Discussie over nepotisme in VS na Ivanka’s aanwezigheid bij G20

G20 Wat deed Ivanka Trump precies bij de G20? Die vraag werd in de VS en daarbuiten gesteld nadat een ongemakkelijk filmpje was opgedoken met de presidentsdochter.

Van links naar rechts: Jared Kushner, Ivanka Trump, Donald Trump en de Japanse premier Shinzo Abe op de G20-top.
Van links naar rechts: Jared Kushner, Ivanka Trump, Donald Trump en de Japanse premier Shinzo Abe op de G20-top. Foto Brendan Smialowski/AFP

De G20-top van vorige week heeft op internet een staart gekregen nadat het Élysée, het paleis van de Franse president, zondag een korte video rondstuurde waarop te zien is hoe Ivanka Trump zich mengt in een gesprek met president Emmanuel Macron, de Canadese premier Justin Trudeau, IMF-directeur Christine Lagarde en de Britse premier Theresa May.

Het filmpje heeft een Bridget Jones-achtige vibe. Het lijkt alsof Trump, dochter en adviseur van de Amerikaanse president, het gesprek binnen stommelt met enkele gemeenplaatsen. Het eindigt ermee dat Lagarde zich nadrukkelijk van de bron van het geluid afwendt en Trudeau aanstaart, die al even zwijgend voor zich uit staart.

Het filmpje leidde tot een stroom aan lollige memes, waarbij Ivanka Trump in historische foto’s werd gemonteerd onder het motto #unwantedivanka. De Franse regering heeft inmiddels laten weten deze reactie niet te hebben verwacht en dat het gewoon bedoeld was als een van de vele filmpjes van de top.

Bekijk ook: Cartoonist Kamagurka over Ivanka Trump tijdens de G20

Het leidde ook tot de serieuze vraag: wat dééd Ivanka Trump precies bij de G20? Verving ze er als first daughter haar stiefmoeder Melania, die niet mee was? Was ze er als lid van de Amerikaanse delegatie? Ivanka Trump was in elk geval aanwezig bij verschillende ontmoetingen met wereldleiders.

Het Witte Huis twitterde een filmpje waarin Ivanka als een soort woordvoerder uitlegt hoe goed de ontmoeting van haar vader met de Japanse premier Abe en de Indiase premier Modi was geweest. Verder was ze samen met Abe en koningin Máxima te zien bij een forum voor de economische emancipatie van vrouwen. En ze stapte net als haar vader, maar wel buiten het oog van de camera’s, Noord-Korea binnen. „Onwezenlijk”, zei ze op de vraag van een journalist hoe het was geweest.

Had de president niet beter een „gekwalificeerde diplomaat” kunnen meenemen naar een top met wereldleiders, twitterde de invloedrijke Democratische afgevaardigde Alexandria Ocasio-Cortez. Terwijl sommige commentaren over Ivanka Trumps (gebrek aan) kwalificaties op doorsnee misogynie lijken, waar de jonge vrouw wordt voorgesteld als dommer dan haar omgeving, kritiseerde Ocasio-Cortez het nepotisme. „Iemands dochter zijn is echt geen kwalificatie voor een loopbaan.”

Dezelfde kritiek borrelt steeds weer op sinds Trump zijn dochter en zijn schoonzoon Jared Kushner prominente en onbetaalde adviseurs voor de president werden, begin 2017. Ivanka Trump, afgestudeerd bedrijfskundige, had voordien een even vooraanstaande en losjes omschreven rol in haar vaders bedrijf. Kushner, van wie onder meer een definitief vredesplan voor het Midden-Oosten wordt verwacht, kwam van dezelfde zakenachtergrond als zijn schoonvader – met eenzelfde succesvolle vader als Donald Trump. Ze hebben allebei een kantoor in de West Wing van het Witte Huis, zij als advisor to the president, hij als senior advisor, volgens de officiële site van het Witte Huis.

‘Een natuurlijke diplomaat’

President Trump blijft onaangedaan onder de verwijten. Zijn dochter is een „natuurlijke diplomaat”, zei hij in april nadat hij berichten had bevestigd dat hij aan haar had gedacht toen een nieuwe directeur van de Wereldbank werd gezocht, en ook toen de VS een ambassadeur bij de VN moest benoemen.

De VS is als republiek niet onbekend met dynastieke trekjes. Er zijn fameuze familiebanden in de politiek: de Kennedy’s, vader en zoons Bush, Bill en Hillary Clinton. Als presidentskandidaat beloofde Bill Clinton dat de Amerikanen die voor hem stemden, twee voor de prijs van één zouden krijgen: zijn vrouw, een jurist, zou een belangrijke stem krijgen in het Witte Huis. In de eerste ambtstermijn van haar echtgenoot deed Hillary Clinton een (mislukte) poging het gezondheidszorgstelsel te hervormen. Republikeinse tegenstanders lieten zich destijds kritisch uit over wat zij als nepotisme zagen.

Bij de Trumps gaat het niet anders. Het vergrootglas dat boven de president hangt, vergroot ook zijn familie en entourage uit. Zo onthulden The New York Times en CNN dit jaar dat president Trump tegen adviezen in had verordonneerd dat respectievelijk zijn schoonzoon en dochter een security clearance dienden te krijgen, een verklaring van geen bezwaar van de FBI en inlichtingendiensten, waarmee zij aanwezig kunnen zijn bij ontmoetingen en besprekingen op het hoogste niveau. De clearance voor Kushner liep vertraging op door zorgen over de zakelijke belangen die zijn bedrijf heeft met buitenlandse regimes.

In het boek Kushner Inc. dat dit jaar verscheen, onthulde Vicky Ward dat met name toenmalig stafchef John Kelly zich verzette tegen de vage en ongebreidelde positie van ‘Javanka’, zoals het echtpaar wordt genoemd. Na de onthulling dat het paar privé-emailaccounts had gebruikt voor staatszaken – een beschuldiging die Donald Trump steevast gebruikte om zijn voormalige rivaal Hillary in de gevangenis te wensen – zou Kelly hebben gezegd: „Zie je, dit is waarom we geen vier verschillende mensen moeten hebben die allemaal denken dat ze minister van Buitenlandse Zaken zijn.”