Wat zouden Nederlandse militairen kúnnen doen in Syrië?

Als Nederlandse militairen ‘op de grond’ in Syrië zouden worden ingezet, zoals de Amerikanen willen, dan zijn er drie opties.

Nederlandse commando’s van het Korps Commando Troepen in actie tijdens een patrouille in Mali.
Nederlandse commando’s van het Korps Commando Troepen in actie tijdens een patrouille in Mali.

Wat kunnen Nederlandse militairen doen in het noorden van Syrië? Defensie-expert Dick Zandee van Clingendael, instituut voor internationale betrekkingen, ziet globaal drie opties: het trainen van Koerdische strijders, het verzamelen van inlichtingen of het inzetten van special forces, de elite-eenheden van de Nederlandse krijgsmacht.

Nederlandse militairen hebben eerder in het noorden van Irak training gegeven aan Koerdische militairen, die aanvankelijk nauwelijks overweg konden met het geavanceerde oorlogsmaterieel van de Amerikanen. „Maar anders dan de Koerden in Irak zijn de Koerden in Syrië uitstekend getraind”, zegt Zandee. „Aan training door Nederlandse militairen lijkt hier dus minder behoefte, behalve wellicht aanvullende training voor het verzamelen van inlichtingen en opsporen van IS-stijders.”

Immers, het verzamelen van inlichtingen over bijvoorbeeld geplande aanslagen, geplaatste bermbommen en oplopende spanningen tussen bevolkingsgroepen is van groot belang. Dat geldt zeker bij een zogeheten asymmetrisch conflict tussen een (technologisch) dominante partij zoals de door de Amerikanen gesteunde Koerden en een zwakkere maar gevaarlijke tegenstander zoals IS. Nederlandse militairen hebben bij de missie in Mali naam gemaakt door het leveren van zeer hoogwaardige inlichtingenrapporten. Waar bijvoorbeeld Duitsers in Mali hun pantservoertuigen nooit verlieten, stapten Nederlanders op veel plekken uit en gingen voortdurend in gesprek met de lokale bevolking. Met deze aanpak, die in de internationale pers Dutch approach is gedoopt, wisten de Nederlanders vele waardevolle inlichtingen te verzamelen. „Dus er is zeker een kans dat Nederlanders ook in Syrië inlichtingen gaan verzamelen”, denkt Zandee.

Lees over de missie in Mali ook: Wat heeft vijf jaar patrouilleren in de Sahel opgeleverd?

Elite-eenheden

Maar het gaat de Amerikanen vooral om het sturen van commando’s of mariniers naar Syrië, zegt Zandee: „Die zouden – met special forces uit andere Europese landen – de posities van Amerikaanse militairen kunnen overnemen. Dat is ook waar Amerikanen om hebben gevraagd.” De Nederlandse elite-eenheden hebben een prima reputatie.

Net als ‘inlichtingen’ zijn de special forces een speerpunt van de Nederlandse krijgsmacht. Waar elders bij defensie fors is bezuinigd, is er de laatste jaren veel geïnvesteerd in de elite-eenheden. De armslag is dan ook groot genoeg voor een operatie in Syrië, is de inschatting van Zandee: „Het gaat niet om veel mensen. Bijna 2.000 man, als indertijd naar Uruzgan, dat kan defensie nu niet aan. Maar met enkele tientallen mensen naar Syrië zou moeten kunnen. Uiteraard kan dit alleen als politiek hiertoe ook wordt besloten.”