Het failliet van de rijschool met onbeperkt lessen

Rijscholenbranche Leerlingen hadden soms honderden euro's vooruitbetaald aan hun rijschool in Zoetermeer. Die ging failliet. „Het is geen casino.”

Rij-instructeurs en mensen die zich gedupeerd voelen door rijschoolhouder Ferry Aalbregt uit Zoetermeer, demonstreerden vorige week in Den Haag.
Rij-instructeurs en mensen die zich gedupeerd voelen door rijschoolhouder Ferry Aalbregt uit Zoetermeer, demonstreerden vorige week in Den Haag. Foto Robin Utrecht / ANP

Wie denkt geen talent voor autorijden te hebben, leek bij rijschoolhouder Ferry Aalbregt goed af. Zijn Verkeersschool Aalbregt in Zoetermeer verkocht all you need-lespakketten. Voor 1.999 euro onbeperkt lessen en examens doen, net zo lang tot het rijbewijs binnen was.

Door heel Nederland reden lesauto’s met zijn naambordje op het dak. Aalbregt bouwde zijn rijschool, die hij in september 2014 begon, uit tot de franchiseonderneming met 5 kantoormedewerkers en 95 rij-instructeurs. Toen Verkeersschool Aalbregt vorige week failliet werd verklaard, bleek de schade groot. De politie kreeg vijfhonderd meldingen van gedupeerden. 1.685 handtekeningen staan er op de Facebook-petitiepagina ‘Gedupeerden verkeersschool Aalbregt’.

„1.400 euro lichter en pas twee lessen gehad.”

„Ik vind dat zulke oplichters absoluut niet ongestraft vrij mogen rondlopen.”

„Al mijn vakantiegeld uitgegeven zodat mijn zoon zijn rijbewijs kon halen. Nu geen vakantie en geen rijbewijs.”

„Ik wil dat die vreselijke man wordt opgepakt.”

Ferry Aalbregt moest naar eigen zeggen onder politiebegeleiding onderduiken. Op zijn deurmat zou hij kogels hebben gevonden. Dat schrijft hij op de site van zijn rijschool, onder het kopje ‘Verkeersschool Aalbregt loodst u naar succes’, dat nog niet is weggehaald.

De politie twitterde: „Stop met bedreigingen richting failliete rijschoolhouder!”

Ferry Aalbregt, zegt Fayzan Khan, „heeft ons een slechte naam gegeven.” Khan werkte twee jaar lang voor Verkeersschool Aalbregt. Hij gaf rijles in het Westland.

Dit is, zegt Khan, niet de eerste keer dat hij het in de rijschoolwereld mis ziet gaan.

Villa in Spanje

Het faillissement van Aalbregt, suggereren boze leerlingen op sociale media, zou onderdeel uitmaken van een vooropgezet plan. Eerst zo veel mogelijk geld binnenhalen, dan verdwijnen en een nieuw leven opbouwen. Waarom zou Aalbregt anders vlak voor de problemen bekend werden leerlingen nog in Whatsappberichten gemaand hebben te betalen? De Telegraaf publiceerde foto’s van een villa met zwembad in Benalmádena, in het zuiden van Spanje, waar Aalbregt met zijn vrouw en jonge kinderen zou wonen. ‘Als een dief in de nacht vertrokken’, schrijft de krant.

In een exclusief interview met Omroep West zei Aalbregt dat hij al eerder naar Benalmádena verhuisde. Zijn verkeersschool wilde hij vanuit Spanje runnen. Maar in zijn „gehuurde villa” raakte hij „het overzicht kwijt”. „Vroeger kwamen nieuwe instructeurs bij mij op de koffie. Kon ik zien wat voor vlees ik in de kuip had.” Aalbregt kwam terug naar Zoetermeer, om orde op zaken te stellen, maar daarvoor bleek het al te laat.

Bij de brancheorganisatie Vereniging Rijschool Belang, één van de drie brancheorganisaties in de sector, kwamen een paar maanden geleden voor het eerst klachten over Ferry binnen. „Zestien, om precies te zijn”, zegt secretaris Irma Brauers. Eerst konden ze hem niet bereiken. Na „een mail op hoge poten” werden de klachten afgehandeld.

