Frankrijk: hoge boete als Facebook, Google en Twitter haat laten staan

Vrije meningsuiting In navolging van Duitsland heeft nu ook Frankrijk een wet die Facebook en Twitter verplicht discriminerende berichten snel te wissen. Op straffe van miljoenenboetes. De partij van Le Pen partij spreekt van ‘liberticide’, vrijheidsberoving.

Acteur test reactie winkelend publiek op discriminerende leus. Campagnefilm voor de nieuwe wet.
Acteur test reactie winkelend publiek op discriminerende leus. Campagnefilm voor de nieuwe wet. Beeld Campagne #PPLCyberHaine

Op 25 juni tweette het Franse parlementslid Laetitia Avia een opzienbarend filmpje. We zien een man die op straat een bord voor zich houdt met de tekst „Joden spelen te veel het slachtoffer. Bende zionistische honden. Hitler had de klus moeten afmaken.” Winkelend publiek reageert afkeurend, scheldt hem uit. Een andere man toont de tekst: „Hoe kunnen we die zwarte apen onze publieke stranden laten vervuilen?” Ook moslims, Chinezen en homoseksuelen moeten het ontgelden. Dan, als aftiteling: „Dit schokt u op straat, waarom zouden we het op internet accepteren.”

Lees ook: het interview met VN-rapporteur ‘vrijheid van meningsuiting’ David Kaye

Het filmpje, met oorspronkelijk Twitter-proza, was bedoeld om aandacht te vestigen op een wetsvoorstel waarmee Avia internetplatforms verantwoordelijk wil stellen voor haatzaaiende teksten. Haar wetsvoorstel, geïnspireerd op een vergelijkbare Duitse wet uit 2017, werd dinsdag in eerste lezing door een zeer ruime meerderheid in de Assemblée Nationale aangenomen: 434 leden stemden voor, 33 tegen. De Duitse wet leidde vorige week tot een boete van 2 miljoen euro voor Facebook.

[STOP LA HAINE SUR INTERNET]

Ça vous choque dans la rue. Pourquoi l’accepter sur internet ? #PPLCyberHaine

Geplaatst door Laetitia Avia, députée de Paris op Dinsdag 25 juni 2019

Socialemediabedrijven als Facebook en Twitter, maar ook zoekmachines als Google, worden verplicht „overduidelijk” strafbare uitlatingen, met haat richting ras, religie, sekse, seksuele oriëntatie of handicap binnen 24 uur te verwijderen. Blijft het bedrijf in gebreke, dan kan het Franse commissariaat voor de media, de Conseil Supérieur de l’Audiovisuel, een boete opleggen van maximaal 4 procent van de jaaromzet. Werknemers van de bedrijven riskeren een jaar gevangenisstraf en boetes van 250.000 euro. De bedrijven moeten meewerken aan Justitie-onderzoek door bijvoorbeeld IP-adressen van gebruikers beschikbaar te stellen en transparant te zijn over hun inspanningen.

Lees ook: Nieuw-Zeeland voorop in strijd tegen online terreur

Laetitia Avia (33) weet waarover ze praat. Ze is sinds de verkiezingscampagne in 2017 een van de sterren van het ‘macronisme’, opgegroeid in een arme familie in de Parijse banlieue en met hulp van beurzen opgeleid tot advocaat aan de beste scholen. Als succesvolle zwarte vrouw is ze op sociale media voortdurend mikpunt van racisme en seksisme. Ze deed meerdere aangiftes wegens doodsbedreigingen. Het was president Emmanuel Macron zelf die in februari, na berichten over een toename met 74 procent van het aantal antisemitische daden in Frankrijk, de grote lijnen van Avia’s wet naar buiten bracht.

‘Liberticide’

Tegenstanders, zoals het nationaal-populistische Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen, spreken van „liberticide”, vrijheidsberoving, en vinden dat internetbedrijven te veel macht krijgen. Ze vinden de wet te vaag en zijn bang dat kritiek op wat ze „de LGBT-lobby” noemen geïnterpreteerd wordt als haat. „We waren Charlie. U was het ook”, schreven RN-parlementsleden in het conservatieve tijdschrift Valeurs Actuelles, verwijzend naar demonstraties na de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo. „Met zo’n wetstekst bent u dat niet meer.” Macron is een „wereldwijde bedreiging voor vrije meningsuiting”, kopte het Amerikaanse politieke blad The Hill boven een stuk dat in Frankrijk veel gedeeld werd.

Volgens Cédric O, de staatssecretaris voor digitale zaken, is de kritiek onterecht. „De Fransen beschermen, dat is de eerste taak van de overheid, online én daarbuiten”, zei hij dinsdag. Laetitia Avia tegen Le Figaro: „Roept iemand in een restaurant vuile negerin, dan zegt niemand: ‘Pas op, eerst even wachten op de rechter voordat de patron diegene kan verzoeken het restaurant te verlaten.’ Zo’n uitspraak is gewoon strafbaar. Wie het ergens voor het zeggen heeft, moet ervoor zorgen dat daar de wet gehandhaafd wordt.”