Opinie

Leon, Matteo en de nakende ondergang

Tom-Jan Meeus

Je hebt mensen met een zekere status die de ondergang zien aankomen, en het probleem met de ondergang is natuurlijk: je kunt er niet te laat bij zijn. Evengoed gaan er maanden voorbij dat je nergens ondergang ziet, maar dan lees je Leon de Winter in De Telegraaf, auteur van knappe literatuur, en hij weet het gewoon. De nieuwe baas van de Europese Centrale Bank wil het contante geld afschaffen, dit geeft de overheid volledig inzicht in ons geldverkeer, en dan, denkt Leon, is de totalitaire staat nabij.

Je hebt meer van dit soort gelovigen. Vorig jaar was er Rutger van den Noort, een zakenman die via ‘De Nederlandse Leeuw’ een avondje belegde met „mensen die worden weggecensureerd”. Gevolg was dat media massaal afkwamen op ultrarechtse internethalvegaren. Rutger werd er niet bescheidener door. Op OpinieZ schrijft hij nu dat Nederland, onder meer door ‘financiële onderdrukking’ en ‘verlies van nationale soevereiniteit’, zich „richting dictatuur” beweegt (al viel wel op dat niemand Rutger had weggecensureerd).

En rond de jaarwisseling had je, ook in De Telegraaf, een stel wetenschappers – geen klimaatwetenschappers – dat zeker wist dat we door de Klimaatwet „economisch een derdewereldland” zouden worden. Zover ik kon nagaan kregen de heren sinds het recente klimaatakkoord niet opnieuw zo’n groot platform, dus mogelijk beleven we een meevallertje – en gaat Nederland Nigeria toch niet achterna.

Nu kun je ook denken dat je dit soort grote woorden niet letterlijk moet nemen. Dat deze mensen alleen maar willen waarschuwen.

Tegelijk frappeert het me hoe zelden rechtse opinieleiders zich verontrust tonen over het thema dat rechts decennia de meeste kopzorgen bezorgde: de Russen. Terwijl telkens blijkt dat Russische ontregelingskunsten in het Westen verder reiken dan we ons vaak realiseren.

Zo heb je nu een Amerikaanse podcastreeks die aantoont dat Russische inlichtingendiensten via onlinemanipulatie een roofmoord uit 2016 omvormden tot politieke aanslag door de Clintons, waarna Trumps Witte Huis en Fox News de kletskoek groot maakten.

En nadat laatst opnamen opdoken waarin de Oostenrijkse vicekanselier Heinz-Christian Strache van de ultrarechtse FPÖ bereid was geld van Russen aan te nemen, gebeurde woensdag iets vergelijkbaars inzake een medewerker van de ultrarechtse Italiaanse vicepremier Matteo Salvini (Lega).

Prominente politici in EU-landen met weerzin tegen de EU en een financiële band met Poetin: ik zal niet zeggen dat ze onze ondergang worden, je weet het niet, maar zij lijken me een reëler gevaar dan ons vermeende voorland als dictatuur of derdewereldland.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.