Deze fotograaf maakte een miljoen foto’s van Roger Federer

Reportage | Wimbledon De Duitser Paul Zimmer is de vaste fotograaf van Roger Federer. „Hij is van de buitenkant kalm, van de binnenkant niet.”

Fotograaf Paul Zimmer werkt al sinds 2005 voor Roger Federer.
Fotograaf Paul Zimmer werkt al sinds 2005 voor Roger Federer. Foto’s Paul Zimmer

Even na half vier, woensdagmiddag op Wimbledon. De Duitse fotograaf Paul Zimmer loopt vanuit het perscentrum met zijn knalgele Nikon-camera en zijn groen hesje, verplicht door de toernooiorganisatie, naar het centercourt voor de kwartfinale tussen Roger Federer en Kei Nishikori. Zimmer (61), met bril en baardje, oogt gejaagd. Hij heeft korte nachten, om vier uur vanochtend begon hij al met het bewerken van foto’s.

Hij zit aan de zijkant, tegenover de umpire, net iets boven baanhoogte. Zuiverder hoor je de slagen nergens. Dichter op de spelers kan bijna niet. Als je goed luistert, hoor je de fotocamera’s. Service – klik, klik, klik, klik. Return – klik, klik, klik, klik.

Zimmer is freelance fotograaf, in Stuttgart. Zijn belangrijkste opdrachtgever is de internationale tennisfederatie, maar de meest aansprekende is Roger Federer, waar hij sinds 2005 voor werkt. Hij levert foto’s voor zijn website en sponsors. „Hij is een vriend”, zegt Zimmer. „Maar ik ben niet zo close met hem als met Steffi [Graf] en Boris [Becker].”

Zimmer is een van de meest ervaren tennisfotografen. Hij begon eind jaren zeventig. Dit is zijn 42ste Wimbledon, in totaal deed hij zo’n 160 grand slams. Hij volgt Federer al sinds de Zwitser vijftien was en in het juniorencircuit naam maakte. Bij alle grandslamduels van Federer, 408 in totaal, zat hij naast de baan, alleen op de US Open van 2000 ontbrak hij. Hij maakte zeker een miljoen foto’s van Federer, schat hij.

Als Federer het eerste punt verliest van Nishikori, kijkt Zimmer direct wat hij geschoten heeft. Zijn „elegante slagen” trekken hem het meest aan in Federer, zegt Zimmer. „Hoe beter een speler, hoe makkelijker het wordt voor een fotograaf. Sommige spelers zijn wel spectaculairder dan hij.”

Federer was vroeger temperamentvol, gooide met rackets. Maar hij leerde zijn emoties onder controle te krijgen, hij is nu vrij stoïcijns – wat voor fotografen soms jammer is. „Hij is van de buitenkant kalm, van de binnenkant niet”, zegt Zimmer. Als Federer begin vierde set een schitterende backhandwinner slaat, lees je niks aan hem af. Hij viert de 4-6, 6-1, 6-4 en 6-4 zege ingetogen.

Zimmer: „Omdat hij zo stijlvol is, is het moeilijk iets speciaals te schieten. Rafael Nadal laat meer emoties zien. Als hij uit de kleedkamer komt, springt hij op en neer. Fantastisch.”

Spelen met het licht

Zimmer noemt het een voorrecht om Federer te fotograferen. Hij kent bijna iedere beweging van hem, dat is een „groot voordeel”, maar kan ook tegen hem werken. „Het is erg moeilijk, om zo lang dezelfde speler te fotograferen. Je krijgt routine, en dat is niet goed voor de fotografie. Alles begint op elkaar te lijken. Om iets nieuws te ontdekken moet je er in een duizendste van een seconde bewust van zijn dat hij iets spectaculairs doet. Dán moet je er zijn.”

Zimmer speelt tijdens de wedstrijd met het licht en fotografeert vanuit verschillende posities langs de baan. Eind tweede set verplaatst hij zich naar een plek schuin onder de Royal Box, waar hij ook goed zicht heeft op de spelersbox van Federer, met zijn begeleidingsstaf, ouders en vrouw Mirka. Foto’s van intimi kunnen waardevol zijn.

Zimmer: „Er zijn dagen dat je denkt: wat kan ik nog doen, om een andere foto te maken? Vergelijk het met dat je vaak over dezelfde sporter schrijft, dan is het moeilijk om nieuwe woorden te vinden. De mensen die kijken denken: het is spannend. Maar het is heel erg moeilijk om steeds verrast te worden en te blijven gaan. Je wil geen herhaling.”

Boris Becker kende hij nog beter dan Federer – van hem heeft Zimmer naar eigen zeggen anderhalf miljoen foto’s gemaakt. Hij voelde aan wanneer Becker nerveus werd. „Dan speelde hij met zijn tong, die hield hij een beetje naar buiten.” Dat was voor Zimmer het signaal dat hij van lens moest wisselen, omdat hij bijna zeker wist dat Becker dan ging duiken naar een bal. Bij minder belangrijke punten deed hij dat niet zo snel.

Hij zit dicht op de baan, maar moet tegelijk afstand bewaren, de observeerder blijven. De gouden regel: zoek geen oogcontact met de spelers. Zimmer: „Dat is echt verboden. Zij kijken naar jou, maar je zal nooit naar hen kijken. Je moet je nooit mengen in de wedstrijd. Dat kan ze afleiden.”

Steffi Graf vroeg hem tijdens een van haar Wimbledon-finales om oogdruppels tegen een allergie. Hij deed het. „Nu zou ik dat niet meer doen.”

Federer speelt vrijdag in de halve finale tegen Nadal, elf jaar na hun epische finale, die eindigde in de avondschemer. Nadal won. „Het was pikkedonker”, zegt Zimmer. Hij wisselde drie keer van camera.

„Ik had een lens speciaal voor in het donker, maar het was niet genoeg”, zegt Zimmer. „Ze wilden het afmaken. Iedere andere speler had gezegd: ik kan het niet meer zien.”

Zimmer zal er vrijdag weer zitten, op de mooiste plek, in het mooiste tennistheater ter wereld, bij de mooist denkbare wedstrijd.