Commissie die IND toetste, zag cruciale documenten niet

IND Het ‘team intrekkingen’ van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) zou weinig problemen hebben. Maar de commissie die dat concludeerde, miste belangrijke informatie.

Asielzoekerscentrum in Crailo.
Asielzoekerscentrum in Crailo. Foto Olivier Middendorp

De commissie die recent concludeerde dat er weinig problemen waren met het intrekken van verblijfsvergunningen van criminele vreemdelingen heeft cruciale documenten over de problematiek niet geraadpleegd. Het gaat om „verslagen van interne werkbesprekingen van medewerkers van het team herbeoordelingen asiel van de IND Zwolle met het management”, schrijft de nieuwe staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Ankie Broekers-Knol (VVD) dinsdag aan de Tweede Kamer. De lijst met documenten die de commissie raadpleegde, bevat geen notulen van vergaderingen.

Aanleiding voor de Kamerbrief zijn publicaties in NRC waarin de problemen bij het ‘team intrekkingen’ worden beschreven. In gesprekken met NRC en in verslagen van bijeenkomsten uiten IND-werknemers hun zorgen over het feit dat zij onder druk worden gezet om vergunningen niet in te trekken, omdat dat te duur en te bewerkelijk is. In het ene verslag staat: „Er wordt vanuit het team aangegeven dat we in het verleden veel niet-intrekkingen moesten opvoeren en afsluiten enkel vanwege het geld.”

In het andere verslag: „De focus ligt op snelle niet-intrekkingen in plaats van op het daadwerkelijk intrekken van verblijfsvergunningen (dat wil zeggen de bewerkelijke zaken). We vinden dat we te veel bezig zijn met geld genererende acties.”

Lees ook Te weinig tijd, te veel moeite, te veel geld

Slechte sfeer

Ook blijkt uit de verslagen dat binnen het team sprake is van een slechte sfeer en van wantrouwen in elkaars werk en integriteit.

Broekers-Knol herkent dat niet, blijkt uit de brief aan de Kamer. Zij schrijft: „Uit bovengenoemde verslagen is mij niet gebleken dat vanwege werkdruk en druk vanuit het management bewust is overgegaan tot het opvoeren van niet-intrekkingen van de verblijfsvergunning en het afsluiten van dossiers van criminele asielzoekers.”

Volgens haar worden „zaken die betrekking hebben op openbare ordeaspecten die kunnen leiden tot een intrekking, altijd met voorrang behandeld” en is het geringe aantal intrekkingen bij het team (37 maal in ruim twee jaar tijd) niet het gevolg van interne problemen maar van „de vele rechtsregels en jurisprudentie waaraan de IND gehouden is bij mogelijke intrekkingen”.

De berichtgeving in NRC is gebaseerd op de twee verslagen die de staatssecretaris noemt, maar ook op andere documenten en gesprekken met diverse (oud-) IND’ers. Ook na de publicatie meldden zich werknemers die hun verhaal deden. Eén van hen zegt nu: „Het overheidsbeleid is dat de IND geld krijgt op basis van het behalen van de gestelde productiedoelen. Dan hebben we het dus puur over de cijfertjes, hoeveel aanvragen per jaar worden afgehandeld. In intrekkingen zit weinig productie: veel werk, veel onderzoek, tijdrovend, en wanneer er toch onvoldoende reden voor intrekking wordt gevonden, soms besluit tot cancelen van die procedure. Dat probleem gaat zo dus nooit worden opgelost.”

Controlerende taak

Kamerlid Sietse Fritsma (PVV), die de staatssecretaris eerder opriep om de gespreksverslagen vrij te geven, herhaalde zijn verzoek maandagmorgen. „Zonder deze verslagen is onze controlerende taak niet goed uit te oefenen en is niet goed vast te stellen wat de achtergrond is van de werkwijze rond het wel of niet intrekken van het verblijfsrecht van criminele vreemdelingen”, aldus Fritsma.

NRC publiceert de (geanonimiseerde) gespreksverslagen integraal online.

Gespreksverslagen