Voetbalkampioenen zijn politiek én commercieel een trofee

WK voetbal Na hun eindzege op het WK voetbal wil iedereen in de VS zich laven aan het succes van de voetbalvrouwen. Maar sport is ook politiek, zeker in de VS.

Megan Rapinoe, sterspeler van het Amerikaanse voetbalelftal, juicht na de tweede goal van haar team in de WK-finale tegen Nederland, zondag.
Megan Rapinoe, sterspeler van het Amerikaanse voetbalelftal, juicht na de tweede goal van haar team in de WK-finale tegen Nederland, zondag. Foto Francisco Seco/AP

Het Amerikaanse voetbalteam dat zondag wereldkampioen werd, wordt woensdag getrakteerd op een klassiek ere-onthaal in New York. De vrouwen krijgen een ticker-tape parade op Broadway. Burgemeester De Blasio, een van de Democratische mededingers naar het presidentschap, nodigde hen via Twitter uit: „New York weet hoe je helden eert.”

Sport is politiek, zeker in de VS, en het meest succesvolle vrouwenteam in de geschiedenis is een trofee. Nike-topman Mark Parker maakte bekend dat het thuis-tenue van Team USA dit seizoen het best verkochte voetbalshirt van het sportmerk is, veel succesvoller dan dat van de Amerikaanse mannen.

Lees ook: In de Franse voetbalstadions viel genoeg te genieten

Woordenwisseling met Trump

Nike lanceerde na de winst in de finale een videocampagne rond het team waarin emancipatie het dominante thema is. „Vrouwen zullen meer veroveren dan alleen het voetbalveld. Laten we alle glazen plafonds doorbreken.”

Centraal in het clipje staat aanvaller Megan Rapinoe („Als ik groot ben, wil ik Megan Rapinoe worden”). Meer nog dan om haar doelpunten, waaronder de penalty in de finale tegen Nederland, is Rapinoe wereldberoemd geworden door een uitspraak van voor het toernooi. Bij winst zou ze in elk geval niet naar het Witte Huis gaan. Dit uit afkeer van het regeringsbeleid, vooral ten aanzien van lhbt’ers en migranten. In Frankrijk zei ze nadrukkelijk dat het WK een „platform” is, en dat de vrouwen dat willen gebruiken „om de wereld te verbeteren”. Ze zou een uitnodiging van het door Democraten gedomineerde Huis van Afgevaardigden wél aanvaarden, zei ze erbij.

President Trump sloeg karakteristiek terug op Twitter: „Megan moet eerst maar eens WINNEN voordat ze PRAATJES heeft.” Hij nodigde in één adem het team, bij winst of verlies, op het Witte Huis uit.

Maar Rapinoe, die door de FIFA werd uitgeroepen tot beste speelster van het toernooi, kreeg steun van ploeggenoten en van bondscoach Jill Ellis. „Megan is ervoor gemaakt om woordvoerder voor anderen te zijn.” Zo heeft Rapinoe ook het voortouw genomen in een rechtszaak die de vrouwen hebben aangespannen tegen de Amerikaanse voetbalbond om af te dwingen dat ze hetzelfde loon krijgen als de mannen.

Het was dinsdag nog onduidelijk of de wereldkampioenen ook een huldiging in politiek Washington zullen krijgen.

Relletje rond vlag op schoen

Nike lijkt zijn merk steeds meer politiek te positioneren. Niet alleen met de gelijke-rechtenvideo rond het vrouwenteam, ook met de campagne rond Colin Kaepernick, de American Football-speler die zichzelf in 2016 in de schijnwerpers plaatste door in protest te knielen bij het volkslied. Dat politiek een lastig terrein is voor een sportmerk, bewees de mislukte introductie van een nieuwe gymschoen rond 4 juli, de Amerikaanse onafhankelijkheidsdag. Nike wilde een schoen op de markt brengen met op de hiel een afbeelding van een van de eerste vlaggen van de Verenigde Staten, genoemd naar de maakster, Betsy Ross. Volgens de Wall Street Journal wees Kaepernick Nike erop dat deze vlag voor zwarte Amerikanen een pijnlijke connotatie heeft, omdat die stamt uit de tijd dat er nog slaven in het land werden gehouden. Daarop besloot het sportmerk de sneaker niet in roulatie te brengen.