Alle ogen in Duitsland gericht op beursgang truckbouwer Traton

Beursgang Volkswagen brengt een klein stukje van Traton naar de beurs, het dochterbedrijf dat de vrachtwagens van MAN en Scania bouwt.

Foto Jasper Juinen

De afslanking van Volkswagen verloopt in kleine stapjes. Dochterbedrijf Traton krijgt deze vrijdag weliswaar een eigen beursnotering in Frankfurt en Stockholm, maar het gaat voorlopig om 11,5 procent van de aandelen. Later gaan misschien meer stukken in de verkoop. Maar dan nog lijkt de grootste autofabrikant van Europa niet van plan om de zeggenschap over de eigenaar van MAN en Scania op te geven.

De aanpassing van Volkswagen gaat niet van harte. Het zijn vooral beleggers die stellen dat het concern met 656.000 werknemers en 236 miljard euro omzet te groot en te onoverzichtelijk is, en niet-kernactiviteiten moet afstoten. Volkswagen kan die druk op zich makkelijk weerstaan, zolang het zijn grootaandeelhouders – de families Porsche en Piëch, de deelstaat Nedersaksen en het staatsfonds van Qatar – te vriend houdt. Inmiddels lijkt de concerntop echter ook voorstander van afslanken.

Nu zal er nog heel wat water door het Mittellandkanaal naast het hoofdkantoor in Wolfsburg stromen voor Volkswagen automerken als Seat, Audi of Skoda in de uitverkoop doet, maar de verkoop van Traton is een begin. Naast Traton staan voorlopig alleen kleine onderdelen van het concern te koop, zoals MAN Energy Solutions en Renk, die scheepsschroeven, machines en motoren produceren.

Eerder dit jaar was het idee een kwart van Traton te verkopen en daar zo’n 6 miljard euro mee op te halen, maar die plannen werden uitgesteld en later ook wat bescheidener van opzet. Dat komt door het onzekere beursklimaat in Duitsland, waar dit jaar nog geen grote beursgangen zijn geweest en alle ogen nu gericht zijn op Traton.

Nu haalt Volkswagen 1,55 miljard euro op met de verkoop van 11,5 procent van de aandelen tegen 27 euro per aandeel.

Daarmee wordt Traton gewaardeerd op 13,5 miljard euro – veel minder dan de 25 miljard waar eerder op gehoopt was. Volkswagen zal naar verwachting wachten tot de beurskoers wat gestegen is voor het opnieuw een pluk Traton-aandelen in de verkoop doet.

Dieselgate

Het moederconcern kan de opbrengst van de beursgang in elk geval goed gebruiken. Volkswagen wil de komende vijf jaar 44 miljard euro investeren in de ontwikkeling van zelfrijdende en elektrische auto’s. Ondertussen worstelt het nog altijd met de nasleep van dieselgate, het schandaal rond de sjoemelsoftware in dieselauto’s en bestelbusjes. Dit heeft het concern tot nu toe zo’n 30 miljard euro gekost aan boetes en schadevergoedingen, en nog lang niet alle schadeclaims zijn afgewikkeld.

Herbert Diess werd vorig jaar benoemd tot topman van Volkswagen. Eén van de uitdagingen waar hij voor stond was om structuur aan te brengen in de Volkswagengroep

Traton zelf wil ook graag naar de beurs, omdat het net zo goed wil kunnen investeren in de toekomst van het bedrijf. Als zelfstandig beursfonds kan het daarvoor geld ophalen door nieuwe aandelen uit te geven.

Traton-topman Andreas Renschler zou zijn weifelende collega’s in het bestuur van Volkswagen hebben overtuigd van het nut van verzelfstandiging, met het argument dat er geen enkele synergie is tussen de automerken van Volkswagen en de vrachtwagens.

Binnen Traton is nog wel volop synergie te behalen, zo blijkt uit het prospectus met informatie voor beleggers dat het bedrijf twee weken geleden heeft gepubliceerd. De drie onderdelen van het bedrijf – Scania in Zweden, MAN in Duitsland en Volkswagen Caminhões e Ônibus in Brazilië – zijn pas in 2015 samengebracht onder de vlag van Volkswagen en werken nog voor een groot deel los van elkaar. Centraal inkopen, meer dezelfde onderdelen gebruiken en de ontwikkeling van een gezamenlijke ‘basismotor’ moeten op jaarbasis zo’n 700 miljoen euro besparen.

Tussen de vrachtwagens en auto’s van Volkswagen is geen enkele synergie

Traton, vorig jaar opgericht als holding voor de drie truckmakers, heeft wereldwijd 81.000 werknemers en verkocht in 2018 233.000 vrachtwagens en bussen, gemaakt in 29 fabrieken in 17 landen. Op een omzet van 25,9 miljard euro boekte het bedrijf een winst van 1,7 miljard.

Daimler en Volvo waren altijd de grootmachten als het om vrachtwagens ging, maar Traton kan zich door de bundeling van MAN en Scania met die twee meten. In Europa en Zuid-Amerika is het nu marktleider, in Rusland nummer twee.

Elektrische motoren

Ook Traton ziet grote investeringen op zich afkomen, niet alleen in zelfrijdende en elektrische vrachtauto’s (en bussen), maar ook in motoren op alternatieve brandstoffen als waterstof, (vloeibaar) gas en biobrandstof. Scania is daarmee al vergevorderd, en ook MAN heeft er op korte termijn hogere verwachtingen van dan van elektrische vrachtauto’s, omdat die nu nog een beperkte actieradius hebben, hooguit 200 kilometer. Traton verwacht dat in eerste instantie vooral (stads)bussen, bestelbusjes en kleinere vrachtauto’s elektrische of hybride motoren krijgen, en pas veel later zware trucks voor lange afstanden.

De echte revolutie verwacht het bedrijf van zelfrijdende vrachtwagens, die de kosten van wegtransport op termijn kunnen halveren. Scania experimenteert al met autonome voertuigen op afgesloten terreinen, in Zweedse mijnen bijvoorbeeld.

MAN heeft een proef gedaan met een ‘colonne’ van zelfrijdende vrachtwagens die dicht achter elkaar over de snelweg rijden. Trucks die helemaal zonder chauffeur op de openbare weg rijden verwacht het bedrijf overigens niet voor 2025 op de markt te brengen.

Om een echte wereldspeler te worden, wil Traton uitbreiden naar Azië en de VS. Daar is het nu alleen actief via allianties met lokale vrachtwagenbouwers als Hino (Japan), Sinotruck (China) en Navistar (VS).

In die laatste twee bedrijven heeft Traton een minderheidsbelang, al is het geen geheim dat het Navistar volledig wil overnemen. Met de beursgang wordt de kans groter dat dit lukt: dan hoeft het bedrijf voor financiële middelen niet meer aan te kloppen in Wolfsburg, maar kan het zo’n overname (deels) met eigen aandelen betalen.