Goed halfjaar op de beurzen herstelt vooral eerdere schade

Conjunctuur Aandelenkoersen presteerden in 2019 bijzonder sterk. Maar veel hoger dan een jaar geleden staan de beurzen niet.

Een beurshandelaar op de New York Stock Exchange. Amerikaanse techbedrijven presteerden dit jaar uitzonderlijk goed.
Een beurshandelaar op de New York Stock Exchange. Amerikaanse techbedrijven presteerden dit jaar uitzonderlijk goed. Foto Richard Drew/AP

Zelden ging het zo goed op de beurs als gedurende de eerste helft van dit jaar. Wereldwijd stegen de aandelen 15 procent in waarde. De beurzen van China en de VS deden het zelfs nóg beter - de Europese beurzen zaten er net iets onder. De Amsterdamse AEX-index deed het met 18 procent juist weer bovengemiddeld goed in Europa.

Die goede cijfers zijn opmerkelijk in een periode dat de twee grootste economieën van de wereld een handelsoorlog uitvechten, Europa zich nog altijd opmaakt voor het vertrek van de Britten uit de Europese Unie en economen, onder wie die van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), steeds pessimistischer zijn over de groei van de wereldeconomie.

Dit is dan ook niet het hele verhaal. Het goede eerste halfjaar kwam na een belabberd tweede halfjaar in 2018. Toen zorgden diezelfde handelsoorlog, Brexit en een dreigende recessie voor druk op de koersen. Vier achtereenvolgende renteverhogingen door de Amerikaanse centrale bank maakten de misère compleet.

In januari besloot de Fed, tegen alle verwachtingen in, de rente voorlopig niet meer te verhogen, en veerden de beurzen vrijwel direct weer op. De angst dat geld binnenkort niet meer zo goedkoop zou zijn, zakte bij beleggers weg.

Maar: veel hoger dan een jaar geleden staan de beurzen nu dus niet. Met de winst van het eerste halfjaar is vooral het verlies van het tweede halfjaar van vorig jaar goedgemaakt.

Langverwachte beursgangen

Tot de best presterende aandelen behoorden, niet voor het eerst, die van de Amerikaanse techbedrijven. Facebook steeg 47 procent in waarde, Microsoft 39 procent en Amazon 28 procent. Reden voor twee andere techbedrijven, de taxidiensten Lyft en Uber, om hun langverwachte beursgangen door te zetten en respectievelijk 2,3 en 8,1 miljard dollar op te halen – al presteerden hun aandelen daarna matig. De meest geslaagde beursgang was die van foodtech-bedrijf Beyond Meat, dat vegetarische burgers maakt. Dit steeg sinds zijn notering 550 procent in waarde.

Lees meer over de beursgang van Beyond Meat: Kan vega de vleesmarkt ontwrichten?

Bij elkaar haalden bedrijven in de VS in het eerste halfjaar op de beurs 38,7 miljard dollar op (34,2 miljard euro), blijkt uit cijfers van dataverzamelaar Dealogic. Het tweede kwartaal was zelfs het beste sinds de piek van de dotcomhausse in 2000. In Europa was het rustiger, daar kwam de opbrengst van beursgangen in het eerste halfjaar niet verder dan 15,5 miljard dollar.

Ook als het om grote overnames gaat, was het vooral de VS waar het deals regende. Zo bracht farmaciebedrijf AbbVie een bod van 63 miljard dollar uit op concurrent Allergan en betaalde Bristol-Myers Squibb, ook een farmabedrijf, 74 miljard dollar voor Celgene. In de wapenindustrie was de grootste overname die van Raytheon door United Technologies. Zij fuseren tot één bedrijf, met een gezamenlijke omzet van 75 miljard dollar.

Eén Nederlandse deal haalde de lijstjes van Dealogic: de verkoop van Telematics, de tak van navigatiekaartenmaker TomTom die volgsystemen voor vrachtwagens levert, aan de Japanse bandenmaker Bridgestone voor 1 miljard dollar.

Dat neemt niet weg dat Nederlandse aandelen het goed deden in de eerste jaarhelft, met DSM, Galapagos en ASML als grootste uitschieters in de AEX-index. Zij noteerden koersstijgingen van respectievelijk 62, 52 en 39 procent. DSM voerde de lijst aan dankzij goede resultaten en cadeautjes voor beleggers in de vorm van een hoger dividend en de inkoop van eigen aandelen.

Aan dat laatste zitten ook risico’s, schrijft de Amerikaanse vermogensbeheerder Capital Group, met een beheerd vermogen van 1.600 miljard dollar, in zijn deze week verschenen halfjaarlijkse vooruitblik op de financiële markten. Veel bedrijven hebben zich de afgelopen jaren, met behulp van de lage rente, diep in de schulden gestoken. Soms om (dure) overnames te doen, soms om simpelweg extra geld uit te kunnen keren aan beleggers.

Beperkte houdbaarheid

Deze kunstmatige methode om aandelenkoersen op te krikken heeft een beperkte houdbaarheid: als de rente stijgt wordt het te duur, als de winst daalt, wordt het lastiger om banken of obligatiebeleggers te overtuigen om die schulden allemaal te blijven financieren. En er zit een grens aan de hoeveelheid schuld die een bedrijfsbalans kan dragen.

Maar zolang de rente laag blijft en er geen economische correctie komt, zullen bedrijven er nog wel even mee doorgaan, verwacht Capital Group, dat beleggers waarschuwt alert te blijven op bedrijven met een zware schuldenlast. Bij een zuchtje economische tegenwind komen die bedrijven als eerste in de problemen.

Capital Group adviseert beleggers op zoek naar buitenkansjes vooral naar de opkomende markten te kijken. Die zijn op dit moment verantwoordelijk voor 70 procent van de mondiale economische groei. Vooral Azië doet het momenteel nog steeds erg goed.

Natuurlijk, de handelsoorlog tussen de VS en China is een risico, maar China is tegelijkertijd druk bezig de gevolgen van de handelsoorlog te compenseren met extra stimuleringsmaatregelen. Buitenlandse beleggers mogen bijvoorbeeld een jaar eerder dan gepland, vanaf 2020, beleggen in Chinese financiële instellingen. En ook de Chinese industrie wordt bereikbaar voor buitenlandse aandeelhouders. Volgens Capital Group gaat het om zo’n 800 Chinese aandelen die de komende tijd gemakkelijker verhandelbaar worden.