Tijd is eigenlijk ook maar gewoon een mening

Noors eiland Bewoners van het Noorse eiland Sommarøy willen de klok afschaffen. Maar kan de moderne mens wel zonder tijd?

Een tijdloos plaatje van het Noorse Eiland Sommarøy.
Een tijdloos plaatje van het Noorse Eiland Sommarøy. Foto Wikimedia

Zal het experiment van de 350 inwoners van het Noorse eiland Sommarøy slagen? Ze willen in elk geval iets heel baanbrekends: de klok afschaffen. De tirannie van de tijd leidt maar tot stress en depressie, vinden ze daar, en daarom wil het eiland ‘tijdvrij’ verder. Ze hebben hun volksvertegenwoordiger verzocht dat aan te kaarten in het parlement. Die vond het trouwens wel een aardig idee. Naast de zomer- en de wintertijd ook een geentijd, waarom niet?

Sommarøy is een geschikte kandidaat om dat eens uit te proberen, want het eiland ligt binnen de Poolcirkel, en van 18 mei tot 26 juli gaat de zon er niet onder. Waarom zouden de mensen zich op die oneindig lange dag door de klok laten regeren?

„Als je het gras wil maaien om vier uur in de ochtend, dan doe je dat toch?” Kjell Ove Hveding, de leider van dit burgerinitiatief, ziet alleen maar voordelen. „We willen een tijdvrije zone waarin iedereen zich maximaal kan ontplooien”, zei hij tegen de Noorse publieke omroep. Geen sluitingstijden meer, geen deadlines, geen stress. Zeker, de kinderen moeten naar school, maar daar kun je iets op vinden, denkt Hveding. Tijdens een ludieke bijeenkomst op het strand maakte hij alvast een statement door een klok kapot te maken.

Het eiland leeft van de visserij en het toerisme, en sceptici zien in het plan vooral een stunt om meer bezoekers te trekken. Al krijgen die wel met een paar probleempjes te maken, want hoe zit het met de inchecktijden? Wanneer gaat de bar dicht? De receptioniste van het Sommarøy Arctic Hotel ziet het nog niet voor zich. En daar heeft ze alle reden toe, want behalve tiranniek kan de klok ook erg handig zijn. Om iets af te spreken met je vrienden, om te weten wanneer het eten gaar is. Is een leven zonder klok wel mogelijk?

Lees ook: Tien vragen over de zomer- en wintertijddiscussie

Die vraag kon je heel lang met een ja beantwoorden, want de mensen hebben het tienduizenden jaren zonder klok gedaan. Ze lieten hun dagritme bepalen door de zon en ze merkten aan hun koeien wel wanneer het melktijd was. Toen in de derde eeuw voor Christus in Rome zonnewijzers werden opgesteld, jammerden de Romeinen over de tirannie waaraan ze nu werden onderworpen. Dat gejammer is niet meer opgehouden, en in Sommarøy hebben ze er nu genoeg van. Je kunt je vrienden toch appen als je zin krijgt om bier te gaan drinken op het strand?

Dat de mobiele telefoon werkt dankzij een interne klok die met nanoseconden rekent hoef je niet te weten als je de tijd afschaft. Modern leven is zonder klokken niet meer mogelijk, maar ze zijn zo discreet en het digitale leven heeft de mensen zo vrij gemaakt dat je gemakkelijk kunt denken dat tijd ook maar een mening is.