Het belang van samen een liedje hebben

Relaties Rituelen spelen een belangrijke rol binnen een relatie. Het hebben van ‘een liedje’ kan zo’n ritueel zijn. „Als ik het hoor, ben ik meteen terug in het moment waarop mijn leven kleur kreeg.”

illustratie Merel Corduwener

Peter Smolders (49) was nogal rusteloos in de liefde. Hij trouwde twee keer en scheidde weer, en ook andere relaties liepen op niets uit, vertelt hij. „Meestal verbrak ik een relatie vrij snel, om halsoverkop aan een nieuwe te beginnen.”

Met zijn huidige vrouw was het anders. Dertien jaar geleden ontmoetten hij en Lotte Stegeman elkaar en ze zijn nog steeds samen. Je zou kunnen zeggen dat het nummer ‘A Face To Call Home’ van de Amerikaanse singer-songwriter John Mayer het verhaal van hun liefde vertelt. Smolders: „Toen wij een relatie kregen, waarschuwden sommige mensen Lotte voor mij, zo van: weet waar je aan begint. Maar het mooie is dat Lotte nooit op die manier naar mij gekeken heeft. ‘You never look at me like I’m a liability’, zingt John Mayer en daarmee verwoordt hij precies dat gevoel.”

Je hoort stellen soms tegen elkaar zeggen: „Hé, daar heb je ons liedje”, niet zelden gevolgd door verliefde blikken– alsof ze weer aan het begin van hun relatie staan. Blijkbaar speelt dat liedje een belangrijke rol in hun relatie. Waarom is dat zo? En gaan stellen bewust op zoek naar de muziek van hun liefde of groeit een nummer vanzelf uit tot themamuziek van de relatie?

Bij Peter Smolders en Lotte Stegeman kozen voor ‘A Face to Call Home’. Ze hebben een huis in Moab in de Amerikaanse staat Utah. Daar trouwden ze in 2017. Ze hadden een lokale muzikant gevraagd enkele liedjes in te studeren, zodat hij die kon vertolken op de huwelijksdag.

Smolders: „We hadden een budget, maar dat bleek nogal aan de lage kant. De muzikant kon voor dat geld maar één nummer instuderen. Toen werden we min of meer gedwongen om ‘ons liedje’ te kiezen. Eigenlijk waren we er snel uit. In ‘A Face to Call Home’ blikt een man terug op zijn rommelige liefdesverleden, maar er zit ook romantiek in. Het is in die zin een echt stellenliedje. Het lijdt geen twijfel dat dit het liedje van onze liefde is. Echte liefde voelen is toch een soort thuiskomen. Als je het gevoel hebt dat je die echte liefde hebt gevonden, dan is dat nogal wat.”

Rituelen

Relatiedeskundige Paulien Timmer interviewde voor haar in 2016 verschenen boek Lang + Gelukkig honderd stellen die langer dan veertig jaar samen zijn, in de hoop antwoorden te vinden op de vraag wat het geheim van een langdurige relatie is. Een van die antwoorden luidt: in gelukkige relaties spelen rituelen een belangrijke rol.

„Het zijn terugkerende interacties die voor beiden betekenis hebben. En het kan van alles zijn: samen ontbijten, briefjes schrijven, bloemen kopen of muziek luisteren. Stellen koesteren een liedje dat bijzonder voor hen is, maar het hoeft er niet bij één te blijven. Mijn man en ik hebben een gezamenlijke playlist op Spotify, waar bijvoorbeeld ‘This Will Be (An Everlasting Love)’ van Nathalie Cole op staat. Die lijst is de soundtrack van onze liefde.”

Volgens Timmer geven rituelen een relatie diepgang en een verhaal. En in tijden van tegenspoed kunnen ze een dempend effect hebben, „Als mensen in een crisis zitten en de muziek horen uit de tijd dat ze verliefd waren, worden ze in feite terug getransporteerd naar die beginperiode – en bekijken ze elkaar met een mildere blik.”

Bij Sabien Groen (39) en haar vrouw Frederique groeide één nummer uit tot themasong van de relatie: ‘Your Song’. Niet de originele versie van Elton John, maar die uit de film Moulin Rouge, waarin acteur Ewan McGregor het zingt in een uitbundig musicalarrangement. Ze bekeken die film veelvuldig op de zolder van de Utrechtse studentenvereniging waar ze allebei lid van waren, in een periode dat ze elkaar nog niet de liefde hadden verklaard. Groen: „Ik dacht: dit kan wel eens ‘de buit’ zijn, dus ik wilde het echt goed aanpakken. Zelf was ik er al uit dat ik alleen maar op vrouwen viel, maar ik wist van Frederique dat ze nog twijfelde.” Ze keken na vergaderingen vaak samen naar films, meestal Moulin Rouge. „ Ik heb die film wel honderd keer gezien, maar vraag me niet waar hij over gaat. Ik was alleen maar met Frederique bezig.”

Eén moment uit die periode staat haar nog helder voor de geest. „We gingen met een groep vriendinnen naar Frankrijk en Frederique en ik zaten naast elkaar in de bus. We deelden de oortjes van de koptelefoon en luisterden samen naar ‘Your Song’. Als ik daar weer aan denk, word ik weer helemaal warm van binnen.” Niet snel daarna kregen de vrouwen een relatie.

Brein in lichterlaaie

Zou een schilderij, boek of beeldhouwwerk dezelfde emoties bij geliefden kunnen losmaken als muziek? De kracht van muziek is niet te onderschatten, vindt Ben van Cranenburgh, neurowetenschapper en auteur van het boek Muziek en brein. „Er zijn behoorlijk wat experimenten uitgevoerd waarbij de superioriteit van muziek ten opzichte van andere kunstvormen redelijk bewezen is. Om een voorbeeld te geven: als we een hersenscan maken van mensen die naar hun favoriete muziek luisteren, dan zien we dat een groot deel van de hersenen oplicht; hun brein staat in feite compleet in lichterlaaie.”

En als je naar muziek luistert, komt het hormoon oxytocine vrij en word je ontvankelijker voor elkaar. Samen muziek luisteren of muziek maken vergroot de onderlinge solidariteit.

Illustratie Merel Corduwener

In dat licht bezien is het niet vreemd dat stellen op zoek gaan naar de muziek die hun band versterkt of die symbool staat voor hun relatie. Maar je relatie red je er niet mee. Timmer: „Laatst kreeg ik een e-mail van een vrouw die in een relatiecrisis zit. ‘We hebben ook al geen liedje samen’, verzuchtte ze.”

Maar zo werkt het niet, zegt Timmer. „Ga niet geforceerd op zoek naar een liedje, maar stel je wél open voor nieuwe rituelen. Een nieuw ritueel hoeft helemaal niet muzikaal te zijn. Ieder bijzonder moment kan een ritueel worden, als je het maar herkent en er vervolgens betekenis aan geeft.”

Lees ook: Verliefd worden kan ook nog zonder swipen en keuren

Voor neurowetenschapper Van Cranenburgh is de kracht van muziek onomstreden, maar niet iedereen is er ontvankelijk voor. „Vier à vijf procent van de mensen voelt er weinig bij. Daarom waak ik er altijd voor om al te enthousiast over de effecten van muziek te praten. Als je geliefde niets met muziek heeft, houdt het op.”

Voor Sabien Groen en Peter Smolders is er geen twijfel over de impact die muziek op hun relatie heeft. Groen zal ‘Your Song’ nooit bewust afspelen, maar soms komt het liedje ergens voorbij. „Als ik dan de eerste klanken hoor, ben ik meteen terug in het moment waarop mijn leven definitief kleur kreeg.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.