‘Gewetenloze en onverschillige’ Willem Holleeder krijgt levenslang

Uitspraak De rechtbank acht verklaringen van kroongetuigen in de zaak tegen Willem Holleeder betrouwbaar, net als getuigenissen van zijn zussen.

De extra beveiligde rechtbank in Amsterdam voorafgaand aan de uitspraak in de zaak tegen Willem Holleeder.
De extra beveiligde rechtbank in Amsterdam voorafgaand aan de uitspraak in de zaak tegen Willem Holleeder. Foto Koen van Weel/ANP

Willem Holleeder is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor de betrokkenheid bij vijf onderwereldmoorden.

Volgens de rechtbank in Amsterdam heeft Holleeder zich schuldig gemaakt aan het uitlokken van de voltooide moordaanslagen op Cor van Hout, Wim Endstra, Kees Houtman (2005), John Mieremet (2005) en Thomas van der Bijl (2006). Ook is hij volgens de rechtbank betrokken geweest bij de mislukte aanslag op John Mieremet in 2002 en de spil geweest van een criminele organisatie die de onderwereld bestierde aan het begin van deze eeuw.

Lees ook De Neus, 35 jaar misdaad

De rechtbank concludeert dat Willem Holleeder gedreven is door „geldzucht en machtsdenken”. Uit het dossier en de behandeling ter zitting is gebleken dat Holleeder „een man van vele gezichten is”. De woorden die rechtbankvoorzitter Frank Wieland gebruikte om Holleeder te typeren: „gewetenloos en onverschillig”. „U beschikte over het leven van anderen zonder zich te bekommeren over de mogelijkheid dat daarbij onschuldige slachtoffers zouden vallen.”

Donderdagochtend bleek al na een half uur dat de rechtbank afstevende op een levenslange celstraf voor Willem Holleeder. Hij luisterde ogenschijnlijk gespannen maar op het moment dat de voorzitter levenslang uitsprak, haalde Holleeder – gekleed in een zwarte broek en een lichtgekleurd overhemd – zijn schouders op. Een van de nabestaanden die aanwezig was op de publieke tribune slaakte een kreet toen de rechtbank Holleeder veroordeelde.

Volgens de rechtbank is Holleeder zelf lang buiten schot gebleven „door waar mogelijk afstand te scheppen tot de uitvoering van opdrachten, door het zaaien van angst bij mogelijke getuigen en door het creëren van misinformatie en complotten”. Volgens de rechtbank was de serie liquidaties waarvoor Holleeder verantwoordelijk wordt gehouden „schokkend” voor de samenleving. „Daarom klinkt steeds vaker de wens voor hard optreden en zware straffen”, aldus rechter Wieland.

Dat Holleeder is veroordeeld voor alle vijf moorden op de tenlastelegging komt voor de meeste volgers als een verrassing. Zijn advocaat Sander Janssen verklaarde meteen na afloop van de uitspraak dat „een hoger beroep onvermijdelijk lijkt”. Volgens Janssen is de vrees van Holleeder uitgekomen dat de beeldvorming rond zijn persoon als grote gangster de rechtbank zou beïnvloeden.

Kroongetuigen betrouwbaar

Het belangrijkste bewijs is geleverd door twee kroongetuigen: Peter la Serpe en Fred Ros. Zij hebben hun betrokkenheid bij de moorden op Houtman en Van der Bijl bekend in ruil voor strafvermindering. De twee kroongetuigendeals zijn jarenlang onderwerp van discussie geweest maar de rechtbank heeft hun verklaringen als betrouwbaar beoordeeld en als bewijs gebruikt.

Ook de verklaringen van de zussen Astrid en Sonja Holleeder en zijn ex-vriendin Sandra Klepper zijn door de rechtbank bruikbaar geacht als bewijsmateriaal. De stelling van Holleeder dat zijn zussen verklaard hebben uit eigen financieel belang, acht de rechtbank ongefundeerd. Mede op basis van de verklaringen van zijn familieleden is Holleeder veroordeeld voor de moord op Cor van Hout, een van de ontvoerders van biermagnaat Freddy Heineken in 1983.

Lees ook Het laatste woord van Holleeder: ‘Astrid is wappie’

De zeer emotionele strijd binnen de familie is tijdens de behandeling ter zitting breed uitgemeten. Holleeder beschuldigde zijn zus Astrid van het in elkaar draaien van deze verklaringen om hem veroordeeld te krijgen. „Astrid heeft spinnen in haar hoofd, ze is wappie”, aldus Holleeder. Volgens de rechtbank is echter niks gebleken van financieel eigenbelang. „De getuigenissen van Astrid en Sonja zijn bruikbaar, betrouwbaar en geloofwaardig”, aldus de rechtbank.

Met de veroordeling van Holleeder komt een einde aan een tijdperk waarbij crimineel geld van Amsterdamse gangsters via vastgoedbaron Wim Endstra werd geïnvesteerd in vastgoed. Deze vermenging van bovenwereld en onderwereld is een van de belangrijke motivaties geweest voor zeer omvangrijk strafrechtelijk onderzoek na de moord op Endstra in 2004. Willem Holleeder is in eerste instantie alleen veroordeeld voor afpersing van Endstra en drie andere personen. Dit tijdperk wordt nu afgesloten met de veroordeling van Holleeder.