Vestiville was geen Belgisch Fyre Festival, maar er ging wel veel mis

Achtergrond Terwijl de bezoekers al voor de deur stonden, werd festival Vestiville in het Belgische Lommel afgezegd. Er loopt een onderzoek naar de Nederlandse organisatoren. Hoe kon het zover komen?

Opbouwwerkzaamheden in het Belgische Lommel voor Vestiville, het festival dat niet plaatsvond.
Opbouwwerkzaamheden in het Belgische Lommel voor Vestiville, het festival dat niet plaatsvond. Foto Yorick Jansens

Het is vrijdagmiddag 28 juni, om vijf uur, als Jules Thys – artiestennaam DJ Jewels – rondloopt op het terrein van industriezone Balendijk, net buiten het Belgisch Limburgse Lommel. Normaal vind je hier lege grasvelden met een enkele windmolen, nu staat het er volgebouwd. Grote podia, geluidsinstallaties en schermen. Bars, het bier is al aangesloten op de taps. Er zijn winkels om merchandise te kopen, eetstandjes en een reuzenrad. Het enige wat ontbreekt: mensen.

Festival Vestiville moet dan al een uur geopend zijn. De bezoekers, veel van hen overgekomen uit het buitenland, staan tientallen meters verderop voor gesloten hekken. Die hekken zullen gesloten blijven. Het festival wordt even later definitief afgelast. DJ Jewels, die eigenlijk zou optreden, maakt nog een rondje met twee vrienden. Hij dolt wat op het springkasteel, tapt voor zichzelf een biertje, en keert dan huiswaarts. „Niemand is ons komen zeggen dat het niet meer doorging”, vertelt hij later aan de telefoon. Betaald werd hij ook nooit.

Wat ging er mis met Vestiville?

Het is december 2018 als voor het eerst over Vestiville wordt gesproken. Een nieuw hiphopfestival in België, en de aspiraties zijn direct hoog – om niet te zeggen torenhoog. Cardi B, een van de grootste hiphopacts ter wereld op dit moment, is de headliner. Er moeten 120.000 bezoekers op afkomen. Dat is een duizelingwekkend ambitieus aantal voor een eerste editie, zeker in een van de drukste festivalweekends van de zomer: op hetzelfde moment is Rock Werchter, moeder aller Belgische festivals, met nog eens drie grote festivals.

De geruchtenmachine komt vrijwel direct op gang. Het Ultimate festival, op hetzelfde terrein in Lommel, ging zomer 2018 op het laatste moment niet door. Urban festival GOAT bleek begin 2019 fraude te zijn.

Fyre Festival op de Bahama’s

En in eenieders achterhoofd zit influencer-festival Fyre op de Bahama’s, dat wereldberoemd raakte nadat was gebleken dat bezoekers tienduizenden euro’s hadden betaald om in een drama terecht te komen. Dat juist rapper Ja Rule, mede-organisator van Fyre, op de affiches van Vestiville staat, helpt de zaak niet. Kan een nieuw festival met zulke headliners en bezoekersaantallen wel echt zijn?

Lees ook deze recensie van de Netflix-documentaire over Fyre: Hoe het Fyre Festival ontaardde in een hel

Het ziet er aanvankelijk niet goed uit. De line-up zou helemaal niet bevestigd zijn, suggereert Het Belang van Limburg op basis van anonieme bronnen. Zal Vestiville wel doorgaan?, vraagt ook krant De Morgen zich in januari af. De vergunningen zijn nog helemaal niet rond en ook over het geld rijzen vragen. Tussen de „partners” van het festival staat naast een aantal bekende merken ook onder meer een online onvindbaar make-upmerk. En bovenaan de poster met de line-up prijkt het logo van Pi Pay, een betaalapp die zich niet op België of Nederland richt, maar actief is op de Cambodjaanse markt.

Het contact met de organisatie liep vreemd, zegt DJ Jewels. „We waren nog aan het onderhandelen toen ik plotseling een mail kreeg dat mijn naam op de line-up stond.” Ook leveranciers twijfelden, vertellen ze. „Het was wel duidelijk dat ze heel veel hooi op hun vork hadden genomen. We vroegen ons sterk af of de organisatie haar beloften wel kon nakomen”, herinnert woordvoerder Sebastiaan De Meester van bierleverancier Maes zich.

Spoor van mislukte festivals

In de Nederlandse festivalscene is voor die twijfels alle begrip. Ravuth en Aymira T., de van oorsprong Cambodjaanse broer en zus die Vestiville organiseren, blijken het al jaren met allerlei artiesten en bedrijven aan de stok te hebben. Onder meer rond Vestival, volgens Vestiville zelf een voorloper van het feest in Lommel. De eerste Nederlandse editie daarvan, in het Nijmeegse Goffertpark in 2014, mislukte. De bv van Ravuth T. die het festival organiseerde ging failliet. De financiële problemen waren volgens hem ontstaan door „pech”, blijkt uit het faillissementsverslag. De curator maakte melding van faillissementsfraude, maar deed geen aangifte omdat T. naar het buitenland vertrokken bleek.

Het geeft een beeld dat vaker opdoemt: spectaculaire festivals vol grote beloften en grote sterren, maar uiteindelijk tegenvallende inkomsten en juridisch gedoe. De T.’s en de mensen met wie zij samenwerken, bewegen zich al jaren in een wolk van bv’s, die niet zelden betrokken blijken bij faillissementen en gesteggel over geld.

Een van die conflicten, over de rechten op een Facebook-pagina, komt deze woensdag voor de rechter. De pagina was ooit in handen van Ravuth T., die hem gebruikte voor Vestiville-voorganger Vestival. Het conflict gaat al jaren gepaard met rechtszaken, advocaten en beschuldigingen over en weer. De huidige beheerder van de Facebookpagina is het Amsterdamse Oh My! Music Festival, georganiseerd door een voormalige investeerder in Vestival. Het bedrijf achter Oh My! zegt de rechten van de familie te hebben gekocht.

