Honderden zaken geweld in jeugdzorg verjaard

Een speciale commissie verzamelde twee jaar lang meldingen van fysiek en seksueel misbruik in de jeugdzorg. Veel van die gevallen zijn inmiddels verjaard.

Micha de Winter, voorzitter van de Commissie, overhandigt vorige maand het eindrapport naar geweld in de jeugdzorg aan ministers De Jonge (Volksgezondheid, CDA; links) en Dekker (Rechtsbescherming, VVD; rechts).
Micha de Winter, voorzitter van de Commissie, overhandigt vorige maand het eindrapport naar geweld in de jeugdzorg aan ministers De Jonge (Volksgezondheid, CDA; links) en Dekker (Rechtsbescherming, VVD; rechts). Foto Roel Rozenburg/ANP

Van ongeveer duizend meldingen van seksueel, fysiek en psychisch geweld in een onderzoek naar de jeugdzorg die de afgelopen jaren binnenkwamen bij een speciale commissie, is maar in enkele gevallen vervolging mogelijk. Het Openbaar Ministerie bevestigt maandag na berichtgeving door dagblad Trouw dat het overgrote deel van de meldingen is verjaard. Daardoor is strafrechtelijke vervolging niet meer mogelijk.

De commissie die onderzoek deed naar geweld in de jeugdzorg sinds 1945 legde het OM zeventien nog niet eerder bekeken meldingen van geweld in de jeugdzorg na 2000 voor. Van deze meldingen, die binnenkwamen tussen 2016 en 2018, bleken er elf verjaard. In de zes gevallen die overblijven, heeft justitie slachtoffers geadviseerd om aangifte te doen. Of in de zes gevallen vervolging mogelijk is, hangt van de omstandigheden van de zaak af. De commissie, die vorige maand haar eindrapport presenteerde, spreekt tegenover Trouw van een „magere oogst”.

Het toezicht op de jeugdzorg is vanaf 1945 tekortgeschoten. De overheid reageerde nauwelijks op signalen van geweld.

Kinderen te weinig beschermd

Vorige maand presenteerde de commissie onder voorzitterschap van Micha de Winter de resultaten van een grootschalig onderzoek naar geweld in de jeugdzorg in de afgelopen zeventig jaar. Daaruit bleek dat kinderen in de jeugdzorg vanaf 1945 te weinig zijn beschermd tegen geweld. Voor 1970 was er vooral sprake van fysiek en psychisch geweld door bijvoorbeeld pleegouders en in jeugdzorginstellingen, zo gaven slachtoffers aan.

Na die periode werd er meer geweld gepleegd tussen kinderen onderling. Volgens de commissie is het geweld onder meer te wijten aan gebrekkige professionaliteit en geldgebrek in de jeugdzorg. Ook het toezicht door de overheid schoot tekort. In veel gevallen ondervonden slachtoffers in hun latere leven nog de psychische gevolgen van het geweld.

De verjaringstermijn voor fysiek geweld tegen kinderen is twaalf tot twintig jaar. Ernstig seksueel geweld tegen kinderen kan sinds 2013 niet meer verjaren.