Iedereen wil Amerikaanse voetbalvrouwen huldigen

Wereldkampioen voetbal De stad New York, het Congres in Washington en ook sportmerk Nike verbinden zich graag aan de wereldkampioen voetbal. Alleen het Witte Huis krabbelde terug.

Aanvoerder Megan Rapinoe met de wereldbeker tijdens de tour, woensdag, door New York.
Aanvoerder Megan Rapinoe met de wereldbeker tijdens de tour, woensdag, door New York. Foto AFP

Eén miljoen mensen onthaalden het Amerikaanse voetbalteam woensdag in New York op een klassieke ticker-tape parade. De vrouwen, die zondag wereldkampioen werden, ontvingen de sleutels van de stad uit handen van burgemeester Bill de Blasio, een van de Democratische presidentskandidaten. Verder kregen ze een uitnodiging om naar het Congres in Washington te komen – die ze accepteerden –, maar géén uitnodiging voor een ontvangst op het Witte Huis – waarvan ze vooraf zeiden dat ze die ook zouden afslaan.

Speelster Alex Morgan (derde van rechts) spuit champagne in het publiek tijdens de viering van hun kampioenschap.

Sport is politiek, zeker in de VS, en het meest succesvolle vrouwenteam in de geschiedenis is een trofee. Nike-topman Mark Parker maakte bekend dat het thuis-tenue van Team USA dit seizoen het best verkochte voetbalshirt van het sportmerk is, veel succesvoller dan dat van de Amerikaanse mannen. Nike lanceerde na de winst in de finale een videocampagne rond het team waarin emancipatie het dominante thema is. „Vrouwen zullen meer veroveren dan alleen het voetbalveld. Laten we alle glazen plafonds doorbreken.”

Megan Rapinoe centraal in clip

Centraal in het clipje staat aanvaller Megan Rapinoe („Als ik groot ben, wil ik Megan Rapinoe worden”). Meer nog dan om haar doelpunten, waaronder de penalty in de finale tegen Nederland, is Rapinoe wereldberoemd geworden door een uitspraak van voor het toernooi. Bij winst zou ze in elk geval níet naar het Witte Huis gaan. Dit uit afkeer van het regeringsbeleid, vooral ten aanzien van lhbti’ers en migranten. „Ze moet eerst maar eens WINNEN en dan pas PRAATJES hebben”, reageerde president Trump op Twitter, maar hij zei erbij dat hij de vrouwen bij winst en verlies zou uitnodigen. Zondag na de finale krabbelde hij terug. „We hebben er nog niet over nagedacht”, zei hij op vragen van verslaggevers. De uitnodiging bleef uit.

Supporters van het Amerikaanse voetbalelftal vieren de overwinning. Foto Spencer Platt/AFP
Lees ook: Rapinoe gaat wel naar het Congres, niet naar het Witte Huis

In Frankrijk zei Rapinoe nadrukkelijk dat het WK een „platform” is, en dat de vrouwen dat willen gebruiken „om de wereld te verbeteren”. In New York herhaalde Rapinoe dat nog eens, maar daar hield ze het algemeen: „We moeten meer liefhebben, minder haten, meer luisteren, minder praten.” Verder maakte ze een grapje dat ze nergens ter wereld liever zou zijn dan nu in New York, „ook niet in de presidentsrace”.

Haar teamgenoten geven Rapinoe graag het woord, had bondscoach Jill Ellis eerder gezegd. „Megan is ervoor gemaakt om woordvoerder voor anderen te zijn.” Zo nam Rapinoe ook het voortouw in een rechtszaak die de vrouwen hebben aangespannen tegen de Amerikaanse voetbalbond om af te dwingen dat ze hetzelfde loon krijgen als de mannen. Burgemeester De Blasio omarmde de zaak en liet de fans voor het gemeentehuis scanderen: „U.S.A. – equal pay

Aanvoerder van het Amerikaanse vrouwenvoetbalteam Megan Rapinoe en teamgenoten woensdag tijdens de ticker-tape-parade in New York. Foto AFP/Getty Images

Relletje rond vlag op schoen

Nike lijkt zijn merk intussen steeds meer politiek te positioneren. Niet alleen met de gelijke-rechtenvideo rond het vrouwenteam, ook met de campagne rond Colin Kaepernick, de American Football-speler die zichzelf in 2016 in de schijnwerpers plaatste door in protest te knielen bij het volkslied uit protest tegen politiegeweld tegen zwarte Amerikanen. Dat politiek een lastig terrein is voor een sportmerk, bewees de mislukte introductie van een nieuwe gymschoen rond 4 juli, de Amerikaanse onafhankelijkheidsdag. Nike wilde een schoen op de markt brengen met op de hiel een afbeelding van een van de eerste vlaggen van de Verenigde Staten, genoemd naar de maakster, Betsy Ross. Volgens de Wall Street Journal wees Kaepernick Nike erop dat deze vlag voor zwarte Amerikanen een pijnlijke connotatie heeft, omdat die stamt uit de tijd dat er nog slaven in het land werden gehouden. Daarop besloot het sportmerk de sneaker niet in roulatie te brengen.