Onderzoek: Belastingdienst heeft een cultuurprobleem

Staatssecretaris Snel, die momenteel onder vuur ligt vanwege de kwestie rondom kinderopvangtoeslagen, vindt dat er snel iets moet veranderen bij de Belastingdienst.

Bij de Belastingdienst wordt loyaliteit „naar boven” gestimuleerd en wordt geadviseerd alleen te doen waar je verantwoordelijk voor bent.
Bij de Belastingdienst wordt loyaliteit „naar boven” gestimuleerd en wordt geadviseerd alleen te doen waar je verantwoordelijk voor bent. Foto Berlinda van Dam/Hollandse Hoogte

Bij de Belastingdienst heerst een cultuurprobleem omdat managers geen kritiek durven te uiten op collega’s. Dat blijkt uit onderzoek van de Auditdienst Rijk. Er bestaan onder managers bij de fiscus verschillende ‘harde’ ongeschreven regels, zoals dat je van „incidenten” gebruik moet maken.

De conclusies zijn problematisch voor de Belastingdienst, die al jaren worstelt met onder meer ict-vernieuwingen. Volgens het onderzoek moet altijd voorkomen worden dat bewindspersonen in de problemen komen. Ook wordt loyaliteit „naar boven” gestimuleerd en wordt geadviseerd alleen te doen waar je verantwoordelijk voor bent. De heersende gedachte is: „we lossen het zelf op”.

Veilig klimaat creëren

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) vindt dat daar iets aan gedaan moet worden. Hij concludeert dat er een „evenredig grote inspanning” nodig is om de cultuur bij de Belastingdienst te veranderen. Hij wil een „open en veilig klimaat creëren” waarin „medewerkers in hun kracht gezet worden, zich veilig voelen en fouten mogen worden gemaakt”.

Lees ook over hoe de kinderopvangkwestie politiek werd: Tweede Kamer duldt Snel nu nog

De Belastingdienst ligt de laatste tijd flink onder vuur, onder andere door het slepende dossier rondom de kinderopvangtoeslag. In 2014 werd bij ruim tweehonderd gezinnen de toeslag stopgezet wegens vermoedens van misbruik. Dat leidde in sommige gevallen tot grote financiële problemen. De fiscus zou onderzoek naar deze problemen hebben gefrustreerd, meldden RTL Nieuws en Trouw eerder. Zij berichten al maanden over de kwestie.

Staatssecretaris Snel heeft al meermaals excuses aangeboden, maar politiek gezien is de zaak nog niet gedaan. Komende donderdag wacht een debat met de Tweede Kamer.