Het verhaal over het faillissement wordt volgens Brauers nogal groot gemaakt. Ze las dat Aalbregt vierduizend leerlingen zou hebben gehad. Een onmogelijk aantal, zegt ze. „Zelfs de grootste rijschool van Nederland heeft dat niet.” Vorig jaar april tot en met maart dit jaar had de rijschool van Aalbregt „935 examen-momenten”, zegt Brauers. 427 leerlingen deden dat jaar voor het eerst examen. Dat moet dus ook ongeveer het aantal leerlingen zijn dat de rijschool had.”

De rij-instructeurs die voor Aalbregt werkten, merkten twee maanden geleden, toen ze niet meer uitbetaald kregen, dat er iets aan de hand was. Ferry zei tegen ze dat hij was geskimd in Spanje, zegt Fayzan Khan. Daarna verdween Ferry uit de appgroep voor de instructeurs. Zijn zakenpartner, volgers de instructeurs een oom van Ferry’s vrouw, stuurde er begin deze maand het bericht dat de zaken er slecht voorstaan.

Khan krijgt nog 17.000 euro van Aalbregt, zegt hij, twee maanden loon. „Het is geen negen tot vijf baan.” Achmed, een andere instructeur die voor Aalbregt werkte, zegt ook dat hij nog zo veel geld krijgt. „Belasting, benzinekosten, alles moet er nog af hè.” Hij liet weer twee anderen in zijn auto voor Aalbregt lessen, omdat hij „een ongeluk had gehad”. En die mannen kan hij nu ook niet meer betalen.

Lees ook: ‘Rijbewijs halen in Nederland het duurst’

Ook van zulke getallen vraagt Brauers, van de brancheorganisatie, zich af waar ze vandaan komen. „95 instructeurs zouden gedupeerd zijn. Wat hebben die dan allemaal zitten doen? Een instructeur zei dat hij 1.000 liter benzine had voorgeschoten. Reed hij in een tank ofzo?”

Brauers, zelf getrouwd met een rijschoolhouder, is fervent tegenstander van lespakketten zoals die van Aalbregt. Een groot deel van deze pakketverkopers proberen leerlingen in zo min mogelijk lessen op examen te laten gaan, zegt ze. „Ze maken van examen-doen hun verdienmodel. Maar het CBR is geen casino.”

De lespakketten waren volgens rij-instructeur Khan in het begin helemaal geen slecht idee. 2.000 euro voor een rijbewijs haalbaar, zegt hij. Je had slechte leerlingen, maar daar tegenover genoeg goede mensen om het gemiddeld aantal lessen te halen. Hij was de vijfde chauffeur die bij Aalbregt binnen kwam, twee jaar geleden. De rijschool betaalde hem 30 euro per uur. Ferry Aalbregt nam hem zelf aan. Maar Khan zag zijn werkgever al snel nooit meer. „Hij voelde zich een grote baas. Was bezig met vakantie, dure auto’s kopen.” Er kwamen steeds meer instructeurs bij, ook zelfstandigen. En de lespakketten werden goedkoper, soms tot 1.750 euro, Scholieren die hun diploma hadden gehaald, kregen daar bovenop nog eens 50 euro korting.

Het CBR berekende eens dat het gemiddelde rijbewijs ruim 2.300 euro kost.

Met de noorderzon vertrokken

Een rijschool is zo begonnen. De rijscholenbranche kent niet zo veel regels. Er is alleen een cursus nodig om lesbevoegdheid te krijgen – de WRM. Aanbieders ervan beloven dat je vervolgens gegarandeerd werk hebt. Maar als je een WRM-pas hebt, zegt Paul de Waal van brancheorganisatie BOVAG, „betekent dat niet dat je een goede ondernemer bent.” Hij ziet vaker rijscholen omvallen, en kent ook verhalen van rijschooleigenaren die met de noorderzon vertrekken. Cijfers van rijscholen die failliet gingen, heeft hij niet. „Tientallen per jaar, denk ik. Ons zijn het er te veel.”

