Irritatie VS en Frankrijk om techtaks

Handelsvete De aankondiging van een Franse belasting voor grote techbedrijven test de Europese solidariteit en zorgt voor spanningen.

De Amerikaanse president Trump en de Franse president Macron tijdens een ontmoeting op 6 juni om D-day te herdenken.
De Amerikaanse president Trump en de Franse president Macron tijdens een ontmoeting op 6 juni om D-day te herdenken. Foto Ludovic Marin/Pool

Krap twee jaar terug was Donald Trump eregast bij de militaire parade op Quatorze Juillet. De Franse president Emmanuel Macron probeerde op de nationale feestdag met charme en grandeur zijn Amerikaanse collega aan boord te houden bij de multilaterale wereldorde.

Dat lijkt lang geleden nu na een nieuwe klap in de handelsvete die Europa en de Verenigde Staten sinds Trumps aantreden bezighoudt, de Franse irritaties over de bondgenoot hoog oplopen. De spanning over een Franse belasting voor grote techbedrijven is een test voor de onderlinge Europese solidariteit.

Nog voordat de Franse senaat donderdag met de speciale heffing instemde, kondigde handelsvertegenwoordiger Robert Lightizer van het Witte Huis een „onderzoek” naar de plannen aan. Via het in werking gestelde artikel 301 van een handelswet uit 1974 dreigen de VS formeel met douaneheffingen voor Franse producten wegens mogelijk „oneerlijke handelspraktijken”, schrijft Lightizer. Eerder begonnen de VS zo’n procedure tegen China.

Dreigementen

Het is „voor het eerst in de geschiedenis van de Frans-Amerikaanse betrekkingen” dat de VS zo’n maatregel tegen Frankrijk nemen, zei de Franse minister van Financiën Bruno Le Maire. „Bondgenoten kunnen en moeten hun meningsverschillen op een andere manier oplossen dan via dreigementen.” Maar de situatie verandert niets aan zijn plannen. „Frankrijk is een soevereine staat en beslist soeverein over zijn belastingmaatregelen.”

Frankrijk wil met de nieuwe belasting techbedrijven die wereldwijd 750 miljoen euro of meer omzetten, 3 procent belasting kunnen heffen over hun Franse omzet. De taks treft Amerikaanse giganten als Google, Apple, Facebook en Amazon, maar ook bedrijven uit andere landen moeten betalen. Eén Franse multinational valt binnen de criteria: het in gepersonaliseerde online-reclame gespecialiseerde Criteo. De belasting zou Frankrijk in 2019 400 miljoen en volgend jaar 650 miljoen euro moeten opleveren.

Symbolisch

Maar de maatregel is vooral symbolisch. „We brengen slechts fiscale rechtvaardigheid terug”, zei Le Maire. President Macron kondigde de belasting eind vorig jaar aan na wekenlang protest van ‘gele hesjes’. Een van hun speerpunten was eerlijker verdeling van de belastingdruk tussen bedrijven en burgers.

Dat Macron toen besloot niet te wachten op stroeve onderhandelingen over een collectieve EU-belasting voor techbedrijven, verklaart volgens Franse diplomaten de huidige Amerikaanse zet. Onder andere Ierland en Finland zijn fel tegen.

Nadat Trump eerder met kritiek op het Duitse handelsoverschot probeerde een wig te drijven tussen EU-lidstaten, zet zijn regering zo opnieuw de interne verhoudingen onder druk. Frankrijk was onlangs het enige EU-land dat tegen hervatting van het handelsoverleg stemde zolang de VS het klimaatakkoord van Parijs niet nakomen.

Maar Frankrijk ruilt de eigen heffing graag in voor een oplossing waar binnen de OESO, de club van rijke landen, aan gewerkt wordt, zei Le Maire. Maar een akkoord daar wordt niet voor 2020 verwacht. Hij stelde zijn Amerikaanse ambtgenoot Steven Mnuchin voor om er bij een G7-top over tien dagen over te praten. Eerst moet hij zondag met Macron nog naar het militaire défilé voor Quatorze Juillet. Dat staat dit jaar in het teken van de Europese defensiesamenwerking. Premier Rutte is een van de eregasten.