Een meedogenloze spiegel

Afgelopen woensdag speelde Magnus Carlsen in Zagreb tegen Anish Giri, nummer vijf op de wereldranglijst. Giri verloor met wit in 23 zetten. Hoe kon dat zo snel? Het gebeurde als in een flits. Plotseling schoten de koningsvleugelpionnen van Carlsen naar voren, g7-g5 en h5-h4-h3, en toen moest Giri meteen opgeven. Hij was er beduusd van en zei dat Magnus een spiegel is waarin zijn tegenstanders hun stompzinnigheid kunnen zien.

Dat toernooi in Zagreb is een onderdeel van de Grand Chess Tour, een geesteskind van Garry Kasparov. Die is in 2014 Kroatisch staatsburger geworden en woont behalve in New York ook een deel van het jaar in Kroatië aan de Adriatische kust. Hij was prominent aanwezig bij het toernooi en had de hoogste lof voor Carlsen, die hij vergeleek met Robert Fischer en met hemzelf in de jaren van hun grootste overmacht, met het verschil dat Carlsen misschien nog niet op zijn top is. Over de partij tegen Giri zei hij: „Giri ziet een deel van het bord, Carlsen ziet het hele bord.”

Carlsen is onbereikbaar geworden voor de rest van de wereld. In Nederland is de kloof tussen Giri en onze nummer twee nog veel groter en je zou soms bijna vergeten dat er achter hem ook nog leven is.

In een artikel van Johan Hut, de schaakmedewerker van een consortium van provinciale dagbladen, las ik onlangs dat op een ratinglijst die dagelijks bijgehouden zou worden, de Brabander Benjamin Bok (24) de nummer twee van Nederland zou zijn.

Ik was Bok een beetje uit het oog verloren, en dat komt doordat hij sinds vorig jaar studeert aan de Amerikaanse St. Louis University. Alles betaald, collegegeld, huisvesting, maaltijden en iedere maand een mooi zakgeld. Onder aanvoering van de miljardair Rex Sinquefield zijn ze in St. Louis dol op sterke schakers.

Vasili Ivantsjoek - Benjamin Bok, St. Louis Spring Classic maart 2019

1. e4 e5 2. Pc3 Pf6 3. g3 d5 4. exd5 Pxd5 5. Lg2 Pxc3 6. bxc3 Lc5 7. Pf3 Pc6 8. 0-0 0-0 9. Te1 Lg4 10. De2 Dd7 11. Db5 Wits dame gaat ver van huis. De bedoeling is pionwinst na 11...Lb6 12. Pxe5, maar zelfs dat is niet slecht voor zwart. 11...Df5 12. Dxc5 Lxf3 13. d3 b6 14. Db5 Lxg2 15. Kxg2 Dd7 16. Lb2 a6 17. Da4 Tfe8 18. Te3 Te6 19. Tae1 Th6 20. h4 b5 21. Db3 g5 Een harde aanpak, omdat wits dame en loper ver weg staan. 22. Lc1 gxh4 23. Te4 h3+ 24. Kh2 Tf6 25. Le3 Te8 26. a4 Tb8 27. axb5 axb5 Wit heeft zich goed verdedigd en zou na 28. Th4 niet slecht staan. 28. f4 Maar dit vraagt te veel. 28...Dg4 29. fxe5 Df3 30. Kxh3 Tg6 Niet slecht, maar het simpele 30...Dh5+ 31. Kg2 Pxe5 was ook goed. 31. Lf4 Pe7 Beter was 31...Pd8 gevolgd door 32...Pe6, om wit geen tegenspel te geven. 32. e6 Pf5 33. exf7+ Kg7 34. f8D+ Dit verliest. Na 34. Le5+ of 34. Tg1 was het onduidelijk. 34...Txf8 35. Te7+ Pxe7 36. Txe7+ Kh8 37. Le5+ Tff6

Zie diagram

38. Lxf6+ Een iets betere kans was 38. Te8+ Kg7 39. Tg8+ Kh6 40. Txg6+ Txg6 41. Lf4+ Kg7 42. Le5+ Kf8 43. Db4+, al kan zwart tenslotte uit de schaakjes lopen. 38...Txf6 39. Te8+ Kg7 40. Dg8+ Kh6 Zwarts koning is veilig en wit gaf op.