Opinie

    • Christiaan Weijts

Teruggefloten

Christiaan Weijts

Rode wangen, kribbige blik: VVD’er Jeroen van Wijngaarden zit in de commissievergadering als een scholier die een stoere examenstunt had aangekondigd en door de conrector is teruggefloten. Een dag eerder schreeuwde hij nog om celstraffen voor het redden van migranten uit zee. Al gauw werd dat een motie voor een studie hiernaar.

Nu zijn de haaientanden verschrompeld tot een poezelig verzoekje aan de staatssecretaris „om hier eens in Europees verband over te spreken”. „Drenkelingen moeten gered worden, maar wanneer ben je nog een reddingsdienst en wanneer een verkapte veerdienst?”

Hij houdt zich bij zijn uitgeschreven tekst, keurig binnen de coalitielijntjes. Even verderop wordt de eindbarbecue al opgetuigd, de zon schijnt, de Leeuwinnen wonnen. Niemand wil een crisis pal voor het zomerreces.

Jeroen van Wijngaarden: ballonoplater van dienst. Hij pleitte nog net niet voor de meest rigoureuze oplossing, de smokkelbootjes actief lek schieten, maar netto kwam het op hetzelfde neer, ze laten verzuipen als afschrikmiddel.

Het nadeel van proefballonnen is dat ze weliswaar de aandacht trekken, maar de discussie meteen vergrendelen, doordat er twee extremen frontaal op elkaar in drammen: grenzen wijd open of potdicht, vluchtelingen barmhartig opvangen of meedogenloos laten stikken.

Terwijl de vragen die Van Wijngaarden opwerpt juist een genuanceerder denken verdienen. Die redders zíjn inderdaad een ingecalculeerde factor voor die mensensmokkelaars. Hun cynische doodsbranche parasiteert op onze humaniteit. Moeten we die humaniteit dan opgeven? Of ons op een andere manier van die ongewilde rol ontdoen? De bootjes terugslepen naar de Afrikaanse kusten?

En is het inderdaad waar dat het aantal rampvaarten daalde toen er tijdelijk minder hulpschepen waren, zoals Van Wijngaarden beweert? „Die vluchtelingen waren er in elk geval eerder dan de reddingsboten”, zegt Joël Voordewind (CU). Dat lijkt pre-socratisch kip-ei-gefilosofeer, maar het zijn vragen die je wel moet kunnen stellen, zonder meteen in gierende verontwaardiging uit te barsten.

Met extremen reageren op migratie is de toekomst je rug toekeren. Tenzij het klimaat zich als bij toverslag herstelt en de dictators elkaar snikkend in de armen vallen zullen er alleen maar méér vluchtelingen komen. Een muur optrekken is dan even onhoudbaar als doen alsof iedereen zonder meer welkom is. Ooit moeten we keuzes maken. Ooit moeten we ons afvragen waar redden overgaat in hulp aan illegale grensoversteek, maar niet vandaag. Niet nu de zon schijnt.

Buiten verzamelen zich wat demonstranten, tegen de Binnenhofbarbecue. Op gelijke afstand van elkaar, met voorbedrukte borden. Met vijfhonderd man zouden ze het Binnenhof komen omsingelen. Maar ook zij zijn teruggefloten. Nu staan de rebellen braaf in de afgesproken vakken.

De Leeuwinnen wonnen, de barbecues walmen. Voorlopig is de crisis in ons lieve land nog mijlenver weg.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.