Kleine kunstjes waar je indruk mee maakt: de paalsteek

Trucje Leer een kunstje, dat maakt indruk. Bijvoorbeeld: de paalsteek.

Illustratie Bart Nijstad

1. Voordat Ron Groenestein, touwslager bij het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen, begint met zijn demonstratie, wil hij wel even iets kwijt. De naam van deze rubriek doet niet helemaal recht aan zijn ambacht, vindt hij. Een sugestie voor een alternatief heeft hij ook: ‘De hand van de meester.’ Niettemin is hij ook bij handhaving van de oorspronkelijke naam bereid de paalsteek uit te leggen, „een heel logische, heel oude knoop”, waarmee je in een touw een lus maakt die stevig genoeg is om een boot mee vast te maken aan een paal – ideaal voor iedereen die een bootje heeft of er een huurt.

2. Neem de laatste halve meter van een stuk touw tussen twee handen, zo dat de duimen bovenop liggen en de rest van de vingers onderop, aan de korte kant moet het touw ongeveer net zo lang zijn als je duim. Als je rechts bent, neem je het korte deel in je rechterhand (linkshandigen: volg de instructies precies andersom). De halve meter hangt als een grote U tussen de handen in. Leg nu het rechterdeel bovenop het linkerdeel, zo dat de wijsvinger bovenop het touw ligt en de duim eronder. Draai nu de hand zo dat de duim weer bovenop ligt en er een klein rondje ontstaat. Leg daar de linkerduim bovenop om het rondje „te fixeren”, zoals Groenestein zegt.

3. Pak nu het korte eindje touw vast met de rechterhand. Trek het door de lus heen naar boven, haal het – van rechts maar links – onder de rest van het touw door en steek het weer terug in het rondje. Trek de knoop strak, en klaar. „Als je het een paar keer geoefend hebt, is het in een vloek en een zucht gebeurd”, zegt Ron Groenestein. De paalsteek wordt ook gebruikt bij klimmen, bijvoorbeeld om een touw aan een gordel vast te maken. Pas op: als een paalsteek dubbel wordt belast, bijvoorbeeld bij een reddingsoperatie, heeft hij de neiging los te schieten.

Correctie (05-07): de eerste illustratie volgt niet de methode van Ron Groenestein. Bovendien ligt bij 2 (ook op de eerste illustratie) het touw niet helemaal goed.