Von der Leyen voorgedragen als nieuwe Commissievoorzitter EU

Na een vergadering van EU-regeringsleiders werd uiteindelijk niet Frans Timmermans voorgedragen, maar de Duitse Ursula von der Leyen.

Ursula von der Leyen wordt de nieuwe EU-voorzitter.
Ursula von der Leyen wordt de nieuwe EU-voorzitter. Foto Tobias Schwartz/ AFP

Niet Frans Timmermans, maar de op het laatste moment naar voren geschoven Duitse Ursula von der Leyen is voorgedragen als nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Dat heeft Europese Raad-voorzitter Donald Tusk dinsdag bekendgemaakt.

Von der Leyen zou als ze Jean-Claude Juncker opvolgt de eerste vrouw worden die de EU-commissie mag gaan leiden. De Duitse politicus komt uit Angela Merkels christendemocratische partij CDU en is sinds 2013 minister van Defensie. De Franse president Macron noemt de oud-minister een „hele goede kandidaat” voor de functie.

Verder is de Belgische premier Charles Michel voorgesteld als voorzitter van de Europese Raad en IMF-voorzitter Christine Lagarde als president van de Europese Centrale Bank. Sergej Stanisjev (voormalig premier Bulgarije) moet voorzitter van het Europees Parlement worden en voormalig EU-parlementsvoorzitter Josep Borrell is voorgedragen als EU-buitenlandcoördinator. Volgens Tusk is sprake van een „perfecte genderbalans”.

Volgens Tusk kan Timmermans wel zijn huidige baan als vicevoorzitter behouden, en zal die gaan vervullen naast de Deense eurocommissaris Margrethe Vestager. Ook zij had zich kandidaat gesteld voor de functie van voorzitter. Vorige week werd al duidelijk dat de Duitse kandidaat Manfred Weber niet langer in de race was voor het voorzitterschap.

Lees ons blog over de strijd rondom de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie

Vijf uur vertraging

EU-leiders waren sinds zondag bijeen om te beslissen over de Europese topbanen. Afgelopen weekend werd PvdA’er Timmermans nog gezien als de belangrijkste kanshebber voor het voorzitterschap. Maar bondskanselier Merkel stelde volgens Duitse media haar defensieminister Von der Leyen voor als alternatief.

Italië en de vier Visegrad-landen (Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije) zagen Timmermans, kandidaat voor de socialisten in het EP, niet zitten en besloten zich achter de Duitse te scharen. Premier Orbán reageerde verheugd dat de Oost-Europese landen succesvol de sociaaldemocraat „onderuit” hadden gehaald. Vijf uur later dan gepland gingen EU-leiders uiteindelijk vergaderen over de functies, en werd het lot van de Nederlandse kandidaat beslist.

‘Europa op haar slechtst’

Maar er zijn ook verbaasde reacties op de beslissing om iemand naar voren te dragen die in eerste instantie niet mee meedingde naar het voorzitterschap. GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout is „erg teleurgesteld” in de uitkomst van de EU-top.

„Dit is het oude Europa op haar slechtst”, schrijft hij op Twitter. Hij noemt het een „achterkamertjesdeal” die alleen tot stand is gekomen om de grote landen Duitsland, Frankrijk en Spanje tevreden te stellen. Hij roept het Europees Parlement op om niet in te stemmen met de nominaties.