Recensie

Recensie Film

Een enigma, met een gezicht onder een laagje nachtvorst

Isabelle Huppert: La pianiste Urineren, automutilatie: het zijn anekdotes in ‘La pianiste’. Waar het werkelijk om gaat is het strakgetrokken gelaat van Isabelle Huppert. Een zwart gat.

In ‘La pianiste’ is Huppert een ongenaakbare pianolerares met een bevroren leven.
In ‘La pianiste’ is Huppert een ongenaakbare pianolerares met een bevroren leven.

Als Erika Kohut, de pianolerares uit Michael Hanekes La pianiste (2001), kinderen had gekregen, dan waren dat Natalie Portmans prima ballerina Nina uit Black Swan (2010) en Milles Tellers obsessieve drummer uit Whiplash (2014) geweest.

Waar die twee films de sadomasochistische, freudiaanse hellepoel van giftige leraar-leerlingrelaties, parasitaire ouder-kindverhoudingen en zelfdestructieve artistieke expressie zoeken in soms melodramatische psychologie en aan waanzin grenzende vormexperimenten, blijft bij de strenge Haneke alles onder het oppervlak.

Waar andere regisseurs Huppert eeuwig meisjesachtige nonchalance of haar laconieke kanten beklemtonen , filmt Haneke haar als een zwart gat dat al onze aandacht opzuigt. La pianiste werd de film van Isabelle Hupperts gezicht. Veelbesproken waren aanvankelijk de automutilatie, het urineren, de schimmige seksuele verkenningen, de vechtrelatie met haar moeder. Maar dat zijn anekdotes. Het gaat om dat gezicht. Om dat dunne laagje nachtvorst dat over Hupperts gelaat is getrokken. Ze is ongenaakbaar. Onaanraakbaar.

Lees ook: Isabelle Huppert wordt geëerd met een retrospectief in Eye. Wat maakt haar zo goed?

Je kunt aan alles wat in de film gebeurt woorden geven, maar uiteindelijk blijft ze een enigma. Je kunt je eigen emoties op dat kille masker projecteren en hopen dat het barst. De camera tart ons verlangen naar catharsis in eindeloze close-ups. Wat gaat er om in die vrouw? De kleine bewegingen van wenkbrauw, oog of mond lijken eerder zenuwtrekjes dan dat ze een doorbraak in haar bevroren leven betekenen. Daarvoor blijft haar huid te strak gespannen.

Huppert won in Cannes een Gouden Palm voor haar acteerprestatie. Ze zou onder Hanekes regie meer raadselachtig gevaarlijke rollen spelen, onder andere in zijn meest recente Happy End (2017).