Opinie

Sophie Hilbrand geeft ‘Opstandelingen’ weinig weerwerk

Zap In ‘Opstandelingen’ schaart Sophie Hilbrand zich achter boze burgers. Maar journalistiek is het programma nogal mager.

Sophie Hilbrand (links) aan de Loenderveense Plas in Opstandelingen.
Sophie Hilbrand (links) aan de Loenderveense Plas in Opstandelingen. Foto BNNVARA

Met het vierluik Opstandelingen, waarvan BNNVARA woensdag het tweede deel uitzond, stapt BNN-icoon Sophie Hilbrand middenin de Vara-traditie, de omroep die vanaf de jaren zeventig de boze burger radicaal bijstond. Niet dat ze haar opstandelingen in Vogelaarwijken zoekt: de eerste afleveringen brachten haar naar de Loosdrechtse Plassen en naar Bergen (NH).

In Loosdrecht ging de opstand om boten in een natuurgebied. In Bergen… nu ja, we mogen blij zijn dat Bergen überhaupt nog bestáát, gezien de overgave waarmee de dorpelingen elkaar over van alles in de welverzorgde haren vliegen.

Eerst Loosdrecht. Daar hoorden de bewoners van de Horndijk dat er een vaarverbinding zou worden aangelegd langs de rand van de Loenderveense Plas, waar nu helemaal niet gevaren mag worden. De gemeente Wijdemeren denkt dat een iets minder wijd meer het toerisme zal aanjagen en dat de gemeente zo met volle zeilen zal worden opgestuwd in de vaart der volkeren. Een plaatselijke ondernemer heeft zijn plan voor een hotel met honderd kamers al klaar.

De bewoners van de Horndijk proberen het plan tegen te houden, maar dat blijkt deel uit te maken van een ‘gebiedsakkoord’ over het hele plassengebied waar 21 partijen voor getekend hebben. Inclusief een bewonersvereniging (maar daar zaten de Horndijkers niet in) en Natuurmonumenten. Hilbrand gaat mee naar inspraakavonden, legt fraaie zonsondergangen vast en laat professioneel ‘beleidsbemiddelaar’ Frans Evers procesmatig een eindje in het luchtledige ratelen.

Intuïtief denk je: bezopen plan. Maar weten doe je het na drie kwartier nog steeds niet. Want wat zijn de voordelen van het ‘gebiedsakkoord’ die Natuurmonumenten over de streep hebben getrokken? Zijn er alternatieve vaarroutes? Wat zijn de afwegingen die gemaakt moeten worden? Is dit onrecht?

Hilbrand schaart zich met overtuiging aan de zijde van haar ‘opstandelingen’. De portretten zijn mooi gemaakt in deze door Kees Schaap geregisseerde serie, maar de uitleg over de situatie blijft daar flink bij achter.

Tekort

Dat journalistieke tekort speelde nog sterker in de eerste aflevering, ‘Boze Bergers’. Hoofd-opstandeling was stukadoor Fred Vos, die door de gemeente uit zijn huis werd gezet omdat zijn woning illegaal was. Hij vermoedde willekeur (en had een punt), richtte de Facebookgroep Samen Bergen Verzetten op. Met steeds meer sympathisanten trok hij ten strijde tegen de gemeente en vooral tegen burgemeester Hetty Hafkamp.

De wapens van de groep liepen uiteen. Zo waren er vele verdachtmakingen en gephotoshopte plaatjes van de burgemeester, naakt zwevend op een sloopkogel boven de dorpskerk. Maar ook zijn er serieuze onderzoeken en WOB-verzoeken, die een wethouder en een ambtenaar deden sneuvelen (niet letterlijk, gelukkig). Hilbrand las de burgemeester terecht de les over haar weinig dankbare houding ten opzichte van de burgers die deze misstanden aan het licht brachten.

Vos en zijn vrienden vertrouwden niemand meer en vermoedden diverse complotten. Zo kwamen ook in Bergen ingewikkelde zaken langs, waarbij niet werd uitgezocht wat er precies aan de hand was. In gesprek met de ‘opstandelingen’ maakte Hilbrand af en toe een ironische opmerking, maar was ze inhoudelijk zelden kritisch.

Zo sprak ze een man die tientallen villabezitters helpt om via handige claims tonnen overheidsgeld binnen te harken. Hij rechtvaardigde zijn handelswijze met een karrenvracht aan drogredeneringen, waarop hij wel wat meer weerwerk had verdiend. En misschien ook wel wat van het moralisme waarmee Hilbrand de burgemeester tegemoet was getreden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.