De ex-man van Aymira T. had echter de rechten op de naam Vestival in handen gekregen, en wilde ook toegang tot de Facebookpagina. Die ex is inmiddels failliet, maar de zaak werd overgenomen door een bekende van hem, een zakenman uit Turkije. Die ondernemer hoopt met de pagina (die inmiddels ruim 67.000 volgers heeft) een doorstart te kunnen maken met Vestival. Dat de familie T. daar weer bij betrokken zal worden is niet waarschijnlijk, zegt zijn advocaat, maar het is ook niet uitgesloten. Beide partijen zeggen inmiddels dat ze met Vestiville niets te maken willen hebben, en benadrukken dat hun cliënten niet alleen met elkaar maar ook met de T.’s overhoop liggen. De advocaten houden er rekening mee dat de zaak nog maanden zal voortslepen

Boef en Famke Louise betaald

In Lommel, in aanloop naar Vestiville, lijken de critici even ongelijk te krijgen. Vergunningen komen rond en de grote namen op het affiche bevestigen dat ze komen. Het management van de populaire Nederlandse artiesten Boef en Famke Louise verklaart later zelfs opvallend op tijd te zijn betaald. Een teken dat het gaat om een serieuze organisatie met beschikking over kennis, kunde en geld. Dat is ook wat Vestiville zelf bij herhaling benadrukt. „Wij zijn geen vereniging van scoutsmensen die eens een festival gaan organiseren”, stelt VestiVilles productiehoofd Jan Pluym in januari in De Morgen. „Ik zit al vijftien jaar in het vak.”

Ook de gemeente besluit de voorbereidingen door te zetten. De Lommelse burgemeester Bob Nijs, die over de vergunning voor het festival ging: „Ook wij hadden wel geruchten gehoord. Maar we hebben een veiligheidsplan laten opmaken, de voorbesprekingen daarvoor verliepen zeer professioneel met een ervaren productieteam, en advies werd consequent opgevolgd.” Woordvoerder De Meester van bierleverancier Maes: „We spraken met Aymira T. af dat ze persoonlijk borg zou staan voor onder meer het voorschot. Daardoor waren we nog eens extra zeker dat we echt ons geld zouden krijgen.”

Betalingsproblemen

Een week voor het festival dreigt Vestiville alsnog als een kaartenhuis ineen te zijgen. Tom Neys wordt ingeschakeld als woordvoerder. De bekende artiesten op hun line-up, die blijken echt geboekt, zo controleert hij. Het aantal bezoekers blijkt wel een stuk lager te liggen: er werden rond de 30.000 kaarten verkocht. En er blijken betalingsproblemen te zijn, ontdekt Neys. Op woensdag weigert een aantal bedrijven verder te werken als er niet betaald wordt, vertelt de woordvoerder, die na de annulering van het festival zijn ontslag indiende: „Ik heb toen geëist dat de organisatie ze zou betalen. Ik heb ernaast gezeten terwijl ze dat deden en op hun rekening gezien dat er genoeg geld was om alle kosten te dekken. Daarmee was mijn angst dat het misschien financieel te krap was weggenomen.”

Problematischer is dat veel op het terrein nog niet af blijkt te zijn. „Het ging er niet conventioneel aan toe”, zegt Neys. „Ik zag een jong, onervaren team. Tegen donderdag was zeker een aantal dingen nog niet in orde.” Ook de burgemeester constateert op donderdagmiddag dat, ondanks de eerdere afspraken, niet alles uit het veiligheidsplan is doorgevoerd: „Brandweer, politie én het veiligheidsteam hadden twijfels. Het is niet ongebruikelijk dat er nog een paar laatste dingen zijn, maar hier waren echt nog heel veel zaken niet in orde. Zo was het bij de hulpverlening veel te warm om verantwoord hulpverlening te kunnen bieden.” Toch krijgt de organisatie tot de volgende dag om het op te lossen.

Rond 17 uur op vrijdag, als het festival al geopend had moeten zijn, laat headliner A$AP Rocky, die al op het terrein is, weten dat hij niet zal optreden vanwege zorgen over de veiligheid. Even later besluit ook de burgemeester het festival niet te laten doorgaan. „We wilden de organisatie echt alle kansen geven. We zagen hoe hard er was gewerkt. De organisatie is er niet in geslaagd om de overeengekomen veiligheidsvoorwaarden na te komen op het moment dat het festival moest openen. Meer uitstel was gewoon niet meer mogelijk.”

Broer en zus T. zaten in België enkele dagen vast. Naar hen doet de Belgische politie, mede naar aanleiding van een melding van ABN Amro, een onderzoek naar fraude met valse betalingsbewijzen. Maar Vestiville was géén Fyre-festival, denkt ex-woordvoerder Neys. „Het verdient geen schoonheidsprijs voor mooiste of best geregelde festival, de organisatie heeft duidelijk onderschat hoe moeilijk dit zou worden, maar er stond wel degelijk iets. Met twee, drie uur werk extra had het festival open gekund.”

Niet alleen DJ Jewels zag nog geen geld, ook Maes werd vooralsnog niet betaald. Een deel van de tickets werd op eigen initiatief terugbetaald door ticketverkopers. En waar broer en zus T. zelf gebleven zijn? Niemand die het kan zeggen.

Voor dit artikel sprak NRC verschillende betrokken leveranciers, partners en anderen die met de Ravuth en Aymira T. zaken hebben gedaan. Jan Pluym en de T.’s waren niet bereikbaar voor commentaar.