Meer asielzoekers verdacht van strafbare feiten

VVD’er Mark Harbers stapte op als staatssecretaris nadat was gebleken dat cijfers over zware, weinig voorkomende misdrijven mogelijk gepleegd door asielzoekers achter waren gehouden.

Interieur van een zogeheten ebtl-locatie in Amsterdam, een opvanglocatie voor overlastgevende asielzoekers
Interieur van een zogeheten ebtl-locatie in Amsterdam, een opvanglocatie voor overlastgevende asielzoekers Foto Robin Utrecht/ANP

In 2018 werden meer asielzoekers verdacht van het plegen van een misdrijf dan eerder gemeld. Vorig jaar registreerde het Openbaar Ministerie 3.702 strafbare feiten waarvan 1.813 asielzoekers werden verdacht – zo’n duizend misdrijven meer dan eerder gepubliceerd. Dat blijkt uit een brief die het OM naar staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel, VVD) heeft gestuurd en die maandag naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Vorige maand stapte Mark Harbers (VVD) op als staatssecretaris toen bleek dat cijfers over zware, maar weinig voorkomende misdrijven buiten een rapportage over crimineel gedrag van asielzoekers waren gehouden. Zo waren verdenkingen van onder meer ‘poging tot doodslag/moord’ en ‘aanranding’ in de categorie ‘overig’ terechtgekomen. Een fout, aldus Harbers, die daarom opstapte.

Lees ook dit verhaal over het aftreden van Harbers: Weer strandt er een VVD’er op log Justitie-ministerie

Naar aanleiding van de ophef onderzocht het OM opnieuw hoeveel asielzoekers verdacht werden van hoeveel misdrijven. Daaruit zijn nieuwe cijfers gekomen. Het verschil van 1.092 extra feiten komt volgens het OM doordat sommige identiteitscijfers van asielzoekers anders waren geregistreerd en namen op verschillende wijzen werden gespeld. Dat leidde tot „incomplete zoekresultaten bij een geautomatiseerde zoekslag”. Dit keer is de zoektocht deels handmatig gedaan, aldus het OM. Dat er nieuwe zaken zijn gevonden, betekent overigens niet dat die niet zijn onderzocht en niet afgehandeld zijn, benadrukt het OM.

Unieke incidenten

Ook de cijfers van de politie zijn opnieuw doorgelicht, blijkt uit een brief van die dienst aan Broekers-Knol. Waar zij het eerder over 4.600 strafbare feiten hadden, blijkt uit nadere analyse dat het om 3.564 unieke incidenten ging, gepleegd door 2.331 verdachten. Het verschil tussen de cijfers van het OM en de politie wordt onder meer verklaard doordat de „eerste indruk” van een politieagent niet overeen hoeft te komen met de „juridische kwalificatie” van het OM als hij een zaak inhoudelijk onderzoekt, aldus die dienst.

Uit de brief van het OM blijkt verder dat er van de 28 verdachten van (poging tot) doodslag of moord, 18 zijn gedagvaard. 6 zaken werden geseponeerd, onder meer door gebrek aan bewijs of omdat de verkeerde verdachte was opgepakt. In totaal zijn 7 asielzoekers daadwerkelijk schuldig verklaard door de rechter. In één zaak ging het om doodslag; de verdachte werd door de rechter echter ontslagen van rechtsvervolging omdat hij uit noodweer handelde. Het OM is daartegen in hoger beroep gegaan.

Ook blijkt dat van de 33 registraties van aanranding, er 20 bewezen zijn verklaard door de rechter. Twee geregistreerde verkrachtingen worden nog onderzocht door de politie: het gaat volgens de politie om één verkrachting en één aanranding van twee vrouwen.