Het lot van Timmermans bungelt in Brussel | Jetten vs. de universiteiten

De Haagse Stemming Met Klaas Dijkhoff, Cora van Nieuwenhuizen en Rob Jetten. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Wordt-ie het of wordt-ie het niet? Iedereen in Brussel heeft op dit moment een mening over Frans Timmermans. Het klimaatakkoord kostte het kabinet bijna een minister. En voor welk deel van hun achterban speechten Baudet en Jetten dit weekend nu precies?

FRANS’ SLAG: Het aandeel Timmermans stijgt en daalt in Brussel met de minuut. En dat terwijl de oplossing zondag nog nabij leek. Op de G20 in Osaka maakten Merkel en Macron aanstalten zich achter Timmermans als voorzitter van de Europese Commisse te scharen. Zijn belangrijkste tegenstrever, de christendemocraat Manfred Weber, zou in ruil het Europees Parlement mogen leiden. Maar de weerstand tegen dat plan bleek terug in Brussel groter dan verwacht. Veel Oost-Europese regeringen zitten niet te wachten op de kritische Nederlander. En de christendemocraten willen meer wisselgeld zien dan een mooie baan voor Weber. Het wordt dus niet gemakkelijk voor Timmermans, al heeft een kansrijkere kandidaat zich nog altijd niet aangediend. Collega Stéphane Alonso deelt via Twitter de laatste updates.

KLIMAATHOSANNA: Taboes doorbrekend, behoedzaam bijsturend en tot het laatst discussiërend, polderde de politiek zich naar het klimaatakkoord. Zo dreigde verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) een week voor de presentatie nog op te stappen als het tot rekeningrijden zou komen. Er kwam een compromis: dat plan laat voorlopig op zich wachten. Rekeningrijden komt er niet in deze kabinetsperiode – en misschien wel helemaal niet, verklaarde VVD-leider Klaas Dijkhoff zaterdag in het AD. Het was de nieuwe kabinetstactiek van de afgelopen maanden in optima forma, schreef Tom-Jan Meeus dit weekend al in NRC: de grootste plannen afzwakken, de verschillen vooral niet opblazen. Die lijken immers alleen Forum voor Democratie, en aan de andere kant GroenLinks, in de kaart te spelen.

KLIMAATKRITIEK: Dat de kritiek uit die hoek dit weekend fel klonk, mag geen verrassing heten. Volgens Forum is het akkoord “een economische galg voor Nederland”. De partij vroeg direct om een second opinion bij de nog aanstaande doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving. Milieuorganisaties vonden het juist te weinig. Urgenda, de stichting die al in 2020 actie wil zien en van de rechter gelijk kreeg, baalt dat de klimaatdoelen uit het vonnis niet worden gehaald. En Jesse Klaver, die zaterdag in Trouw eerlijk vaststelde dat “er politiek geen draagvlak was voor de heffing die GroenLinks voorstelde”, wil met nieuwe ideeën het kabinet alsnog verleiden tot verdere stappen. Maar succes is voor Klaver allerminst verzekerd. De coalitie lonkt voor de benodigde oppositiesteun in de Eerste Kamer liever naar de PvdA, zeggen ingewijden.

VOL OP HET ORGEL: Buiten was het 31 graden, binnen predikte Thierry Baudet onder een orgel. De FVD-voorman greep een boekpresentatie – van Het Opmerkelijke Einde van Europa van de Brit Douglas Murray – in een oude Goudse synagoge aan voor een uitgesproken politiek betoog. Met de klimaatkritiek en de terugkeer van het koopkrachtverhaal leek Baudet het de afgelopen weken nog op safe te spelen. Maar het bloed kroop in Gouda waar het niet gaan kon. Het werd een rede tegen popmuziek en tegen linkse stemmers met hun “van culturele zelfmoord bevangen brein”. Ene en pleidooi vóór een herwaardering van het christendom (“een fundament”), en van het kolonialisme (“een geweldig project dat we aangingen”). En het boek? Voor anderen kon het een goede introductie zijn, aldus Baudet. Voor hemzelf was het “een opsomming” van dingen die hij “allang wist”.

AFGEFAKKELD: D66-leider Rob Jetten trok op geheel eigen wijze speechend ten strijde. Hij hield zaterdag een toespraak voor het ISO, de studentenbond die eerder deze maand nog hielp D66-minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs) pootje te lichten door de verhoging van de studierente onderuit te halen. Het werd een weinig subtiele poging de aandacht af te leiden van de onderwijsbezuinigingen waarmee D66 en het kabinet veel kritiek oogsten. Jetten moedigde de studenten in zijn publiek aan de “hooivorken en fakkels” erbij te pakken, en er dan niet alleen naar Den Haag mee te zwaaien. “Richt ze óók op Duckstad”, luidde zijn oproep, doelend op de onderwijsbestuurders die volgens de D66-leider te weinig investeren – en die eveneens in de zaal zaten. Zij waren not amused. Dat gold ook voor academici, die Jetten het hele weekend de maat namen via Twitter.

BLIK OP ONEINDIG: Ver weg van de waan van de dag sorteert een groep topambtenaren in Den Haag nu al voor op het nieuwe kabinet. De berekeningen en adviezen van de Studiegroep Begrotingsruimte vormen bij de volgende verkiezingen de inspiratiebron voor bijna alle partijprogramma’s. Volgend jaar worden hun voorspellingen pas bekend, maar in onze podcast Haagse Zaken hoor je van NRC-collega’s Philip de Witt Wijnen en Marike Stellinga nu al wat ze achter de schermen van plan zijn.

QUOTE VAN DE DAG:

Als Wiebes nu iets nodig heeft, zegt een betrokkene, dan is het “een goede vakantie”.

Een ingewijde merkt op dat Eric Wiebes’ rol bij het klimaatakkoord beduidend minder groot was dan die van collega Wouter Koolmees bij het pensioenakkoord.