In beeld

De hulpindustrie

Fotograaf Folkert Koelewijn brengt de mensen in beeld die van anderen helpen hun werk maakten – van paardenfluisteraar en stemcoach tot psycho-therapeut. Hun methodes zijn verschillend, en ook lang niet altijd (wetenschappelijk) onomstreden, maar het doel is hetzelfde: een ander zich beter laten voelen. „Het komt vaak voor dat patiënten mij teruggeven: ‘Ik had het zelf nog niet zo gezien, maar nu u het zo zegt, voel ik dat het klopt.’”

Het lichaam, zegt stembevrijder Jan-Hendrik Veenkamp (64), is een kostbaar instrument „dat alles vastlegt wat je meemaakt”. Door te zingen, door klanken te maken, door stil te zijn, „wordt dat allemaal aangeraakt. Deelnemers van mijn workshops moeten regelmatig huilen, lachen, schreeuwen. Ze noemen het vaak bevrijdend.” Veenkamp switchte meermaals van carrière, want „deze man kan niet lang op plekken blijven die niet goed voor hem zijn”. Stembevrijding voelt als zijn roeping. „Het is zo mooi om er getuige van te zijn als mensen hun innerlijk potentieel tot expressie brengen. Alsof hun ziel zingt.”
Foto Folkert Koelewijn
Yan Zhou (47), ze gebruikt ook de naam Grace, heeft een acupunctuurpraktijk in Rotterdam. Acupunctuur is een behandelmethode uit de Chinese geneeskunde. Klanten komen met uiteenlopende klachten bij de praktijk van Grace , vertelt ze. Pijn in de spieren, hoge bloeddruk, maag-en darmproblemen. Hoe zo’n behandeling werkt? „Je zoekt waar de pijn zit, zet naalden, laat die twintig minuten zitten. Daarna krijgen ze een massage.” Aan ‘cupping’ doet Grace ook (zie de foto). Daarbij worden – om pijn tegen te gaan, of ter ontspanning – verhitte bollen op iemands lichaam geplaatst.
Foto Folkert Koelewijn
Elke twee maanden begeleidt Stan Raateland (52) een sessie in deze zweethut bij Enschede. „Een reinigingsritueel”, noemt Raateland het. „Het is een plek om dingen los te laten. Of juist dichter bij je gevoelens te komen. Door de warmte kun je daar eerder bij.” Raateland is de watergieter, degene die de temperatuur bepaalt door water op hete stenen te gieten. Wat is nu het verschil met een sauna? „De sauna is een stuk luxer. In een zweethut zit je met je kont in het gras. De meeste mensen zitten bovendien maar een kwartiertje in de sauna. Hier kan het wel twee tot drie uur duren.”
Foto Folkert Koelewijn
In veel culturen is het normaal dat mannen elkaar ter begroeting een kus op de wang geven, of hand in hand over straat lopen. In Nederland niet. Emile Wijnen (40) hoopt iets te doen aan het „grote taboe” dat hier heerst op vriendschappelijke fysieke aanraking tussen mannen. Naast zijn gemengde knuffelworkshops voor mannen en vrouwen organiseert hij daarom ook één keer per maand een avond voor alleen mannen. Voor 25 euro doen ze oefeningen, waarbij het overigens iedereen vrijstaat om níét te knuffelen. „Het brengt veel verbroedering en vertrouwen. Aanraking is een eerste levensbehoefte.”
Foto Folkert Koelewijn
Eén coachingsessie met een paard staat gelijk aan drie praatsessies zónder, zegt Carina Braams (51). Ze rijdt vanaf haar vierde, was coach in het bedrijfsleven en verloor haar scepsis over paardencoaching toen ze in 2009 een workshop cadeau kreeg. „Het dier beet naar me. Bíjna in mijn gezicht. Dat kwam aan. Het paard spiegelde mijn constante zelfkritiek.” Braams coacht individuen en teams. Het paard geeft haar „fijngevoelige feedback”. De dieren spiegelen gedrag om vast te stellen „welke waarde jij bent voor de kudde”. De coach let op die signalen van het paard. „Bijvoorbeeld dat iemand emoties onderdrukt. Dan vraag ik door.”
