Timmermans in paar dagen van ereloge naar nooduitgang

Betekenis Nederland

Bijna zat Frans Timmermans in de ereloge. Maar het is uiteindelijk de nooduitgang geworden. De vergelijking komt van de vorig jaar overleden oud-PvdA-leider Wim Kok die ooit zei dat in de politiek de afstand tussen ereloge en nooduitgang zeer klein is. Kok belandde dat jaar ondanks een fors verlies bij de verkiezingen in de ereloge: hij werd premier.

Frans Timmermans mag als beoogd eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie gaan doen wat hij de afgelopen vijf jaar ook al deed. Maar nu wel samen met de liberaal Margrethe Vestager.

Geen enkele van de Europese vacatures ging naar de Nederlandse leider van de Europese sociaal-democraten. Het likken der wonden kan beginnen. In een zetel in het Europees Parlement, waar hij in mei met 839.240 stemmen werd verkozen, zal hij dat niet doen. Dinsdag trok Timmermans zich terug als lid van het Europees Parlement.

Aan de Nederlandse inspanningen voor Timmermans lijkt het niet te hebben gelegen. Premier Mark Rutte (VVD) heeft steeds gezegd dat hij voor het Nederlandse belang ging voor de beste kandidaat voor de beste post. Dat was Frans Timmermans. Maar het is in de brede belangenafweging niet gelukt.

Of een Kamermeerderheid premier Rutte het echec rond Timmermans zwaar zal aanrekenen is dan ook de vraag. Daar zal eerder kritiek te horen zijn op het weinig transparante benoemingencircus dat zich in Brussel heeft voltrokken

Vraag is wat het betekend zou hebben voor Nederland als Timmermans wel was verkozen als voorzitter van de Europese Commissie. Leden van de Europese Commissie zitten nadrukkelijk niet namens hun land in het ‘dagelijks bestuur’ van de Europese Unie. Zij vertegenwoordigen het algemeen Europees belang. Dat laat onverlet dat zij wel contact onderhouden met hun eigen land. Het voorzitterschap van Timmermans zou Nederland vooral een uitstekende informatiepositie hebben gegeven.

Eén keer eerder leverde Nederland voor korte tijd een voorzitter van de Europese Commissie. Dat was de PvdA’er Sicco Mansholt. Volgens de Nijmeegse wetenschapper Johan van Merriënboer, die een biografie over Mansholt schreef, was hij toen vanuit het Nederlandse bedrijfsleven „de meest belobbyde vertegenwoordiger in Brussel”.