Griekenland: rebel Tsipras erkent verlies, feliciteert rechtse Mitsotakis

Parlementsverkiezingen Volgens de exitpolls kan Kyriakos Mitsotakis van Nieuwe Democratie met genoeg Griekse stemmen voor een absolute meerderheid gaan regeren.

Alexis Tsipras, de premier van Griekenland en partijleider van Syriza, verlaat een stembureau in Athene.
Alexis Tsipras, de premier van Griekenland en partijleider van Syriza, verlaat een stembureau in Athene. Foto Yorgos Karahalis / AP Photo

De Griekse kiezers nemen zondag na vier jaar afscheid van Alexis Tsipras, de rebelse linkse politicus die had beloofd dat hij zich in de Griekse schuldencrisis zou verzetten tegen het opgelegde bezuinigingsbeleid. Na een zware nederlaag voor zijn partij Syriza bij de Europese verkiezingen in mei voelde Tsipras zich gedwongen de voor dit najaar geplande verkiezingen te vervroegen. Bij de parlementsverkiezingen heeft zich een nieuwe nederlaag afgetekend.

Volgens twee exitpolls heeft de rechtse partij Nieuwe Democratie een duidelijke overwinning behaald op Syriza. De partij krijgt tussen de 38 en 42 procent van de stemmen. Als dit resultaat wordt bevestigd, kan partijleider Kyriakos Mitsotakis gaan regeren met een absolute meerderheid achter zich in het parlement. Tsipras heeft inmiddels zijn rivaal gebeld om hem te feliciteren met zijn overwinning.

Veel kiezers van vier jaar geleden verwijten Tsipras, die Europese leiders in 2015 tot wanhoop bracht met zijn grillige opstelling in de schuldencrisis, dat hij uiteindelijk door de knieën is gegaan voor de bezuinigingseisen die gekoppeld waren aan de drie Europese reddingspakketten van in totaal 300 miljard euro.

Lees ook dit profiel van Tsipras bij zijn aantreden in 2015

Mitsotakis

Onder Tsipras is de toch al zware belastingdruk verder verhoogd, kelderde het bruto binnenlands product verder en bleef de werkloosheid hoog – onder jongeren ruim boven de veertig procent. Bovendien wordt hem aangerekend dat er, ondanks beloftes over een nieuw begin bij zijn aantreden in 2015, weinig is gedaan tegen de inefficiëntie, vriendjespolitiek en corruptie binnen het wijdvertakte staatsapparaat.

Partijgenoten van Mitsotakis praten nu al over „een historische overwinning”. Als de partij inderdaad 167 van de 300 zetels krijgt, zoals een exit poll voorspelt, zou dit de grootste overwinning zijn sinds de socialistische partij Pasok in 1993 170 zetels kreeg.

De precieze zetelverdeling zal ook afhangen van de vraag of de kleine partijtjes die meedoen, erin slagen de kiesdrempel van drie procent te nemen. Hoe minder partijtjes dit lukt, hoe groter de meerderheid voor Nieuwe Democratie.

Mitsotakis had de wind mee. In een voorschot op zijn verwachte zege is de beurs in Athene sinds de Europese verkiezingen met bijna 20 procent gestegen. De rente op tienjarige staatsleningen is gedaald van 3,4 naar 2,2 procent. De 51-jarige Mitsotakis, een voormalige zakenbankier die in de VS heeft gestudeerd, heeft gezegd dat hij de belastingdruk wil verlagen, bedrijven wil stimuleren en de overheidsbureaucratie efficiënter wil maken.

Lees ook met hoeveel moeite Griekse ondernemers probeerden het hoofd overeind te houden

Hij komt uit een van de bekendste politieke dynastieën in Griekenland – zijn vader was eerder premier, zijn zus was minister en burgemeester van Athene, en een neef is vorige maand tot burgemeester van de Griekse hoofdstad gekozen. Sinds hij in 2016 de leiding van Nieuwe Democratie overnam, is hij door Tsipras en andere tegenstanders afgeschilderd als „een kroonprins” van dezelfde oude garde die Griekenland in de financiële problemen heeft gebracht.

In een antwoord hierop zegt Mitsotakis steeds dat hij trots is op zijn familie, maar dat hij de partij ingrijpend heeft veranderd. Bovendien, herhaalt hij vaak tegen verslaggevers, spreken de mensen me aan met Kyriakos, volgens hem een teken dat zijn achternaam er voor de kiezers minder toe doet dan de plannen die hij presenteert.