Foto Merlijn Doomernik

De wens voor een kind is zo diepgeworteld

Kinderwens Een homostel wil een baby met hulp van een draagmoeder en een eiceldonor. Ze hopen op vrouwen die hen willen helpen „vanuit hun hart”.

‘Ken je die emoji in de vorm van een bruine drol?” Frits Broer (28) lacht een beetje beschaamd als hij de knuffel ter sprake brengt. Hij en zijn vriend Joey Fabrie (27) doen soms net of ‘Poepie’, zoals ze de emoji-knuffel noemen, hun baby is. „Als hij van het bed valt, zeggen we tegen elkaar: ‘Straks laat je ons kind toch niet van het bed vallen hè?’”

Het mannenstel heeft een kinderwens. Frits Broer doet het woord. Hij vertelt dat hij zo lang als hij zich kan herinneren al graag vader wil worden. Toen hij op zijn twintigste zeker wist dat hij op jongens valt, drong het ook tot hem door dat hij misschien nooit een gezin zou krijgen. „Ik had altijd een plaatje voor ogen van een huis met een oprijlaan en zo’n brievenbus aan de weg. Mijn vrouw al zwaaiend bij het raam. Het ene kind zou naar hockey gaan, het andere naar voetbal.”

Maar ineens leek een hond het hoogst haalbare. Want twee mannen met een kind, dat kon toch niet? „Dat leek mij te egoïstisch. Een kind heeft toch ook een moeder nodig.” Die overtuiging veranderde echter toen hij vier jaar geleden een relatie kreeg met Joey Fabrie. Ze kochten een huis in het midden van het land. „Alles ging vanzelf, de één kluste meer, de ander kookte liever. Net zoals ik bij elk heterostel zag.” Dan was er eigenlijk ook niks geks aan samen een kind krijgen. „Het is niet het geslacht dat bepalend is, maar de liefde.”

Alleen: over kinderen krijgen spraken ze nauwelijks. „Ik dacht niet dat Joey daarmee bezig was.” Het was het nieuwe huis, dat vijf slaapkamers telt, dat iets teweegbracht. „We wilden een kantoortje, een kamertje om muziek te maken en een waskamer. De enige slaapkamer zonder duidelijke bestemming noemden we wel eens gekscherend de kinderkamer. Knuffel Poepie, die daar toen nog op een stoel lag, was dan ons kind.”

Gewoon gekkigheid, dacht hij. Totdat hij heel direct aan Joey vroeg of hij misschien ook kinderen wilde. Die wens bleek net zo diep te zitten als bij Frits Broer. „Toen zijn we gaan uitzoeken welke manieren er voor ons zijn om papa te worden.” Daar heeft Frits Broer inmiddels zijn tweede vak van gemaakt, zegt hij. „Ik heb wel dertig mensen benaderd, via Facebook, op forums, in chatboxen. Twee mannen met een kind, twee vrouwen met een kind, heterostellen met een draagmoeder.” Frits wilde weten hoe deze mensen het krijgen van een kind hadden aangepakt. Onderling hadden ze het bijna nergens anders meer over. „We vroegen ons af of we het wel zouden trekken, want het is geen makkelijk traject. Maar ook: hoe gaat de omgeving reageren?”

Niet delen

Een ander onderwerp van gesprek was de vorm waarin ze vader willen worden. „We willen ons kind met niemand hoeven delen.” Daarmee vielen pleegzorg en gedeeld ouderschap met bijvoorbeeld een lesbisch stel af. En adoptie bleek geen optie. „Bij sommige bureaus waren we niet welkom als homostel. En eigenlijk leek het ons ook wel leuk om in ieder geval één van ons in ons kind te herkennen.” Ze besloten een draagmoeder te zoeken. Dat is niet makkelijk. Vrouwen mogen in Nederland draagmoeder zijn, maar alleen op ideële basis, ze mogen er geen geld voor krijgen. Ook is het verboden om jezelf openlijk als draagmoeder aan te bieden. Wensouders mogen alleen in een eigen kring op zoek naar een draagmoeder.

En daarnaast willen de mannen het liefst dat de draagmoeder niet een eigen eicel, maar de gedoneerde eicel van een andere vrouw gebruikt. Daarvoor is een ivf-behandeling nodig, waarbij de eicel van de donor – bevrucht met het zaad van een van de mannen – in de baarmoeder van de draagmoeder wordt geplaatst. Voor deze behandeling – hoogtechnologisch draagmoederschap – moeten de mannen met de draagmoeder en de eiceldonor naar het buitenland. In Nederland is deze behandeling nog niet beschikbaar.

Formeel gezien zijn wij dus niets van de baby

Frits Broer

Hoe ingewikkeld het ook is, met deze vorm van draagmoederschap denken de mannen zo veel mogelijk op safe te spelen. „We zijn als de dood dat de draagmoeder de baby wil houden. We hopen dat de kans daarop kleiner is als het kind niet van haar eigen eicel is.”

