Sea-Watch vaart Italiaanse wateren binnen ondanks verbod

De Duitse hulporganisatie Sea-Watch is woensdag met een schip met 42 migranten aan boord de Italiaanse wateren binnengevaren, ondanks een verbod van Italië.

In mei redde een schip van Sea-Watch enkele vluchtelingen voor de kust van het Italiaanse eiland Lampedusa.
In mei redde een schip van Sea-Watch enkele vluchtelingen voor de kust van het Italiaanse eiland Lampedusa. Foto Nick Jaussi/Sea-Watch

De Duitse hulporganisatie Sea-Watch is woensdag met een schip met daarop 42 migranten ondanks een verbod van Italië toch de Italiaanse wateren binnengevaren. Dat zegt Sea-Watch in een verklaring. De actie volgt op een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), dat dinsdag oordeelde dat Italië niet verplicht is om de migranten op het in Nederland geregistreerde schip op te vangen.

„Vandaag om 12.00 uur, is de kapitein de Italiaanse territoriale wateren binnengevaren”, schrijft Sea-Watch. Na veertien dagen in internationale wateren buiten het Italiaanse eiland Lampedusa te hebben gelegen, koerst het schip volgens de hulporganisatie „uit nood” af op de haven van het eiland. De migranten aan boord zouden dringend medische zorg nodig hebben. Volgens een woordvoerder van de hulporganisatie is momenteel contact met de kustwacht die inmiddels al aan boord is geweest. De komende uren moet blijken of de migranten aan wal mogen. Op de website MarineTraffic is te zien dat het vaartuig vlak voor de kust van Lampedusa stil ligt.

De Italiaanse vicepremier Matteo Salvini eist dat Nederland de migranten opneemt. Op Twitter schrijft hij dat hij de Italiaanse ambassadeur in Den Haag heeft opgedragen om „formele stappen” te ondernemen tegen Nederland. Het is niet duidelijk wat voor stappen dit zijn. Twee weken geleden presenteerde Salvini een plan om reddingsorganisaties tot 50.000 euro boete op te leggen wanneer zij migranten aan land brengen. Inmiddels is het decreet van kracht waarbij dergelijke schepen worden beschouwd als een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid.

Nederland heeft „begrip voor de Italiaanse situatie”, zegt staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid, VVD) in een reactie. Het kabinet „onderschrijft de plicht om mensenlevens op zee te redden”, maar wil tegelijkertijd „niet bijdragen aan het in stand houden van de activiteiten van mensensmokkelaars die doelbewust mensenlevens op het spel zetten”. De staatssecretaris zegt in Europees verband een oplossing te willen vinden om de migranten te kunnen ontschepen.

Lees ook: Sea-Watch 3 ligt door strengere eisen aan de ketting

Op 15 juni werden 10 van de 52 vluchtelingen op medische gronden wel door de Italiaanse autoriteiten opgevangen. De anderen hebben volgens Sea-Watch een beroep gedaan op de zogenaamde Rule 39, maar dat verzoek is dinsdag door het EHRM geweigerd. Met die regel kan het Hof snel beslissen of de rechten van mensen in het geding zijn.

‘Basisrechten geschonden’

Volgens voorzitter Johannes Bayer van Sea-Watch neemt geen enkele Europese instelling verantwoordelijkheid „om menselijke waardigheid aan de Europese grens” te handhaven. „Daarom moeten we zelf verantwoordelijkheid nemen”, zegt Bayer. „We gaan de Italiaanse wateren binnen omdat er geen andere opties meer zijn om de veiligheid van onze gasten, van wie de basisrechten lang genoeg zijn geschonden, te waarborgen.”

In Italië is inmiddels hard gereageerd op de beslissing. „Laten we Sea-Watch tot zinken brengen”, zegt Giorgia Meloni van de kleine rechtse partij Broeders van Italië in een videoboodschap op Twitter. „We staan klaar om elke vorm van illegaliteit tegen te gaan”, stelt vicepremier Salvini, die in het verleden herhaaldelijk Sea-Watch heeft opgedragen om niet uit te wijken naar Italië. Ook roept hij de ngo op om de migranten naar Tunesië te varen, in plaats van Lampedusa.

Vorige maand mochten 65 migranten die Sea-Watch had opgepikt voor de kust van Libië uiteindelijk wel aan wal. Zij werden na dagen discussie toch door de Italiaanse kustwacht van boord gehaald en naar Lampedusa gebracht, direct in strijd met wat Salvini had opgedragen.