Nemen GroenLinks en PvdA genoegen met deze CO2-heffing? | Samenwerken met PVV blijft lastig voor CDA

Met Frans Timmermans, Geert Wilders en Ferdinand Grapperhaus. Ook De Haagse Stemming elke ochtend in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Het kabinet wil wel rekeningrijden en geen vlakke CO2-heffing. Kritiek binnen het CDA op de samenwerking met de PVV in Limburg. En Diederik Samsom over de zorgvuldig voorbereide lobby voor Frans Timmermans.

KLIMAATAKKOORD: Geen ‘vlakke’ CO2-heffing, een wat gunstigere energierekening voor burgers en vanaf 2026 moet het rekeningrijden worden ingevoerd. Het kabinet presenteert vrijdag hoogstwaarschijnlijk het klimaatakkoord, maar ondertussen is al het nodige uitgelekt. Voornamelijk het rekeningrijden ligt moeilijk: De Telegraaf zet vanmorgen vol de aanval in op dit plan. Het kabinet onderzoekt nog hoe dat rekeningrijden er precies uit moet komen te zien: er liggen drie opties op tafel. Eentje mét spitsheffing, eentje zonder en een waarbij alleen elektrische auto’s per kilometer gaan betalen. De CO2-heffing kan op kritiek rekenen van de linkse oppositie, die graag een ‘vlakke’ taks wil waar alle uitstoot wordt belast. Het kabinet wil alleen de CO2-uitstoot belasten die fabrieken moeten schrappen om de klimaatdoelen te halen. Dat kan nog spannend worden: in de Eerste Kamer heeft het kabinet de steun van GroenLinks of PvdA nodig.

KLIMAATAKKOORD II: Ook in het akkoord: het kabinet gaat proberen de stijging van de energierekening terug te draaien. Begin dit jaar steeg de gemiddelde energierekening met 130 euro, die stijging moet tot 2030 geleidelijk ongedaan worden gemaakt. Het is nog maar de vraag of burgers dat ook in hun portemonnee voelen. Allereerst fluctueren de energieprijzen en daar kan het kabinet weinig aan doen. Daarnaast is ook afgesproken om gas duurder te maken en elektriciteit juist goedkoper. Dat moet elkaar ongeveer opheffen, zodat de energierekening ongeveer even hoog blijft maar het aantrekkelijker wordt om minder of geen gas te gebruiken. Maar huishoudens verschillen sterk in hun energieverbruik, dus voor sommige gezinnen kan de prijs wél stijgen.

SAMENWERKEN MET PVV: Binnen het CDA ligt samenwerken met de PVV nog altijd moeilijk. In Limburg levert zowel CDA als PVV bestuurders en dat leidt tot verzet. Eerder leverden CDA’ers al kritiek bij EénVandaag, nu hekelt Tweede Kamerlid Mustafa Amhaouch de samenwerking ook openlijk. In De Limburger stelt hij “diep ongelukkig” te zijn dat het CDA weer samenwerkt met de PVV. “Want het gaat over wie ik wel en niet mag zijn, in mijn eigen provincie.” Amhaouch heeft een Marokkaanse achtergrond. PVV-leider Geert Wilders werd in 2016 veroordeeld vanwege zijn “minder minder Marokkanen”-uitspraken. Gisteren begon die zaak in hoger beroep. Volgens de PVV-leider is er sprake van een politiek proces - voormalig minister Ivo Opstelten zou opdracht hebben gegeven om Wilders te vervolgen omdat die het kabinet “voor de voeten liep”. Wilders wil daar meer onderzoek naar voor de rechtszaak doorgaat. Maar zijn verzoeken werden afgewezen: het hoger beroep gaat door.

EU-LOBBY: Nu de verdeling van de posten in Brussel in volle gang is, haalt Diederik Samsom in zijn Volkskrant-column herinneringen op aan hoe het vijf jaar geleden ging. Toen ‘won’ de Nederlandse lobby door Frans Timmermans één van de hoogste posten te bezorgen: vice-voorzitter van de de Europese Commissie. Die lobby werd goed voorbereid: Mark Rutte en Samsom volgden “vele sessies met strategen, diplomaten en oudgedienden”. Maar uiteindelijk bepaalde het toeval dat Timmermans een topfunctie kreeg: de lobby van de sociaal-democraten schoot alle kanten op. Zo wilde de Franse president François Hollande de Deense premier als voorzitter van de Europese Raad, maar die was helemaal niet geïnteresseerd. Die topfunctie viel dus af. De Duitser Martin Schulz dacht dan nog vice-voorzitter van de Europese Commissie te kunnen worden, maar Angela Merkel had liever een partijgenoot op een iets lagere functie. En zo werd de weg voor Timmermans vrijgemaakt.

REFERENDUM: Het blijft een gevoelige kwestie voor minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66): zij schafte het raadgevende referendum af en er is nog altijd geen alternatief. De commissie-Remkes raadde het kabinet aan om een bindend referendum in te voeren, maar nu blijkt dat het kabinet daar nog langer over na wil denken. Andere aanbevelingen worden wel overgenomen. Er moet bijvoorbeeld een nieuw kiesstelsel komen, waarbij je niet alleen kunt stemmen op een persoon maar ook alleen op een partij. Ook wordt het moeilijker voor nieuwe partijen om aan de Tweede Kamerverkiezingen mee te doen: ze moeten niet 580, maar 1.200 steunverklaringen aanleveren. De helft van de Eerste Kamer moet elke drie jaar worden vervangen - elke senator mag daardoor zes jaar in de Eerste Kamer blijven. Nu zitten Eerste Kamerleden nog ‘gewoon’ één volle periode van vier jaar.

NL ALERT: Eigenlijk zouden ze vanaf 2020 niet meer gebruikt worden: de 3.800 sirenes die burgers moeten waarschuwen in noodsituaties. Maar vorig jaar werd dat uitgesteld tot 2021 en de kans is aanwezig dat het nog eens uitgesteld gaat worden. De Tweede Kamer heeft niet genoeg vertrouwen in het alternatieve systeem, NL Alert. Dat bleek maandag bij de storing van noodnummer 112 niet voldoende te functioneren. Allereerst kregen veel burgers het bericht nooit op hun telefoon. Hoeveel mensen het bericht wel hebben ontvangen, is nu niet meer te achterhalen. Bovendien klopte het bericht niet: in plaats van een telefoonnummer van de politie, werd de tiplijn van De Telegraaf doorgestuurd. Volgens minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) werden de protocollen maandag goed opgevolgd. Zo gingen ambulancemedewerkers en agenten de straat op om toch bereikbaar te zijn.

QUOTE VAN DE DAG

“De invoering van rekeningrijden hangt als een donkere wolk boven het Nederlandse wegennet.”

De Telegraaf voorspelt onweer voor de Nederlandse automobilist nu het kabinet weer plannen heeft voor rekeningrijden