Grapperhaus wil ict-bedrijven straffen die kinderporno faciliteren

Minister Grapperhaus wil boetes opleggen aan hostingbedrijven die kinderpornografisch materiaal niet meteen verwijderen.

ICT-medewerkers in een ruimte met servers.
ICT-medewerkers in een ruimte met servers. Foto Getty

Het kabinet wil een toezichthouder oprichten om ict-bedrijven die kinderporno na een melding niet snel van het internet verwijderen, een dwangsom of boete op te leggen. Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) heeft woensdag aangekondigd dat hij harder wil optreden tegen „foute en lakse ict-bedrijven”. Volgens een woordvoerder moet nog bepaald worden hoe hoog de bedragen worden, wel zouden deze „fors kunnen oplopen”.

Twitter avatar ferdgrapperhaus Ferd Grapperhaus On-line kinderporno en kindermisbruik via internet wil ik met alle middelen en mogelijkheden aanpakken. Daar moet toch volop steun voor zijn? https://t.co/XdR4TBmh3e

Eind 2018 hebben brancheorganisaties van hostingbedrijven en andere bedrijven die betrokken zijn bij de digitale infrastructuur beloofd dat kinderpornografisch materiaal binnen 24 uur na melding verwijderd wordt. Volgens het ministerie gebeurt dit lang niet altijd, onderzoek van de TU Delft moet uitwijzen hoe groot het probleem precies is.

De boetes en dwangsommen zullen waarschijnlijk niet meteen na een dag opgelegd worden, het exacte tijdsbestek moet nog bepaald worden. De straf die een bedrijf krijgt opgelegd, hangt bovendien af van onder meer de hoeveelheid kinderpornografisch materiaal en of het bedrijf al eerder de fout in is gegaan.

Lees ook: Burgertips tegen kinderporno

Groot probleem in Nederland

Het is duidelijk dat „het probleem van kinderporno heel groot is in Nederland”, stelt het ministerie. Dit komt doordat Nederland een „enorm knooppunt” is in de internationale digitale infrastructuur. Het Meldpunt Kinderporno ontving vorig jaar ruim 163.000 meldingen over webadressen waar kinderpornografisch materiaal was gedeeld. Het meldpunt is een initiatief van het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM), een stichting die strijdt tegen online kinderporno.

Het EOKM denkt dat het plan van Grapperhaus nuttig is voor hostingbedrijven die niet willen meewerken met het offline halen van het kinderpornografische materiaal. „Daar kunnen we een slag maken.” De meeste bedrijven werken aan zulke verzoeken mee, zegt het EOKM, maar „een enkeling” doet dat niet. „Die zeggen: jullie zijn een private organisatie, een rechter moet daarover beslissen.” Het voorstel van Grapperhaus is voor zo’n rechtsgang „een heel goed alternatief”.

Identificeren kinderporno

Het ministerie benadrukt dat de bedrijven achter de websites waar kinderporno te vinden is, het materiaal niet altijd uit onwil laten staan. Sommige bedrijven zouden niet de capaciteit of kennis hebben om het materiaal meteen te verwijderen. Daarom kunnen bedrijven als het wetsvoorstel doorgaat ook gesommeerd worden om maatregelen te nemen, voordat ze een boete krijgen.

Een proef waar het EOKM onlangs mee is begonnen, moet hostingpartijen helpen met identificeren van kinderporno. Bedrijven die meedoen kunnen in een speciale database snel opzoeken of een afbeelding op één van hun sites kinderporno is. Daarbij worden geen bestanden uitgewisseld, maar wordt het materiaal herkend aan een speciale digitale vingerafdruk die uniek is voor ieder bestand, een hash.

Die verzameling groeit snel. Donderdag maakte het EOKM bekend ruim 1,8 miljoen afbeeldingen toe te voegen, uit de Verenigde Staten en Canada. De database bevat nu 3,2 miljoen hashes. Resultaten van de proef kon het EOKM nog niet geven, daarvoor draaide deze nog niet lang genoeg.