Mag je familie aanspreken op hun opvoedkeuzes?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: de opvoeding bij familie.

Illustratie Martien ter Veen

Tante: „Mijn broer wilde zijn zoontje aanvankelijk niet laten inenten. Hij en zijn vriendin hadden twijfels over de effecten daarvan. Mijn vader en ik wonden ons daarover op. De gedachte die bij ons opkwam was: je kunt je voorstellen dat je het kind gewoon zelf meeneemt naar een poli om het te laten inenten. Voor ons was de autonomie van de ouders het belangrijkst, maar je ziet vóór je dat mensen zoiets doen.

„Mijn vader is na twijfelen hierover wel de confrontatie aangegaan met mijn broer, en dat heeft in eerste instantie voor schade in de verhoudingen gezorgd.

„Mijn neefje wordt nu gelukkig geleidelijk aan ingeënt. Zijn ouders hebben vertrouwen gekregen in hun consulente, en afgesproken dat de inentingen wat later kunnen, en niet meteen na de geboorte. Maar deze kwestie heeft ons doen afvragen: wanneer spreek je anderen aan op hun opvoedkeuzes? En ligt dat nog anders voor familie?”

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Wees zuinig met commentaar

Marga Akkerman: „Met familie heb je een netwerk voor je hele leven. Onmin kan in de familie lang doorzieken. Het is dus zaak rustig met familie om te gaan. De confrontatie aangaan vraagt om moeilijkheden.

„Spelen de onderlinge verhoudingen tussen vader en zoon hier ook een rol? Ziet vader de zoon voor vol aan? Opmerkingen van familie kunnen vanwege de onderlinge verhoudingen harder aankomen dan die van vrienden. Zoon kan denken: ‘Bemoei je met je eigen zaken, ik ben geen kind meer.’

„Sommige situaties zijn inderdaad nadelig voor een kind zoals wanneer het geregeld geslagen wordt, kortom in gezinnen waar ouders niet bij machte zijn een veilig thuis te bieden. In dat geval kan men anoniem een melding doen bij Veilig Thuis. Zo kan de familierelatie toch in stand blijven. Maar ik zou als familie heel zuinig zijn met commentaar. Daarmee toont u een gebrek aan vertrouwen in de levenswijze van de ouders en dat zal u zwaar aangerekend worden.

„Mocht u zich ooit toch genoodzaakt voelen in te grijpen, vraag u dan eerst af: wil ik deze ouders helpen, of wil ik mijn gelijk opdringen?”

Begrip tonen

Carolina de Weerth: „Het gaat erom hoe je het brengt. Ouders kunnen zich best onzeker voelen. Er is tegenwoordig een woud aan informatie, probeer daar maar eens doorheen te komen. Er zijn naast grote keuzes als inenten ook talloze subtielere keuzes: hoe lang geef je borstvoeding, laat je het kind alleen slapen, begin je met groente of met fruit? Er komt steeds weer nieuwe, onderling tegenstrijdige informatie bij.

„Vroeger voedden we elkaars kinderen nog een beetje op, en konden we de kunst van elkaar afkijken. Maar ouders zijn geïsoleerder geworden. Bovendien is er een druk ontstaan om de perfecte ouder te zijn. Dat resulteert in onzekerheid. In een studie van het Nederlands Jeugdinstituut uit 2014 zei 90 procent van de ouders een betere voorbereiding op het ouderschap te hebben gewild, en 40 procent niet te weten bij wie ze terecht kunnen met opvoedvragen.

„Als omgeving moet je de veiligheid bieden om lastige keuzes bespreekbaar te maken. Dat begint met de erkenning hoe ingewikkeld het ouderschap tegenwoordig is geworden. En dan kun je open informeren naar hun beweegredenen, wat zijn de voordelen, wat de nadelen? Hierdoor bied je ondersteuning in plaats van jouw mening door te drukken. Zodra je vooringenomen gaat doen, gaan ouders zich verder isoleren, en dan is echt iedereen een stuk verder van huis.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.