Opinie

    • Tom-Jan Meeus

Trump bewonderen – en Timmermans niet

Tom-Jan Meeus

Er was een tijd, je vergeet die dingen, dat Nederlanders zeker wisten dat ze een Europese topfunctie gingen bemachtigen. Haagse heren die spraken met de bluf van een profbokser – verliezen was een absurde gedachte. Vervolgens bleek hun lobby geen schijn van kans te hebben. Zie Lubbers (1994) en Balkenende (2009).

Zodoende zagen we de laatste dagen een wonderlijke Hollandse wederopstanding. Geen idee hoe de lobby voor PvdA’er Timmermans afloopt – maar een premier (Rutte) die op een G20 met de regeringsleiders van Duitsland, Frankrijk en Spanje (Merkel, Macron en Sánchez) overeenkomt dat een Nederlander voorzitter van de Europese Commissie wordt: zó ver is een Haagse campagne voor een Europese topfunctie in geen decennia gekomen. Het was alleen buiten Europese christen-democraten gerekend.

Ook in binnenlands politiek opzicht is het een fascinerend verhaal. Rutte werkt zich nu uit de naad voor een pro-Europese sociaal-democraat. Evengoed wordt hij zelf al tijden getipt voor een Europese topfunctie, en in deze EU-chaos zou hij er vermoedelijk eenvoudig één kunnen krijgen. Maar let maar op: als zijn lobby voor Timmermans zou slagen, komt hij in Den Haag nog onder vuur te liggen ook. Zelf zou ik de verdediging wel weten: Nederlands belang. Maar het staat te bezien hoeveel VVD’ers dit overnemen, vooral gezien de voorspelbare kritiek van mensen als Baudet.

Met die laatste categorie is het trouwens ook bont gesteld. Zij geven in hun politieke programma hoog op van nationaal belang en vaderlandsliefde. Zo weten we sinds zijn ‘Uil van Minerva’-toespraak, in FVD ook bekend als ‘het boreale gelul’, dat Baudet naar „het front” is geroepen, „omdat ons land ons nodig heeft”. Wilders houdt niet op zijn grenzeloze liefde voor Nederland te bezingen.

De praktijk is weerbarstiger. Toen het eerder rond MH17 op stemmen in de Kamer aankwam, was het bij FVD en PVV ineens geen Nederland voor de Nederlanders – maar Rusland voor de Russen. En op Timmermans’ mogelijke benoeming weerklinkt in hun kringen nu vooral weerzin en afschuw: eurofiel gaat EU-dictatuur leiden. Intussen roemden FVD’ers dit weekeinde Trumps ‘historische’ stap op Noord-Koreaans grondgebied, in aanwezigheid van de communistische barbaar Kim Jong-un: „Toewerken naar vrede en een gezamenlijke toekomst.”

De toenadering met een communistische dictator uit Azië toejuichen als vrede, en een hoge Europese benoeming van een Nederlandse sociaal-democraat presenteren als bewijs van de EU-dictatuur – mij lijkt het best ingewikkeld dit als vaderlandsliefde te presenteren, al geloof ik wel dat Baudet het zou kunnen.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.