‘Welke stad laat z’n mooiste stuk onderpissen?’

Amsterdam Prostituees en bewoners van de Wallen gaan in gesprek over de plannen van Femke Halsema. De discussie raakt al snel verhit.

Grote groepen toeristen lopen over de Wallen
Grote groepen toeristen lopen over de Wallen iStock

Eén bewoner heeft het geteld: soms passeren er wel honderd mensen per minuut zijn deur. „Ik heb moeite mijn huis te bereiken. En dat íedere avond, in deze tijd van het jaar.”

„Als iemand voor m’n deur staat, zeg ik gewoon: kun je aan de kant gaan?” zegt een andere bewoner. „Waarom maken we geen aparte wijk voor de mensen die hier niet meer willen wonen?”

Lees ook: Sekswerkers Wallen balen van vele toeristen

Breng de Wallen in Amsterdam ter sprake, en meningen zijn stevig. Kondig aan dat je de Wallen wil veránderen, en de discussie raakt verhit.

Dat is precies wat er gebeurde, woensdagavond in het Compagnietheater in Amsterdam. Tijdens een eerste van twee bijeenkomsten konden bewoners, prostituees en ondernemers hun mening geven over de plannen van burgemeester Femke Halsema voor de Amsterdamse hoerenbuurt. Die dreigt volgens haar onleefbaar te worden door de massale drukte, overlast en criminaliteit. Vorige week kondigde ze vier toekomstscenario’s aan voor de Wallen. Later dit jaar kiest de gemeenteraad een van deze vier opties, „of een ander plan, want we hechten niet aan scenario’s”.

De twee meest radicale voorstellen van Halsema: méér raambordelen erbij en het Wallengebied uitbreiden, of alle ramen dicht en de sekswerkers naar elders in de stad. Daartussen zitten twee varianten: de ramen meer over de stad spreiden, of de prostituees achter de gordijnen zetten zodat ze niet meer zichtbaar zijn vanaf de straat. Ze wil „prostitutie niet uit de stad verjagen,” benadrukt Halsema in haar praatje, maar in ieder van de vier scenario’s gaan de Wallen ingrijpend op de schop.

De zaal is gelijkelijk gevuld met belanghebbenden uit de buurt, zo blijkt uit een peiling via de smartphone: 28 procent sekswerkers, 21 procent ondernemers, 23 procent bewoners. Vooral die laatsten nemen het woord. Ze hebben niets tegen de sekswerkers, die doen gewoon hun werk, maar de drukte en ranzigheid eromheen zijn ze echt spuugzat.

„Britse jongens!” zegt een bewoner. „Ze schreeuwen de hele nacht door! Voor een avondje in de pub in hun woonwijk zijn ze minder kwijt dan wanneer ze naar Amsterdam vliegen.”

„Sorry, maar sekswerk trekt gewoon laagwaardig toerisme aan,” zegt een andere bewoonster.” Ze krijgt meteen een scherpe repliek van een wat oudere prostituee: „Dus jouw vader, broer of neef is ook een laagwaardig persoon?”

'More windows!'

Lees ook: Femke Halsema: sluiting Amsterdamse Wallen is een optie

Low budget-toerisme – over de oorzaak van de malaise op de Wallen is iedereen het wel eens. Maar wat doe je eraan? Daar kiezen de bewoners en de sekswerkers voor tegengestelde opties. Raambordelen sluiten, vinden de meeste bewoners. Of zelfs: alle dames naar een andere plek. „Waarom maken we in het havengebied geen mini-Las Vegas,” stelt een buurtbewoonster voor. „Leuke lichtjes, bussen met toeristen die speciaal voor de dames komen. Een goede sfeer, gogodancers, nachtclubs.”

De prostituees joelen. Ze kiezen juist voor de tegenovergestelde optie: méér ramen erbij – dan spreid je de toeristen over het gebied. Al vroeg op de avond gaan er overal tegelijk dezelfde bordjes te lucht in met de boodschap: More windows!

We willen blijven, verwoordt Felicia Anna van belangenvereniging Red Light United het standpunt van de prostituees. Ze citeert cijfers uit een onderzoek onder haar achterban: 93 procent wil niet weg, 73 procent vindt het niet te druk, 61 procent heeft niets tegen toeristen. De oorzaak van alle drukte en wangedrag? „Te veel Airbnb. We willen betere toeristen en meer ramen!”

Al snel wordt duidelijk dat hier twee werelden tegenover elkaar staan die elkaar niet gaan vinden. „Welke stad laat z’n mooiste stuk onderpissen en maakt reclame voor een bedrijfstak waarin je je dochters en je vrouw niet terug zou willen zien?” zegt een buurtbewoner.

De bewoners en sekswerkers vinden elkaar wél op een ander punt: onvrede over het ontbreken van handhaving. Waar zijn de politie en de boa’s op de Wallen? „Na twaalf uur ‘s avonds is er niemand meer,” zegt een bewoner. Juist daar heeft Halsema aan het eind van de avond een ontnuchterende boodschap: ook zij zou meer handhaving willen, maar dat is „onmogelijk”. Te weinig politieagenten, ondanks smeekbedes in Den Haag. „En de agressie van de bezoekers is op dit moment zo groot, dat de handhavers zeggen: wij willen de Wallen niet meer op.”