‘Waarom lach ik eigenlijk? Waarom doen we wat we doen?’

Peter de Krom over het thema van juli, ‘Nederland ontspant’.

Uit de rubriek 'Vrij': een 'Sexperience' Workshop van Conny de Buijzer.
Uit de rubriek 'Vrij': een 'Sexperience' Workshop van Conny de Buijzer. Peter de Krom

Ontspannen. Meervoudig Zilveren Camera-winnaar Peter de Krom doet dat zelf het liefst in zijn zomeratelier in Hoek van Holland. Precies waar hij zich nu bevindt. „Thuis in Rotterdam sta ik in een drukke straat met uitlaatgassen, hier lig ik na mijn werk in de hangmat en kijk uit over de duinen. Hier krijg ik veel meer werk gedaan. Dan vind ik ook dat ik het meer verdiend heb om te mogen ontspannen.”

Volgens onderzoek maken Nederlanders van alle Europeanen de meeste tijd vrij om te ontspannen, vertelt De Krom. „Met name in groepsverband. Het verenigingsleven is in ons land bovenmatig hoog. We organiseren van alles om het elkaar in onze vrije tijd zo leuk mogelijk te maken.” Juist de manier waarop wij die vrije tijd invullen, fascineert hem. „Vroeger hadden we nauwelijks vrije tijd. Moesten we jagen en overleven. Tegenwoordig zoeken we eindeloos naar manieren om onze verveling in te vullen. Hoe we dat doen, zegt veel over ons als mens.”

Dansen met naaldhakken

Voor NRC maakt De Krom sinds anderhalf jaar de rubriek Vrij zijn… waarin hij laat zien hoe wij Nederlanders zoal uit de sleur breken. Zo fotografeerde hij mensen die langlaufen op de speelweide van een buitenzwembad of die Japans zwaardvechten in een gymzaaltje. Mensen die een cursus dansen met naaldhakken volgen, of een workshop met seksspeeltjes. Of die een high tea nuttigen in gezelschap van alpaca’s, of elkaar doodserieus bevechten met plastic geweertjes. „Het leuke is dat mensen blijkbaar voortdurend nieuwe uitersten vinden om zich te vermaken. Zelfs met kinderspeelgoed.”

Legendarisch is zijn serie Stokstaartjes, over mannen die zich op de toppen van de duinen bij Hoek van Holland in volle naaktheid aan hun soortgenoten presenteren. Vaak fotografeerde hij ze met telelens, soms ook van dichterbij. De reacties van de mannen waren zeer wisselend. „Er zijn er weleens twee naar me toe gekomen, die vonden mij een viespeuk. Ze waren er niet van gediend en wisten waar ik woonde, zeiden ze. Ze hadden zich wel eerst aangekleed.” Anderen gingen juist uitgebreid poseren als ze De Krom met zijn camera in het vizier kregen. „Die hadden dan weer geen kleren aan.”

Uit de serie Stokstaartjes Peter de Krom

Klein geluk

De foto’s van De Krom tonen vaak beelden van eenvoudige onderwerpen, noem het klein geluk. „Juist omdat het zulke gewone dingen zijn, doen we ze vanzelfsprekend, denken we er niet te veel over na. Dat zijn bij uitstek de dingen die ons definiëren.” Niet zelden hebben zijn foto’s een absurdistisch tintje, iets onverwachts. „Door onderwerpen met humor te brengen – én met respect – hoop ik mensen niet alleen aan het lachen te krijgen, maar ook aan het denken te zetten. Waarom lach ik eigenlijk? Waarom doen we wat we doen?”

Zijn foto’s zijn subtiel, observerend en vooral ruimtelijk. „Er is een beroemde uitspraak van Robert Capa: ‘Is de foto niet goed genoeg, dan stond je niet dichtbij genoeg.’ Daar ben ik het niet mee eens. Ik houd juist graag afstand. Niet omdat ik het stiekem wil doen, maar omdat ik graag veel context laat zien. Daar ontbreekt het vaak aan bij foto’s, en bij heel veel nieuws. Met de context kun je laten zien in wat voor vreemd landschap we eigenlijk leven en wat daar allemaal in gebeurt. Onderwerp en context versterken elkaar.”

Hoe langer, hoe makkelijker

Uit de rubriek ‘Vrij’: op zoek naar bunkers tijdens de bunkerdag in Hoek van Holland met Jan Freekenhorst. Peter de Krom

Soms gebeurt het dat hij op reportage zijn beste foto al in de eerste vijf minuten maakt, maar dat is uitzonderlijk. Meestal duurt het uren. „Bij de Vrij zijn-rubriek zijn we er ook vaak bij van begin tot eind. Mensen vinden het leuk, zijn trots dat je hun hobby komt fotograferen. Ze wennen eraan dat je er bent. En andersom: jij weet steeds beter waar je op moet letten.” Hij kan het iedereen aanraden: „Wees niet snel tevreden. Heb geduld. Neem je tijd, blijf hangen. Hoe langer je ergens bent, hoe makkelijker je kunt anticiperen.”

Stapje terug

Nederland ontspant, zoveel is duidelijk. Maar hoe breng je dat lekker in beeld? De Kroms suggestie: „Zoek de grenzen op. Wat betekent ontspannen? Hoe doen we dat? En waar? Laat zien dat iemand echt aan het genieten is.” En als diegene slaapt? „Schitterend! Doe een stapje terug. Misschien zit er wel een vogel vlak boven in de boom of speelt er ergens opzij een kind. Laat zien wat er omheen gebeurt. Dat maakt het verhaal alleen maar interessanter.”

Deze maand wil NRC in beeld brengen hoe Nederland anno 2019 ontspant. Inzenden en stemmen kan tot 2 augustus 17:00 uur op nrc.nl/fotowedstrijd.