Robert Glasper staat met één been in de jazz en met het andere in de soul, r&b en hiphop.

Foto Mathieu Bitton

Robert Glasper: ‘Jazz heeft meer nodig dan een goeie hiphopbeat’

Robert Glasper Jazz moet je levend houden, zegt Robert Glasper, dit jaar artist in residence op NSJ. Je moet ook zingen over mobieltjes en computers. „Anders herhalen we alleen de geschiedenis.”

Het is een wat aparte ontmoeting, zo tussen de wijnvaten in de kelder van The City Winery in New York. Over een paar uur treedt de Amerikaanse jazzpianist Robert Glasper boven in het restaurant op met zijn band. Hij is op de zogenaamde ‘City Winery’-tournee langs steden als Chicago, Atlanta, Nashville en Boston. Een combinatie van wijn, spijzen en muziek; al jaren hip en populair aan de oostkust. Maar leuk blijkt anders, als recht onder de neus van de musici de wijnflessen ontkurkt worden, bezoekers luidruchtig eten en bijpraten. Een sfeertje van: oja, er is ook muziek.

Pianist, componist en producer Robert Glasper (41) blijft er laconiek onder. Sowieso is zijn olijke grondhouding nuchter en street. Ontspannen – mutsje, wijde broek, T-shirt, immer kauwend op een tandenstoker – beroert hij zijn toetsen op het podium. Met in zijn band bas, drums en draaitafels scheert Glasper langs een vleug Herbie Hancock-fusion, funk en electro-experiment, wat beats à J. Dilla, enkele eigen songs en jazzstandards in een nieuwe vorm.

Glasper rijgt met lange lussen zijn modern creatieve jazz aan spoken word en r&b-zang

Afgelopen najaar was Glasper een maand lang de huisartiest van de New Yorkse jazzclub Blue Note. Een eer die enkel vermaarde jazznamen als trompettist Dizzy Gillespie en pianist Chick Corea was toegekomen. 48 shows in vier weken gaf hij. Elke dag twee optredens, met steeds weer nieuwe gastartiesten zoals Talib Kweli. Een „fantastisch inspirerende ervaring”.

Robert Glasper is een van de succesvolste cross-overacts in de hedendaagse jazzscene. Nooit heeft hij willen kiezen. Zijn stijl is hybride, met twee krachtbronnen. Met één been staat hij in de jazz, onder contract bij jazzlabel Blue Note. Met het andere staat hij in de soul, r&b en hiphop waarin hij werkt met zangers als Bilal, Erykah Badu en Jill Scott en rappers als Mos Def, Kendrick Lamar en The Roots. Eindeloos pendelt hij tussen zijn woningen in New York en Los Angeles om tracks op te nemen, met anderen te schrijven of te produceren.

De volgende prestigieuze klus is komend weekend. Hij is de artist in residence van het North Sea Jazz Festival. „Ik voel me er klaar voor”, zegt hij. „Ik kom er al jaren, het is eervol en het voelt logisch op dit punt in mijn carrière. Bovendien is North Sea Jazz een amalgaam als ik: in al die zalen klinkt verschillende muziek.” Hij brengt in Rotterdam drie projecten: zijn eigentijdse jazz met hiphopmixtuur met Yasiin Bey – beter bekend als rapper Mos Def (vrijdag), akoestische jazz met zijn trio (zaterdag) en tot slot Everything’s Beautiful, een eerbetoon aan trompettist Miles Davis met onder andere zangeres Ledisi (zondag).

Glunderen

Dat laatste is een project dat Glasper doet glunderen. Niet alleen maakte hij, op advies van Herbie Hancock, de Grammy winnende-filmmuziek voor Miles Ahead, de roemruchte biopic over Miles Davis. Ook werd hij in 2015 gevraagd een herinterpretatie van Miles’ werk te maken vanwege diens negentigste verjaardag. Glasper: „Een droom van een vraag natuurlijk. Dus ik zei oké, maar ik wil geen simpele remix doen maar een ‘re-imagining’ album maken. Dat zou zijn inspiratie beter tonen.”

Volgens Glasper „remixt iedereen al”. „Je neemt een typisch Miles Davis-trompetlijntje en daaronder gooi je een hiphopbeat. Dat is been there, done that. Ik wilde de kluis in voor de originele opnames. Daarmee kan ik nieuwe nummers creëren. Dat het mocht was zo’n geluk.” Een voorbeeld is ‘Maiysha’, dat met de originele master uit de jaren zeventig en nieuwe zang van Erykah Badu een bossa nova werd.

Nieuw publiek

Glasper heeft het altijd zijn missie gemaakt om nieuw publiek voor jazz te vinden. Hij ziet zich als „een breed georiënteerd muziekkanaal” dat jong en oud kan overtuigen. „De jazz die ik maak met mijn drummer Chris Dave en bassist Derrick Hodge is doordrenkt van invloeden. We speelden gospel in de kerk, jamden met de beste jazzmuzikanten en gingen op tournee met de grootste urbanartiesten. We schakelen moeiteloos tussen gevoel en techniek. Zo kan iedereen vanuit alle interesses een connectie voelen.”

Dat Glasper, die opgroeide in de Texaanse stad Houston, zich prettig voelt in zoveel muziekwerelden, lag al besloten in zijn jeugd. Hij groeide op met alleen zijn moeder. Zij speelde piano, zong gospel in de kerk en trad regelmatig op met haar band in het lokale jazz- en bluescircuit. Liever dan dat ze hem thuis liet bij een oppas nam ze hem mee. „Ik heb zo veel van haar over muziek geleerd”, zegt Glasper. „En als we thuis waren pakte ze haar zangboek en zongen we samen duetten. Zoals ‘Body & Soul’ en ‘There Will Never Be Another You’.”

Het jaar voordat zijn debuutalbum bij Blue Note uitkwam (Canvas, 2005) kwam zijn moeder op tragische wijze om het leven. Zij en haar man werden bruut vermoord door een kennis. Over die aangrijpende gebeurtenis zegt Glasper weinig in het openbaar. Op zijn derde album In My Moment (2007) eerde hij haar met het melancholieke nummer ‘Tribute’.

Jazz moderniseren

Op Double Booked (2009) versneed Robert Glasper zijn jazz voor het eerst met r&b en hiphop. Baanbrekend werden zijn beide Black Radio-albums waarop hij met lange lussen zijn modern creatieve jazz reeg aan spoken word en r&b-zang. Glasper realiseert zich dat de meeste jonge mensen jazz alleen kennen van hun ouders. Hij is bevlogen over het moderniseren van jazz. Neem het American Songbook. „Ik zeg het altijd tegen zangers: ‘geweldig dat je jazzstandards zingt met al die ouderwetse zinnen, taal van toen. Maar wie ben jij? Kun je ons iets vertellen wat met vandaag te maken heeft? Elk genre zou zich moeten ontwikkelen. Hoeveel jazzliedjes kennen nu het woord ‘cellphone’ of ‘computer’? Als we dat niet nu doen, herhalen we alleen geschiedenis.”

Niet dat Glasper wil beweren dat alles hiphop nodig heeft om modern te zijn. „Nee, totaal niet! Wees gewoon jezelf, nu. Dat is alles wat ik zeg. Wat ook je invloeden op dit moment zijn, stop dat erin.”