Miedema en Morgan: topscorers, voorbeelden én voorlopers

WK voetbal In de WK-finale zullen veel ogen gericht zijn op Vivianne Miedema (22) en Alex Morgan (30). De Nederlandse en Amerikaanse spits hebben meer gemeen dan scoren.

Vivianne Miedema (boven) en Alex Morgan: twee bijzondere spitsen als blikvanger aan de aftrap van de WK-finale.
Vivianne Miedema (boven) en Alex Morgan: twee bijzondere spitsen als blikvanger aan de aftrap van de WK-finale. Foto’s ANP en Reuters

Een koprol of een kopje thee, de ene spits is de andere niet. Wat onwennig vierde Vivianne Miedema haar recordtreffer voor Oranje in de groepswedstrijd tegen Kameroen met een weinig acrobatische act. „Had ik vooraf afgesproken met mijn broertje.” Een aardigheidje, meer niet.

Dan de wereldwijde commotie die ontstond om het gebaar van de Amerikaanse spits Alex Morgan na haar winnende treffer in de halve finale tegen Engeland. Denkbeeldig dronk ze een kopje thee, met de pink omhoog. Om een traditie belachelijk te maken? ‘Smakeloos’, vonden de Engelsen. Hillary Clinton zag er geen kwaad in. „Proficiat voor het verdienen van die thee”, twitterde de voormalig presidentskandidate. „Je ziet juichende mannen overal ter wereld bij grote toernooien hun zak vastpakken of zo”, relativeerde Morgan zelf. Mocht zij dan geen ‘kopje thee drinken’?

Twee bijzondere spitsen staan als blikvanger aan de aftrap van de WK-finale, zondag om vijf uur in ‘wereldvrouwenvoetbalhoofdstad’ Lyon. Bij Nederland speelt Miedema, met tot nu toe drie doelpunten op dit toernooi. Nog altijd pas 22 jaar maar al wel topscorer aller tijden van Oranje, met 61 goals in 81 interlands. De VS, titelhouder en favoriet, rekent in de punt van de aanval op Morgan, die samen met de Engelse spits Ellen White de WK-topscorerslijst aanvoert met zes doelpunten. De 30-jarige spits van Orlando Pride scoorde in 168 caps al 107 keer. Morgan en Miedema mogen verschillen, ze leven allebei voor goals.

Hi Mommy”, schrijft de achtjarige Morgan op een dag in een briefje aan haar moeder, thuis in Diamond Bar, Californië, een voorstad van Los Angeles. „Mijn naam is Alex en ik ga een professionele sporter worden in het voetbal.” Was getekend ‘Ali Cat’, aldus het Amerikaanse Time Magazine, dat Morgan voorafgaand aan dit WK groot op de cover zette. Toch kiest ze niet voor de snelste weg naar de top. Ze laat het extreem competitieve jeugdcircuit in Californië links liggen en combineert voetbal met andere sporten. „Alex haatte verliezen”, citeert het blad haar vader. Pas op haar veertiende gaat ze bij een club voetballen, Cypress Elite.

Miedema is vijf als ze lid wordt van HZVV in haar woonplaats Hoogeveen. Voetballende vader en broertje, met petje en shirt samen naar Feyenoord, op de foto met idool Robin van Persie of Dirk Kuijt. Met zeven jaar valt ze al op bij de KNVB-scouts van de regio Noord en wordt ze geselecteerd voor Oranje onder 13. Ze zal nooit meer een nationaal team overslaan. De dan al opvallend vaak scorende spits of aanvallende middenvelder stapt over naar de jongens van VV De Weide. „We speelden tegen Veendam en wonnen met 7-5. Ik schoot er zes in”, vertelde ze een paar jaar geleden. Op 2 september 2011 debuteert ze in de eredivisie, voor de vrouwen van Heerenveen.

Lees ook: Ja: een WK-voetbal zonder hysterie

Snel en dartel

Morgan is dan al een wereldster. Haar snelheid en ‘Torinstinct’ hebben haar gebracht in het universiteitsteam van California Golden Bears. Ze studeert af in politieke economie, ontmoet haar echtgenoot Servando Carrasco, tegenwoordig prof bij LA Galaxy. De spits blinkt in 2008 uit op het WK junioren. In de nationale A-ploeg gaat het al even voorspoedig. Cruciale goal tegen Italië in de kwalificatie, op het WK van 2011 als supersub in de ploeg gekomen en scoren in halve finale en finale, die de VS verliest van Japan. Maar haar naam is gemaakt: ‘Baby Horse’, snel en dartel als een veulen.

Een winnende kopbal in de laatste seconden van de halve finale van de Olympische Spelen tegen Canada is een jaar later een volgende mijlpaal. Niet alleen omdat ze in Londen met haar team olympisch goud pakt. Publiekslieveling Morgan groeit uit tot een ster groter dan het vrouwenvoetbal alleen. Samen met basketballer LeBron James wordt ze in commercials het gezicht van McDonald’s. Haar inkomen loopt dan al op naar een getal met zeven cijfers, becijfert Time. Er verschijnt een autobiografie en ze begint een eigen jeugdboekenreeks: The Kicks, onlangs verscheen deel tien.

