijl laten neerkomen waar-die valt, of het nu op Republikeinen of Democraten is”.

Eerst ging het vooral om het lot van minister van Werkgelegenheid Alex Acosta, die destijds de openbaar aanklager was onder wiens verantwoordelijkheid de ‘sweetheart deal’ met Epstein werd getroffen. Hij verdedigde zich door én de schuld te schuiven op justitie in de staat Florida én te zeggen dat deze schikking de best mogelijke uitkomst voor de slachtoffers was geweest. In een rechtszaak waren hun kansen even groot geweest als een „worp met een dobbelsteen”. President Trump maakte vrijdag bekend dat Acosta aftreedt: „Zijn keuze, niet de mijne.”

Eén ding dat Acosta ter verontschuldiging zei, is ongetwijfeld waar, al is het geen excuus: de tolerantie voor seksueel misbruik is de afgelopen jaren razendsnel afgenomen. En in het spectrum Harvey Weinstein, Bill Cosby, Les Moonves bevindt Jeffrey Epstein zich aan de ellendigste rand vanwege het feit dat hij weerloze minderjarige slachtoffers zocht.

Uit de commentaren deze week viel genoeg cynisme op te tekenen. Zoals Time-redacteur Giridharadas schreef: „Alles wat Epsteins manier van leven mogelijk heeft gemaakt, blijft na zijn arrestatie intact: de Caraïbische belastingparadijzen, de geheime vastgoedtransacties, het kopen van politici, non-profitorganisaties die glanzende reputaties verkopen, uitgevers die vriendjes uit hun sociale klasse beschermen.”

Maar één ding lijkt beslissend veranderd in vergelijking met 2008: de publieke verontwaardiging en de druk die daar nu van uitgaat.

Correctie maandag 15 juli 2019:In dit artikel is de zinsnede over Epsteins ‘per definitie misdadige seksuele voorkeur’ vervangen door zijn ‘misdadige seksuele praktijken’. Iemands seksuele voorkeur is niet misdadig.