Opinie

Schrijf Facebooks nieuwe munt libra niet te makkelijk af

technologie

Commentaar

Als het aan Facebook ligt heeft de wereld er volgend jaar een nieuwe munteenheid bij. De techreus presenteerde vorige week een plan om samen met tientallen bedrijven zoals Uber, Booking, Vodafone en Spotify een nieuwe munt te creëren die gebruikt kan worden voor digitale producten en diensten. De munt gaat de libra heten en als het plan slaagt, kan er een nieuwe digitale wereldmunt ontstaan.

De Franse minister van Financiën Bruno Le Maire was er snel bij om het initiatief te veroordelen. Hij zei dat de libra „niet kan en mag gebeuren”. Volgens de minister ondermijnt de munt de financiële stabiliteit en krijgen de deelnemende bedrijven te veel macht over geld. De Franse bewindsman kreeg veel bijval, opvallend genoeg ook van Chris Hughes, een ‘afvallige’ medeoprichter van Facebook. Die wees bezorgd naar het voormalige motto van het bedrijf waar hij inmiddels vertrokken is: move fast and break things. Dat motto klinkt inderdaad angstaanjagend als het gaat om zoiets vitaals als het financiële stelsel.

Dergelijke waarschuwingen moeten dan ook serieus worden genomen. Er is volop reden tot voorzichtigheid en argwaan bij politici, centrale banken, toezichthouders – en burgers. Maar meteen verbieden, is te simplistisch en kan broodnodige vernieuwing van digitaal geld in de kiem smoren. De libra kan, mits voorzien van de juiste waarborgen, een nieuw onderdeel worden van een gemoderniseerd financieel stelsel dat klaar is voor het digitale tijdperk.

De manier waarop geld wordt gebruikt, verandert snel. Een alternatief voor traditioneel geld waarbij banken en intermediairs hoge commissies vragen voor internationale transacties, is op zich welkom. De president van de Bank of England, Mark Carney, merkte daarnaast op dat de libra het voor ondernemers gemakkelijker kan maken om banken te omzeilen en op nieuwe manieren aan groeikapitaal te komen. Prima.

Tegelijkertijd kan de libra als schaduw voor de euro en dollar gaan functioneren zonder dat daarvoor dezelfde monetaire controle geldt. Andere digitale munten zijn zeer volatiel en eigenlijk ongeschikt als valuta.

Risico’s voor de stabiliteit kunnen, mits goed beargumenteerd, goede grond zijn om de libra te stoppen. Maar die angst hoeft niet uit te komen. De waarde van de munt zal gekoppeld zijn aan een mix van reserves waarin ook de dollar en de euro zitten. Die koppeling maakt de libra minder interessant voor speculanten dan bijvoorbeeld de bitcoin, en stabieler.

Het is wel kwestieus dat Facebook dit project leidt. Het heeft als een van de weinige bedrijven de technologie en het bereik om de libra te laten slagen. Maar het is verwikkeld in allerlei schandalen en heeft de laatste jaren vaak onverantwoordelijk gedrag vertoond. De invloed van Facebook kan worden verkleind door, zoals ook het plan is, de munt te laten beheren door een onafhankelijke organisatie waar Facebook slechts één van de vele leden is. Maar zelfs dan is scherp toezicht vereist omdat de munt mogelijk een privaat belang en niet het algemeen belang dient.

De centrale vragen zijn: welke problemen lost de libra op en wegen die oplossingen op tegen de nieuwe problemen? De libra kan een frisse wind laten waaien door de wereld van digitaal geld. Maar de munt kan Facebook en zijn partners ook te veel macht geven en te veel instabiliteit brengen. Politici, centrale banken en toezichthouders moeten recht doen aan de complexiteit van dit dilemma. Zij moeten niet snel bewegen en dingen kapotmaken maar afgewogen besluiten nemen.