Nederland naar finale WK

WK Voetbal Nederland heeft de finale bereikt van het WK dankzij een goal van Jackie Groenen in de verlenging tegen Zweden. Een historische prestatie.

Daniëlle van de Donk (rechts) in duel met de Zweedse Caroline Seger.
Daniëlle van de Donk (rechts) in duel met de Zweedse Caroline Seger. Foto Sebastian Nogier/EPA

De mond wijd open, twee armen juichend de lucht in naar de volgepakte tribunes. Extase op haar gezicht. „Ik moet meer gaan scoren”, Jackie Groenen had het al zo vaak gezegd. Nu, uitgerekend in de verlenging van de halve finale van het WK, doet ze het. De nummer 14 van Oranje, naar haar idool Johan Cruijff, schuift de bal van net buiten het strafschopgebied bekeken laag in de linkerhoek. Nederland-Zweden: 1-0. Toch nog.

Voor het eerst in de historie staat de Nederlandse vrouwenploeg in de finale van het WK, zondag tegen grootmacht de VS, opnieuw in het imposante Parc Olympique Lyonnais. Na uitschakeling in de achtste finale bij het WK-debuut vier jaar geleden gaat Oranje dit keer voor de hoofdprijs.

De mannen speelden legendarische finales in 1974, 1978 en 2010 maar wonnen nooit. Worden de ‘Leeuwinnen’ wel wereldkampioen? Twee jaar na de Europese titel is het WK sowieso een volgende doorbraak voor het vrouwenvoetbal. Duizenden fans, ook in Lyon weer. Kijkcijferrecords en louter positivisme. De ploeg sprankelt lang niet altijd maar wint wel. Na de zwaar bevochten winst op Zweden is veel mogelijk.

Bijzondere lading

De zonnebril waarmee Vivianne Miedema anderhalf uur voor de wedstrijd het stadion inspecteert. De hometrainer waarop Lieke Martens haar gekwetste teen ontziet in de warming up. De gespannen gezichten van de zo ervaren internationals in de spelerstunnel. Aan alles valt vooraf te zien dat de halve finale tegen Zweden een bijzondere lading heeft. Bondscoach Sarina Wiegman kiest uiteindelijk dan toch Lineth Beerensteyn boven de in eerdere wedstrijden tegenvallende Shanice van de Sanden. Maar de wedstrijd kan geen moment de vergelijking aan met het spektakelstuk waarin de VS een dag eerder Engeland versloegen. Spanning vergoedt veel.

De wissel Beerensteyn voor Van de Sanden verandert niet direct iets aan de vaste speelwijze van Oranje. Alleen bij positiewisselingen voorin ontstaan in het begin twee kleine kansen voor spits Miedema. De middenvelders leveren indrukwekkend veel energie, met Groenen en Daniëlle van de Donk als aanjagers. Maar de beste kansen zijn in de eerste helft voor Zweden. Na tien minuten zet rechtsbuiten Sofia Jakobsson in de as aan voor een solo, gevolgd door een slim passje op spits Stina Blackstenius. Keeper Sari van Veenendaal kan nog net redden, net als een paar minuten voor rust op een poging van Lina Hurtig.

Tegenstanders kennen de speelwijze van Oranje door en door, sinds het gewonnen EK van twee jaar geleden. Toen kon Van de Sanden de Zweden, die in 2016 zilver pakten op de Olympische Spelen van Rio, in de met 2-0 gewonnen kwartfinale nog verrassen met haar snelheid. Pingelde Martens ongehinderd van links naar binnen om op doel te schieten. Nu speelt de Zweedse coach Peter Gerhardsson juist slim in op de kwetsbare plekken van Oranje. Vooral Jakobsson is een plaag voor linksback Merel van Dongen, die tegen een getruukte buitenspeler wendbaarheid en snelheid mist. En centrale middenvelder Sherida Spitse heeft het moeilijk als ze in grote ruimtes moet spelen.

Vastigheid

Wiegman blijft al jaren bij haar keuzes, ook al omdat nieuwe aanwas zich bij Oranje nog niet in groten getale aandient. De Europees kampioen van 2017 gebruikte dit WK tot nu toe 16 van de 23 selectiespelers, minder dan de andere halvefinalisten. Bij Zweden stonden 20 van de 23 op het veld, bij de VS 21 en bij Engeland zelfs 22. Ondanks het geringe aantal wissels slaagde Oranje er wel vijf keer in om in het laatste kwartier te scoren. Tegen Nieuw-Zeeland en Japan viel de beslissing zelfs pas in de laatste minuten.

De zesde wedstrijd van het toernooi, in de heteluchtoven van Lyon, is sowieso een aanslag op de fitheid van de Oranjevrouwen. Met Jill Roord op de plaats van Martens, die in de eerste helft nooit gevaarlijk kon worden, probeert de ploeg aanvallend wat meer te variëren. Maar een fout van Dominique Bloodworth leidt vlak na rust bijna tot een open kans voor Blackstenius. De Arsenal-verdediger kan zelf nog net corrigeren.

Oranje ontsnapt, niet voor het eerst dit WK, als routinier Nina Fischer met een gekruist schot van afstand de binnenkant van de paal raakt en twee instormende Zweedse spitsen de bal net missen. Nederland zoekt even haar toevlucht tot on-vrouwenvoetbalachtige acties: een schwalbe van Beerensteyn om een strafschop te claimen en Bloodworth die de bal meeneemt voor een achterbal, die duidelijk een corner voor Zweden is.

Het wapen van de spelhervatting, dat Oranje dit toernooi al zo vaak redde? Spitse legt in de 64ste minuut een corner zuiver bij de tweede paal op het hoofd van Miedema, die haar geplaatste kopbal op de lat ziet eindigen. Ook Nederland kan de rebound niet benutten. En vlak daarna moet de goed spelende Desiree van Lunteren rechts achterin alweer redden. In de persoonlijke duels blijven de Oranjevrouwen onverzettelijk.

Meeslepend

Van de Sanden er toch weer in voor Beerensteyn in de zeventigste minuut? De speelster van Olympique Lyonnais wordt direct gevaarlijk de diepte in gestuurd door Groenen, zweept even later de 48.452 toeschouwers met felle handgebaren op na een lange run. Gele kaart voor Spitse, professionele overtreding. Stefanie van de Gragt tackelt, Van de Sanden knalt via de keeper naast. Meeslepend is het nu.

En Nederland oogt fitter, ook in de verlenging. De goal van Groenen ontstaat omdat de ruimtes groter worden. Met alles wat de ploeg in zich heeft wordt de voorsprong verdedigd. De vastigheden zijn nu een dankbaar houvast. Zweden komt niet meer tot scoren, ook Van de Sanden mist nog een enorme kans. Als Kosovare Asllani na een langdurige blessurebehandeling eruit gaat, loopt het stadion al halfleeg. Het maakt de explosie van vreugde niet minder als Oranje zich plaatst voor de finale.

Kans tegen de VS? Drie olympische titels, drie wereldtitels en regerend kampioen: de cijfers zijn indrukwekkend. De atletische kwaliteiten van de ploeg van coach Jill Ellis staan buiten kijf. De hele wereld kent sterren als Alex Morgan en Megan Rapinoe, die de halve finale tegen Engeland miste door een hamstringblessure maar klaar zegt te zijn voor de finale. En toch: tegen Spanje, Frankrijk en Engeland gaf de VS ook veel kansen weg. Oranje lijkt fit genoeg voor nog één ultiem gevecht.