Ze zijn niet voor niets huiverig. In Nederland is degene die een kind baart de juridisch moeder. Als de draagmoeder getrouwd is, is haar echtgenoot automatisch de juridische vader van het kind. Frits Broer: „Formeel gezien zijn wij dus niets van de baby.” Eerst moet het ouderlijk gezag van de juridische moeder en haar eventuele echtgenoot worden beëindigd met een beschikking van de rechtbank, daarna kunnen de mannen het kind adopteren. Deze procedure maakt draagmoeders zelf ook onzeker, weet Frits Broer. „Want voor hetzelfde geld willen de wensouders het kind ineens niet meer en zit de draagmoeder met een kind.”

Zodoende wil het stel dus graag een draagmoeder én een eiceldonor vinden. „We schrijven een blog, in de hoop dat het wordt gelezen door die ene wondervrouw die ons kan helpen.” Ook zijn ze actief op Facebook-groepen en websites waar over dit onderwerp gesproken wordt. „Je kunt daar reageren op anderen of je verhaal vertellen.” De concurrentie is groot. „Een vrouw die voorzichtig laat weten dat ze overweegt om draagmoeder te zijn kan zo maar tweehonderd reacties krijgen. De een presenteert zichzelf nog geweldiger dan de ander.” Frits Broer en Joey Fabrie weigeren daaraan mee te doen. „Wij vertellen heel open ons verhaal, zonder dat we onszelf promoten of ergens om vragen.

Nederig voelen

Ook bezochten ze een kliniek op Cyprus waar ze een draagmoeder mee naar toe zouden kunnen nemen. En waar hoogtechnologisch draagmoederschap wordt aangeboden aan homostellen – kosten minimaal 8.000 euro. Er zijn op Cyprus meer van dit soort klinieken, met wisselende reputaties. „Voor zover wij konden overzien werd hier veilig en schoon gewerkt.”

Na een tijdje meldden zich inderdaad ‘wondervrouwen’. Broer benadrukt hoe nederig ze zich voelen dat een wildvreemde hen met zoiets groots wil helpen. „Natuurlijk zijn er uitzonderingen. Mails die beginnen met ‘wat is je prijs’? Maar verreweg de meeste vrouwen willen iets goeds voor een ander doen.” Het stel wil de draagmoeder wel een vergoeding geven voor onkosten. „Maar een verdere betaling is verboden, en we willen geen zakelijke aanpak, we willen dat een vrouw dit doet vanuit haar hart.”

Lees meer over ivf- of hoogtechnologisch draagmoederschap

De ontmoetingen waren intensief, vertelt hij. „Het moet wel een vrouw zijn die we ook echt leuk vinden.” Voor de vrouwen gold eigenlijk hetzelfde, merkte hij. „Ze wilden van alles over ons weten; hoe we elkaar hadden ontmoet, of waarom we zo graag kinderen willen.”

De ontmoetingen liepen allemaal op niets uit. Zo was er een vrouw die volgens haar gynaecoloog beter niet meer zwanger kon raken na haar maagverkleining. En een vrouw die niet had voorzien dat haar ouders zo emotioneel op het idee zouden reageren dat hun ‘kleinkind’ niet bij hun dochter zou opgroeien.” Begrijpelijk, vindt Frits Broer. „Alleen voor ons vreselijk frustrerend. De eerste keer dat een vrouw ons wilde helpen gierde de blijdschap door ons lijf. Maar we werden steeds terughoudender.”

Hij vertelt over de keer dat ze zich enorm in de steek voelden gelaten. „Een vrouw die eiceldonor voor ons wilde zijn, zou naar de gynaecoloog gaan voor een aantal checks. Dit vragen wij van alle vrouwen, net als een psychologische test.” Of de vrouw die dag bij de gynaecoloog is geweest, weet hij niet. „We hebben nooit meer iets van haar gehoord. Ze heeft ons op alle sociale media en op WhatsApp geblokkeerd en ze neemt haar telefoon niet meer op.” Stoppen mag altijd, verzekert hij. „Liever dat dan later spijt. Maar deze manier van doen heeft ons vertrouwen in andere mensen een flinke knauw gegeven.”

Na een week slecht slapen wilden ze toch door, vertelt hij. Ze hebben zichzelf vijf jaar de tijd gegeven, waarvan er nu al bijna drie om zijn. „We zijn vaak boos omdat we niet snappen dat dit met zo veel heisa gepaard moet gaan. We zijn nog jong en willen ook genieten van en met elkaar, in plaats van alleen maar hier mee bezig te moeten zijn.” Toch is stoppen geen optie. „Ik denk niet dat wij ermee kunnen leven als het niet lukt. De wens is zo diepgeworteld, dat kunnen we echt niet zo maar loslaten.”

Lees ook het opiniestuk van socioloog Kees de Groot: Kinderwens is geen zaak van recht of van identiteit

Ze hebben nu nog twee opties, maar details wil Broer niet prijsgeven. „Ik ben te bang dat het weer misgaat als ik er te veel over zeg.” Wat hij mist in Nederland, naast wettelijke bescherming van alle betrokken partijen, is professionele begeleiding bij het matchen van wensouders met draagmoeders en eiceldonoren. „Van ons mogen de eisen en regels superstreng zijn. Maar alsjeblieft, laat ons dit niet zelf uitzoeken.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.