Opinie

Slechte smaak

Column Bas Heijne schrijft elke maand een column in Het Blad.

Bas Heijne

‘De ergste restaurant-ervaring die ik, in de 18 jaar dat ik dit werk doe, heb moeten doorstaan.’ Woorden van Jay Rayner, restaurantrecensent van The Guardian; ze komen uit zijn vernietigende recensie van Le Cinq, het überchique restaurant van het Parijse ***** hotel George V.

Over een gerecht: ‘Het is alsof je op een condoom zit te kauwen dat een tijdje in een stoffige groentezaak heeft gelegen.’ En: ‘Mijn lippen trokken samen, zoals de kont van een kat wanneer hij tegen brandnetels aanschuurt.’

Rayners recensie ging viral, gedeeld door duizenden mensen die zelf nooit in de buurt van Le Cinq zullen komen – te ver, te duur, te chic. Het was leedvermaak, van de extra lekkere soort: toekijken hoe de pretentie van anderen wordt doorgeprikt.

Met je dure eten.

Niks fijner als degene die zich beter voordoet dan jij, ontmaskerd wordt als fake, een charlatan. Chic blijkt gewoon snobistisch, de hautaine intellectueel is haha pseudo-intellectueel, de groene politicus rijdt zelf in een diesel!

In beschouwingen gaat het altijd over de kloof tussen van alles en nog wat, regionalen versus de Randstad, hoog- tegenover laagopgeleiden, enzovoort. Zelden gaat het over klasse. Mensen die zich kunnen veroorloven om in Le Cinq te eten, doen dat dus niet omdat ze zulke fijnproevers zijn, maar omdat ze de pretentie van goede smaak hebben. Betrapt!

Maar niemand ontkomt. Groot was het leedvermaak toen Volkskrant-recensent Hiske Versprille onlangs het restaurant Goud van de volkse tv-kok Herman den Blijker de grond in schreef. Ook hier ging een herkenbare sociale klasse onderuit: poenige Rotterdamse blingbling. Versprille: ‘Er is valetparking, je struikelt over de champagnekoelers, het is marmer en visgraatparket wat de klok slaat (nep) en goud natuurlijk: overal goud (ook nep).’ Bij Goud zitten vooral mannen, die ‘in het bezit zijn van een goeie kop met haar en een dik horloge’.

Het eten in Goud bleek, u raadde het, hartstikke nep.

Ook hier werd een klasse afgestraft: de klasse van de platte zakenmannen met geld en zonder smaak, die duur doen omdat ze niet chic zijn, en ondertussen Oosterscheldekreeft niet van rivierkreeft kunnen onderscheiden. Bij Le Cinq werd de verstofte bovenlaag voor paal gezet, hier de sociale laag die zo graag naar boven wil. Vanzelfsprekend werd Versprille uitgescholden op Twitter. Mannen met dikke horloges laten zich niets zeggen. ‘Linkse jaloerse idioten die hardwerkende ondernemers het leven zuur proberen te maken!!!’ Volgens Den Blijker zelf regende het steunbetuigingen. Zijn restaurant, bazuinde hij, zat die avond gewoon vol.

Ik twijfel er niet aan. In Le Cinq zal het vanavond ook wel weer lekker druk zijn. We genieten van de ontmaskering van de pretentieuze ander, maar zelf hebben we er alles voor over om bij de onzen te horen. Onze smaak is een uiting van klasse, beweerde de Franse socioloog Pierre Bourdieu al.

Zelfs als het niet te vreten is.