Voor de consument is het best ingewikkeld, om te beoordelen of een rijschool betrouwbaar is. Cheyenne van Rossum (18) uit Monster zag een advertentie van Aalbregt op Instagram. Een vriendin van haar leste er al bijna een jaar, en zei dat ze tevreden was. Cheyenne deed zelfs nog een proefles, voor de zekerheid. „Ik ga altijd van mijn eigen gevoel uit.” Ze betaalde 850 euro, en kreeg vier rijlessen voor de school failliet ging. Het geld verdiende ze bij haar bijbaantje bij de Kruidvat, en in later in de thuiszorg. „Balen, maar ja, het is niet anders.”

Frank Jeuken zag het all you need-lespakket op Facebook voorbij komen. Zijn vrouw was onzeker over autorijden en daarom paste onbeperkt lessen goed bij haar, zegt hij. Op internet had de rijschool goede referenties. Zijn vrouw kreeg in totaal twaalf lessen, wel bij drie verschillende instructeurs. Het was lastig, zegt Jeuken, om een goede afspraak te maken. „Niet meteen iets inplannen na de rijles, maar heen-en-weer appen op zondag. Erg onprofessioneel. Maar goed, je hebt reeds betaald.”

Na het Aalbregt-faillissement ontstond opnieuw de roep om een keurmerk voor rijscholen. Fayzan Khan organiseerde een demonstratie voor de Tweede Kamer, van leerlingen en instructeurs. Daknaamborden van Aalbregt werden er vertrapt.

In 2015 diende PvdA-Kamerlid Attje Kuiken al een motie in waarin ze vroeg om een keurmerk voor de branche. Daarnaast wilde Kuiken een klachtenmeldpunt. Ze vond de rijschoolbranche veel te versnipperd – met drie brancheverenigingen waar lang niet elke rijschool bij aangesloten was.

Bovendien, een instructeur die alleen met een (soms minderjarige) leerling in de auto zit, hoeft geen Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) te overleggen. De Waal van Bovag: „En dat in een land waarin elke sporttrainer zo’n verklaring moet hebben, en een scoutingleider zich niet alleen met een minderjarige in een ruimte mag bevinden.” Van alle ideeën om de rijschoolbranche strakker te organiseren en te professionaliseren, bleef alleen de VOG. Volgend jaar wordt die – waarschijnlijk – ingevoerd.

Ook pogingen om slechte instructeurs van de markt te verwijderen, strandden door de rijschoollobby. Een instructeur moet elke vijf jaar zich laten bijscholen om zijn lesbevoegd te behouden. Doet hij die bijscholing niet, of slaagt hij niet, dan mag hij geen les meer geven. Dat is sinds 2009 het idee van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Tot vier Kamerleden dat toch wel erg sneu vonden voor de instructeurs. „Ondernemers lopen de kans in één keer hun hele bedrijf kwijt te zijn”, schreven ze in een amendement. Dit amendement werd breed gesteund, alleen VVD en FVD waren tegen.

Dat betekent, zegt Brauers van Vereniging Rijschool Belang, dat instructeurs, ook als ze steeds zakken, kunnen doorgaan met lesgeven zonder te hebben bewezen het vak te beheersen. „En dan heb ik nog niet eens over de instructeurs die de bevoegdheid niet eens hébben. Want die zijn er ook.”

De politiek heeft „zitten slapen”, zegt Kamerlid Gijs van Dijk (PvdA). Ook hij verdiepte zich pas in de materie toen gedupeerde leerlingen en instructeurs van Aalbregt op het Binnenhof protesteerden. Hij wil nu alsnog een kwaliteitskeurmerk en strengere regels. „Dat moet in het najaar op de politieke agenda. Alleen dan haal je de cowboys eruit.”

Fayzan Khan houdt vrijdag weer een demonstratie bij de Tweede Kamer. Vorige week is hij zijn eigen rijschool begonnen.