Het Binnenhof is nog niet van Rutte af | Het rommelt bij de Belastingdienst

De Haagse Stemming Met Cora van Nieuwenhuizen, Sigrid Kaag en Annabel Nanninga. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Na al het gelobby en gespeculeer blijven Timmermans en Rutte allebei gewoon op hun post. De nieuwe Eerste Kamervoorzitter is een echte VVD-partijtijger. En het rommelt bij de Belastingdienst.

RUTTE IS EEN BLIJVERTJE: Met de verdeling van de Europese topjobs komt ook aan het langlopende Haagse gezelschapsspel ‘vertrekt Rutte naar Brussel?’ een einde. De laatste dagen ging het bijna alleen over de kansen van Frans Timmermans (die het na een potje handjeklap aflegde tegen de ‘neutralere’ Ursula von der Leyen). Maar tot voor kort was het niet zijn naam, maar die van de premier waarover volop werd gespeculeerd. CDA en D66 lieten eind vorig jaar zelfs al merken dat ze het kabinet zouden laten vallen als Rutte een Brusselse baan aannam. Niet alleen blijft de premier nu op het Binnenhof, collega’s in het kabinet verwachten dat hij ook als lijsttrekker de volgende verkiezingen wil ingaan. Vooral voor D66 en CDA is dat ongunstig: zij hadden hun nieuwe lijsttrekkers maar wat graag tegenover een minder ervaren VVD’er gezet.

DOKTER IN DE ZAAL: Wat zich gisteren afspeelde in de Eerste Kamer had wel iets weg van de banenstrijd in Brussel. VVD’er Jan Anthonie Bruijn ging er na drie stemronden met het voorzitterschap vandoor, en dat had hij mede te danken aan de verdeeldheid van zijn concurrenten. Na de eerste ronde deed D66 namelijk nog een poging te lobbyen voor Joris Backer: die zou in een tweestrijd met Bruijn op de meeste stemmen kunnen rekenen, meende zijn fractie. Maar daar hadden GroenLinks-kandidaat Ruard Ganzevoort en het linkse blok dat hem steunde geen zin in. Toen Ganzevoort als enige tegenkandidaat de laatste ronde haalde, stemde de D66-fractie zélf verdeeld. En zo werd het Bruijn, die als immunopatholoog werkt, ooit de Hermes House Band (u weet wel, van I Will Surive) oprichtte en van alle senatoren de meeste functies (19) naast zijn senatorschap heeft. Forum voor Democratie, dat de eigen kandidaat Toine Beukering (die Joden als “makke lammetjes” omschreef) roemloos ten onder zag gaan, stemde uit protest blanco.

Dokter in de zaal II: “Kiest u voor mij”, zei Bruijn vooraf, “dan zit er altijd een dokter in de zaal”. Met grapjes en persoonlijke anekdotes probeerde hij zijn onderkoelde imago af te schudden. Het is niet de enige reputatie die onder senatoren geniet. Politiek columnist Tom Jan Meeus omschreef Bruijn al eens als “een stille kracht achter Rutte”, en niet voor niets. Hij schreef mee aan een stapel VVD-verkiezingsprogramma’s en staat bekend als een groot voorvechter van het coalitiebelang. Een minuut voordat minister Van Engelshoven (Onderwijs, D66) vorige maand de studierenteverhoging inslikte, had Bruijn die nog hartstochtelijk verdedigd, verwijzend naar het regeerakkoord. Het was uitgerekend Ruard Ganzevoort die hem aan de regels herinnerde: die schrijven voor dat Eerste Kamerleden zich niet aan zulke akkoorden hoeven te houden.

VLIEGTUIGJE KOMT ZO: Bij de Raad van State zullen ze een glimlach niet kunnen onderdrukken. De ergernis daar was groot toen minister Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) vorige maand aankondigde dat ze op zoek ging naar een “een list” om Lelystad Airport toch in april 2020 te openen, ondanks de inmiddels beruchte stikstofuitspraak van de Raad. Gisteren moest Van Nieuwenhuizen in een brief aan de Tweede Kamer alsnog bekennen dat die openingsdatum “niet langer haalbaar” is. Het is niet het eerste uitstel voor Van Nieuwenhuizen, die sowieso tegenvaller na tegenvaller krijgt te verwerken. Dezelfde uitspraak van de Raad van State heeft immers ook de aanleg van tientallen kilometers extra asfalt onzeker gemaakt. En toen het kabinet binnenskamers een vorm van rekeningrijden omarmde om de klimaatdoelen te halen, stapte ze uit onvrede zelfs bijna op.

WHIZZKIDS: Kees Verhoeven (D66) krijgt zijn zin. De Commissie Digitale Toekomst, waar hij al langer voor pleit, gaat er komen, zo besloot de Tweede Kamer gisteren. De onderzoekscommissie wil kijken naar onderwerpen als algoritmen, databescherming en de omgang met Huawei – thema’s die nu tussen andere commissies versnipperd raken. Wij zijn benieuwd of de woordcombinatie ‘digitale overheid’ straks zonder horror kan worden uitgesproken.

MALINESE MILJOENEN: Geen ICT-project maar slecht besteed ontwikkelingsbudget zorgden voor het miljoenenverlies dat minister Sigrid Kaag (Ontwikkelingssamenwerking, D66) gisteren aan de Kamer bekendmaakte. Bijna 14 miljoen euro aan Nederlandse hulpgelden is in Mali verkeerd besteed en mogelijk is ermee gefraudeerd. De Tweede Kamer drong al langer aan op openbaarmaking van het onderzoek. Kaag wilde eerst in gesprek met de Malinese autoriteiten. Vorige week vloog ze op en neer, regelde ter plekke de steun van de overheid voor de openbaarmaking en hield zo de diplomatieke banden met Mali – een van de grotere ontvangers van Nederlandse hulp en een belangrijk partnerland in de strijd tegen terrorisme – in goede staat. Of de Tweede Kamer even gevoelig is voor tactische diplomatie, moet nu blijken.

LEUKER KUNNEN WE HET NIET MAKEN: Het gaat er onplezierig aan toe bij de Belastingdienst. Te onplezierig, vindt staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66). Managers durven geen kritiek te uiten tegenover collega’s en de werksfeer is te hard. Met een cultuurverandering wil Snel ervoor zorgen dat “medewerkers in hun kracht gezet worden” (wat dat betekent, is ons ook niet helemaal duidelijk). Het cultuurprobleem bij de Belastingdienst komt bovenop de kritiek die Snel te verduren kreeg om de manier waarop de dienst en hijzelf omgingen met honderden kindertoeslagen. Die werden zonder onderbouwing ingetrokken na beschuldigingen van fraude. Morgenmiddag wacht hem, op de laatste dag voor het reces, daarover nog een moeilijk debat. De grote vraag vooraf: hoe boos wordt Pieter Omtzigt (CDA), die met kritiek op een coalitiecollega duidelijk weinig moeite heeft en Snel al tientallen vragen over het dossier stelde?

QUOTE VAN DE DAG:

“VVD of GroenLinks?! Wil je liever verdrinken of verbranden?”

FVD-Eerste Kamerlid Annabel Nanninga kon van geen van de twee overgebleven kandidaten voor het voorzitterschap enthousiast worden. De gehele fractie stemde blanco.