‘Gaat dit over het gebrek aan liefde voor eten?’

Sjirk de Jong wint met ‘Eetfabriek?’ de vakjuryprijs van juni, met als thema ‘Nederland eet’.

Sjirk de Jong

„Het standpunt is erg goed gekozen”, merkte de jury op bij de toekenning van de vakjuryprijs aan Sjirk de Jong. „Daardoor krijgt de aanhanger een prominente rol in het beeld.” Interessant vonden zij ook de vele vragen die de foto oproept: „Is dit een slager? Wordt hier eten geproduceerd? Of kunnen de mensen die op dit industrieterrein werken hier komen lunchen?” En: „Staat het afval in de aanhanger voor de manier waarop wij in Nederland over eten denken? Gaat dit over het gebrek aan liefde voor eten?”

„Ik was op de fiets op weg van mijn huis in Nieuw Sloten naar mijn zus en zwager in Zwanenburg”, vertelt Sjirk de Jong (67) uit Amsterdam. „Die vierden hun verjaardag, daarom had ik ook mijn fototoestel bij me.” Zoals altijd nam hij bij de dijk de afslag naar beneden. „Ineens zag ik een grote witte vrachtwagen staan. ‘Eetfabriek’ stond erop. Die had ik daar nog nooit gezien.”

Hij vond het een opmerkelijk woord. „’Eten’ en ‘fabriek’, die combinatie maak je niet zo gauw.” De Jong wist van de fotowedstrijd van NRC, dus dacht: daar maak ik een foto van. Even later draaide hij zich om. „Toen zag ik tot mijn verbazing dat gebouw langs de kant van de weg. De Eetfabriek zelf! Had ik daar ook nog nooit eerder gezien.” Dus maakte hij nog een foto. „Als die vrachtwagen daar niet had gestaan, was ik er zo weer voorbijgereden.”

Overzichtfoto’s

„Ik vond het een mooi beeld, zo met al die lijnen”, verklaart hij waarom hij juist op die plek is gaan staan om de foto te nemen. „Dat karretje met afval stond er toevallig voor. Dat wilde ik er graag bij hebben. Die dingen gaan bij mij vaak intuïtief. Ze zeggen weleens dat je beter wat dichterbij kunt komen en close-ups moet maken. Maar daar ben ik niet zo van. Ik maak veel liever overzichtsfoto’s.”

Welgeteld één opname maakte hij van het tafereel. „Ik neem liever niet te veel foto’s. Ik probeer het meteen goed te doen, anders moet ik later maar weer kiezen.” Toen hij daar zo bezig was, stopte er een vrachtwagen. De chauffeur draaide zijn raampje open. „De grapjas vroeg of hij even moest lachen voor de foto.” Maar dat vond De Jong niet nodig. „Ik vond het mooi zat zo.”

Intertoys

Tot twee jaar terug gaf De Jong economieles aan het ROC in de Amsterdamse Bijlmer. Pas na zijn pensionering is hij zich meer met fotografie gaan bezighouden. „Dat was een raar toeval. Ik kwam een keer langs de Intertoys, daar lagen wat digitale cameraatjes in de uitverkoop. Dat wilde ik weleens proberen.” In een ver verleden had hij wel wat getekend en geschilderd, maar sinds hij de camera heeft, is dat zijn nieuwe hobby. „Puur vanwege het gemak. Schilderen kost veel meer tijd. Een foto is in één klik gemaakt.”

Beetje competitie

Het maakt hem eigenlijk niet zoveel uit wat hij fotografeert. Straatbeeld, landschappen, dieren. Vorig jaar heeft hij met veel plezier voor Wikipedia een aantal monumentale panden in beeld gebracht. Al was dat niet zozeer omdat hij graag huizen fotografeert, maar meer omdat aan die opdracht ook een wedstrijdelement verbonden was. „Ik hou wel van een beetje competitie.” Sterker, hij heeft wel vaker wedstrijden gewonnen. „Vooral met slagzinnen.”

Met het fotograferen van mensen is De Jong voorzichtig geworden. Laatst had hij een foto gemaakt van een stel kinderen die van school werden opgehaald, recht tegenover zijn huis. Stond even later het schoolhoofd voor de deur. „Er had een mevrouw geklaagd dat ze zomaar was gefotografeerd. Iets met portretrecht. Ik heb het nog opgezocht; volgens mij mag je op de openbare weg fotograferen wat je wil. Maar het hoofd zei: ‘Ik wil geen ruzie met die mevrouw. En u ook niet.’” Dus heeft hij de foto maar verwijderd. „Zo belangrijk was het niet.”

Nieuwe apparaten

Zijn foto’s maakt De Jong vrijwel altijd met zijn fotocamera. Ja, hij heeft wel een mobieltje, maar die gebruikt hij om te bellen. Hij weet het, de smartphones van tegenwoordig schijnen erg goede camera’s te hebben, maar van hem hoeft het niet. „Er komen steeds weer nieuwe apparaten bij waar je aan moet wennen. Je kan wel aan de gang blijven met die dingen.” Hij houdt het liever bij zijn Intertoys-camera. „Die is speciaal gemaakt om foto’s te mee maken en dat gaat me tot nu toe aardig goed af.”

Het thema van juli is ‘Nederland ontspant’. Inzenden en stemmen kan tot 2 augustus 17:00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.