Intussen breekt tiener Miedema alle doelpuntenrecords voor Heerenveen en nationale jeugdteams. „Vrouwenvoetbal kan ontzettend gemeen zijn”, ontdekt ze na haar overstap van de jongens. „Vaak krijg ik vaste mandekking, soms zelfs met twee of drie die me de hele wedstrijd volgen. Kom ik het veld af met tien blauwe plekken van het knijpen en een bult op mijn kop.” Ondanks dat: 39 goals in 24 wedstrijden voor Heerenveen in 2014. Europees kampioen en topscorer met Oranje onder 19. En als ze nog geen anderhalf jaar later, op haar achttiende, het ‘grote’ Oranje naar het WK schiet met twee knappe goals in Verona tegen Italië, wordt ze ineens tot ‘de Messi van het vrouwenvoetbal’ gedoopt.

Twee doelpuntenmachines, Morgan en Miedema, klaar om te schitteren op het WK van 2015 in Canada? ‘Messi’ ergert zich mateloos aan haar onzinnige bijnaam, die alleen maar voor extra druk zorgt. Ze is pas 18, debutant op een WK en zeker geen lichtvoetige dribbelaar als het Argentijnse genie. Fysieke klachten staan topvorm in de weg. Na verlies in de achtste finale tegen Japan verlaat Miedema met een katerig gevoel en zonder één enkel doelpunt het WK. Morgan scoort slechts één keer maar wordt met de VS wel wereldkampioen. Blij is ze niet. Schitteren was er door een knieblessure niet bij. „Voor mijn gevoel heb ik mijn doelen niet gehaald.”

Lees ook: Fit Oranje koestert Amerikaanse cultuur

Ster in eigen land

Na uitschakeling van de VS in de kwartfinale op de Spelen in 2016 – nooit eerder vloog de viervoudig olympisch kampioen er zo snel uit – trekt boegbeeld Morgan naar de Europese topclub Lyon. „Ik wilde me weer eens op niets anders focussen dan voetbal”, vertelde ze in Time Magazine. „Zonder familie en vrienden, alleen met het team waarin ik speelde.” Ze scoort 26 keer in 25 duels, wint de beker, landstitel en Champions League. De inspiratie is terug. Zoals Miedema er ook niet slechter van wordt als ze van Bayern München, waar ze irritant veel moet lopen van de coach, overstapt naar wat ze zelf ervaart als „de pure voetbalsfeer” bij Arsenal in Engeland.

Het gouden EK van 2017 in eigen land heeft dan ook van Miedema definitief een ster gemaakt. Vier doelpunten, waarvan twee in de finale. Als eerste vrouw op de cover van het blad Voetbal International en haar eigen ‘Doeboek Meidenvoetbal’, 178.000 volgers op Instagram. Maar nog geen Morgan: 7,3 miljoen Instagramvolgers en reclamecontracten met Coca Cola, Nike en Secret Deodorant. Ze heeft een eigen tv-serie voor kinderen op Nickelodeon, ‘Alex & Me’. Time plaatst haar dit jaar in het illustere gezelschap van ‘The 100 Most Influential People’.

Morgan is voortrekker in de juridische strijd die het vrouwenteam van de VS voert voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen in het voetbal. „Wij moeten topsporter zijn, rolmodel en de volgende generatie de weg wijzen. Wij moeten meer dan één baan doen maar krijgen veel minder betaald.” Ze spreekt zich kritisch uit over de regering-Trump, al wilde ze vrijdag nog niet zeggen of haar team zich na een eventuele wereldtitel al dan niet laat huldigen op het Witte Huis. Maar mocht de VS winnen, dan is dat volgens haar „groter en belangrijker dan het ooit is geweest.”

Lees ook: Amerikaanse voetbalsters voeren gevecht in eigen land

Miedema zette zich anderhalf jaar geleden als lid van de spelersraad van Oranje met succes in voor betere betaling van de internationals. „Je hebt een belangrijke mening. Dan ben je wel een voorbeeld en een voorloper.”

Zondagmiddag telt in de WK-finale in het met bijna 60.000 toeschouwers uitverkochte Parc Olympique Lyonnais maar één ding: scoren. De cijfers van de explosievere Morgan, die haar derde WK-finale op rij speelt, zijn beter. De linksbenige spits van de VS staat naast zes goals (waarvan vijf tijdens de 13-0 tegen Thailand) ook op vier assists. De makkelijk wegdraaiende en snel schietende Miedema maakte twee van haar drie treffers met het hoofd, maar bereidde nog geen doelpunten voor. Koprol of kopje thee zullen achterwege blijven. Maar Miedema en Morgan weten wat van hen verwacht wordt.