Opinie

Opwarmer

Zoals Nederlanders na de oorlog werden grootgebracht met haat jegens de Duitsers, lag ik mijn hele jeugd in een marinade van wrok jegens de Verenigde Staten. Wij kinderen van Zuid-Amerika wisten best wie ons continent van alles beroofde: de USA. Door burgeroorlogen te ontketenen en politici te corrumperen hadden ze hun zakken gevuld en alsof dat niet genoeg was, hadden ze ook onze naam gestolen: Amerika.

Amerika bestaat uit vijfendertig landen. Amerikanen komen uit Ecuador, uit Peru, uit Chili en Argentinië. Ze komen uit die hele landmassa aan de andere kant van de plas, niet alleen uit de strook tussen Mexico en Canada. Toch doet heel Nederland alsof we hier geen aardrijkskunde krijgen en gebruikt iedereen Amerika als synoniem voor de VS. Elke keer dat ik aan dat misbruik word blootgesteld, komt er een kras in de roestvrijstalen plaat die ik voor mijn ziel heb. Ik sla op tafel en roep „fout!” naar de radio of „Verenigde Staten!” naar mijn scherm of „is Amerika niet!” tegen de krant. De buren moeten onderhand denken dat ik aan een aan de VS-gerelateerde vorm van Gilles de la Tourette lijd.

Een Zuid-Amerikaan zal nooit het woord americano gebruiken voor een inwoner van Estados Unidos. Daarvoor heeft het Spaans het woord estadounidense. In het Nederlands zou dat gelijk staan aan ‘Verenigdestater’, maar dat woord is de taal niet machtig. We hebben hier alleen het geografisch minder onjuiste ‘Noord-Amerikaan’ of het kansloze ‘inwoner van de Verenigde Staten’. In de sportverslaggeving, waar elke lettergreep die geofferd kan worden geofferd zal worden, gebruikt niemand die gedrochten. Het is Amerikaan dit en Amerikaan dat. Dit WK had al geraspte kaas gemaakt van mijn metalen plaat en nu is daar de finale VS-Nederland. Ik ben heus blij. Echt waar. Zielsgelukkig zelfs. Maar.

In Zuid-Amerika hebben we voor Verenigdestater een korter woord dan Amerikaan: Yankee. De Yankees dit, de Yankees dat. Meestal schrijven we het op muren. Dan staat er ‘Yankees go home’. Over waar Yankee precies vandaan komt, zijn de taalkundigen het niet eens. Een mogelijke verklaring is dat het aan Nederlandse kolonisten is ontleend met de naam Jan-Kees, een andere is dat die kolonist alleen Jan heette maar wel altijd iets bij zich had wat hij kaas noemde: daar heb je Jan Kaas, zeiden ze dan. Yankee mag historisch niet helemaal correct zijn voor alle inwoners van de VS, maar het is een minder grove fout dan Amerikaan voor dat middenstuk in het noordland.

De komende dagen kunnen we hier werk van maken. Elke keer als u per vergissing Amerika of Amerikaan zegt, zal ik achter u verschijnen en op de dichtstbijzijnde tafel slaan. Naast mij staat uw aardrijkskundeleraar met zijn wereldkaart. Hij wijst van Alaska tot Tierra del Fuego.

Als u iemand Amerikaan voor Stater hoort gebruiken, mag u op tafel slaan. Wie het eerst een bot breekt, wint. Dat wordt waarschijnlijk Amerika, want die Yankees kunnen verdomd goed voetballen. Heeft u bij de vorige zin op tafel geslagen? Dat was een test, namelijk. Niet vergeten: zondag voetballen we tegen Yankees, Verenigdestaters of Staters, maar niet tegen de Amerikanen.

Carolina Trujillo is schrijfster.