Kamerleden willen uitleg over ontmoeting Máxima en Mohammed bin Salman

Ook de rapporteur achter het VN-onderzoek waaruit zou blijken dat Bin Salman betrokken was bij de moord op Jamal Khashoggi, leverde zaterdag kritiek op de koningin.

Máxima sprak de G20-leiders zaterdag toe. Bin Salman zit op de eerste rij. Een dag eerder hadden de twee een een onderling overleg.
Máxima sprak de G20-leiders zaterdag toe. Bin Salman zit op de eerste rij. Een dag eerder hadden de twee een een onderling overleg. Foto Brendan Smialowski/AFP

Kamerleden van D66, GroenLinks en SP willen opheldering over het overleg dat vrijdag plaatsvond tussen koningin Máxima en de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman in het kader van de G20 in de Japanse stad Osaka. Sadet Karabulut (SP), Bram van Ojik (GroenLinks) en Sjoerd Sjoerdsma (D66) zullen maandag tijdens een debat over mensenrechten minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) over de ontmoeting aan de tand voelen, zeggen zij tegen NRC.

Máxima is op de G20 als pleitbezorger van de Verenigde Naties voor een wereldwijde versterking van de economische positie van vrouwen. Zij sprak volgens de Rijksvoorlichtingsdienst dan ook met Bin Salman „over de portefeuille inclusieve financiering en economische ontwikkeling”, niet over de zaak-Khashoggi.

Dit leidde tot kritiek omdat de VN in een vorige week gepubliceerd rapport schreven dat er overtuigend bewijs is dat Bin Salman opdracht gaf om journalist Jamal Khashoggi te vermoorden. De kritische The Washington Post-columnist werd eind vorig jaar in het Saoedische consulaat in Istanbul vermoord en in stukken gezaagd.

Karabulut en Sjoerdsma vinden het onbegrijpelijk dat Máxima, ondanks de bevindingen van de VN, met Bin Salman in gesprek is gegaan en niet over de moord op Khashoggi heeft gesproken. Volgens Sjoerd Sjoerdsma (D66) begrijpt degene die het gesprek plande „niks van diplomatie en nog minder van beeldvorming”. Ook GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik reageerde via Twitter sceptisch op de ontmoeting.

Twitter avatar BramvanOjikGL Bram van Ojik Organisator volgende G20, rechts op de foto, lijkt sprekend op de man die Khashoggi in stukken liet zagen. https://t.co/tqlocd68Ic

Speciaal VN-rapporteur voor buitengerechtelijke executies Agnes Callamard, die de leiding had over het onderzoek naar de zaak-Khashoggi, uitte zaterdag eveneens kritiek. „Dit is meer dan teleurstellend”, aldus Callamard tegenover het AD. „Het is één ding om deze man te ontmoeten, het is iets anders om te zwijgen. Op dit punt staat zwijgen gelijk aan medeplichtigheid.” Eerder op de dag tweette ze al ironisch: „Ik neem aan dat u de buitengerechtelijke executie van Khashoggi, het mislukte onderzoek en de gesloten rechtszaak ter sprake gebracht heeft.”

Pleitbezorger economische kansen vrouwen

Zaterdag, een dag na het een-op-eenoverleg, sprak Máxima meerdere prominente leiders toe over de economische positie van vrouwen. Op de eerste rij zaten onder meer Donald Trump, bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Emmanuel Macron en premier Shinzo Abe van Japan. Omdat Saoedi-Arabië volgend jaar de top voor economische grootmachten mag organiseren, had ook Bin Salman een prominente plek tijdens de toespraak.

„Een ieder van ons heeft een buitengewone kans om het economische potentieel van vrouwen te ontketenen”, zei Máxima hun, aldus persbureau ANP. „Als vrouwen een identieke rol op de arbeidsmarkten hadden als mannen, zou tegen het jaar 2025 tot 28 biljoen dollar kunnen worden toegevoegd aan het wereldwijde bbp”.