Opinie

Het lot der Palestijnen

Lotfi El Hamidi

Bij pro-Palestina-demonstraties in Nederland valt vaak op hoe weinig Palestijnen eraan deelnemen. Ergens begrijp ik het wel, want om bij elke misstand in de bezette gebieden de straat op te gaan zou er weinig van hun tijd overblijven. Neem ze het cynisme eens kwalijk.

Dinsdagmiddag lijken ze een uitzondering te maken. Voor de Amerikaanse ambassade in Wassenaar hebben zo’n vijftig Palestijnse Nederlanders zich verzameld om te demonstreren tegen Jared Kushners ‘vredesplan’, het economische deel van Trumps aangekondigde ‘Deal of the Century’.

Hoessein Rushdan is één van de deelnemers, een wat oudere man in traditionele kledij die qua voorkomen veel weg heeft van de Palestijnse leider Mahmoud Abbas. Zijn vader ontvluchtte in 1948 zijn dorp bij Nazareth en belandde in vluchtelingenkamp Yarmouk, bij het Syrische Damascus. Daar wordt Hoessein in 1956 geboren en zou daar tot 2017 blijven – dan vlucht hij vanwege de Syrische oorlog naar Nederland.

Het lot der Palestijnen – nergens thuis, altijd op de vlucht.

Kushners plan komt hem maar al te bekend voor, zegt Rushdan. „Het is een poging om ons af te kopen. En de Arabische leiders helpen ze daarbij, zoals hun voorgangers dat deden.” Hij ziet het als een „verraad van alle martelaren” die voor onafhankelijkheid hebben gevochten.

Het is die Palestijnse houding die de VN-ambassadeur voor Israël Danny Danon maandag in The New York Times hekelde. In een opiniestuk met de kop ‘Wat is er mis met Palestijnse overgave?’ reageerde hij op de Palestijnse weigering deel te nemen aan de vredestop in Bahrein. Zijn standpunt komt neer op de spottende uitspraak dat de Palestijnen geen kans missen om een kans te missen.

Je vraagt je alleen af welke kans. De Amerikaans-Palestijnse cultuurcriticus Edward Said (1935-2003) constateerde een kwart eeuw geleden al dat de Oslo-akkoorden een eigen Palestijnse staat feitelijk onmogelijk maakten, vooral omdat er geen einde aan de militaire bezetting kwam. ‘Oslo’ (dat Said „het Palestijnse Versailles” noemde, en hun ondertekenaars „Palestijns Vichy”) kon ook niet de wildgroei aan nederzettingen en de volledige Israëlische controle over vitale natuurlijke hulpbronnen op de Westoever voorkomen. Said zag het als een aanloop naar definitieve annexatie en het ziet er naar uit dat het inderdaad die kant opgaat.

De realiteit op de grond, zoals Israeli’s dat soms bijna op poëtische wijze presenteren, is dat de tweestatenoplossing al lang begraven is. In Kushners plan is dat zelfs al een feit.

Hoessein Rushdan hoopt ooit „terug te keren” naar de geboortegrond van zijn vader. Het politieke deel van de ‘deal van de eeuw’ moet nog komen, maar een ‘terugkeer’ lijkt voor Rushdan en zijn lotgenoten bij voorbaat kansloos.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl@Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.