Foto Folkert Koelewijn
Het eerste weekend van april stond Evelien Foks (63) op een spirituele beurs in Rijswijk. Zo’n beurs is voor haar een uitgelezen kans om mensen te bereiken die niet goed weten wat ze met zichzelf aan moeten. Foks staat dicht bij „de goddelijke wereld” en kan mensen in de „ziel” kijken. Foks is paragnost, medium en helderziende. Al van jongs af aan ziet ze geesten en krijgt ze „via engelen” informatie uit de toekomst en het verleden. Al snel realiseerde ze zich dat ze anderen daarmee kon helpen. „Ik kan ze vertellen waartoe ze op aarde zijn.” Inmiddels is dat een fulltime baan, maar dat is niet altijd zo geweest. „Ik heb er keihard voor gewerkt en geleerd.”
Foto Folkert Koelewijn
Bijna tien jaar werkt Niek van Halteren (32) nu bij ABN Amro, op dit moment is hij er manager innovatie. Het is een omgeving waarin mensen „hard werken”, net als elders om hem heen. Vier jaar geleden ervoer Van Halteren welke impact dat kan hebben. Hij gaf „vol gas”, maar maakte daarin niet altijd de goede keuzes. Met de ‘Wim Hof-methode’ – gedachtenoefeningen, ademhalingstechnieken én een ijskoud bad – probeert hij mensen die in hetzelfde schuitje zitten nu te helpen. „In een ijskoud bad leer je controle te krijgen over je lichaam en geest in een stressvolle situatie. Hard werken is namelijk niet het probleem, als je maar blijft luisteren naar je lijf.”
Foto Folkert Koelewijn
Tussen „de lijntjes luisteren” naar wat een patiënt écht probeert te zeggen, dat vindt psychotherapeut en psycho-analyticus Annette Wever (49) „zo ontzettend boeiend” aan haar vak. „Elke patiënt is uniek. Om hun binnenwereld te bereiken, moet je goed kunnen luisteren.” Wever spreekt zo’n vijftien patiënten per week. Mensen met een depressie, een burn-out, onverwerkte trauma’s. Het mooiste is als ze samen met een patiënt een inzicht bereikt dat diegene verder helpt. „Het komt vaak voor dat patiënten mij teruggeven: ‘Ik had het zelf nog niet zo gezien, maar nu u het zo zegt, voel ik dat het klopt.’”
Foto Folkert Koelewijn
Nathalia Liem (60, op de foto met de blauwe jurk) is haptotherapeut en biodanza-docent in Rotterdam en Schiedam. Elke week geeft Liem les in biodanza aan twee groepen van zo’n vijftien man. Biodanza is „een systeem” van dans en muziek en werd bedacht door een Latijns-Amerikaanse psycholoog. Het moet mensen helpen bij hun zelfontwikkeling. Liem: „Je leert expressief te zijn, of contact te maken, te durven, je grenzen aan te geven, blokkades op te heffen. Alles vanuit je lijf, niet vanuit het hoofd.” Biodanza mag dan een dans zijn, er zijn geen pasjes. „Je danst je eigen dans. Elke vorm van muziek roept een andere emotie en beweging op.”
Foto Folkert Koelewijn
Marieke Espinoza (55) fotografeert aura’s. Ze wéét ook veel van de energie die mensen uitstralen, zonder dat ze dat zelf door hebben. Op beurzen, maar bijvoorbeeld ook tijdens bedrijfsevenementen, registreert haar camera het elektromagnetisch veld van mensen en zet die trillingen om in kleuren. Het resultaat: een foto van hun aura. Zo’n foto zegt onder andere iets over je karakter, stelt Espinoza. Laatst ging ze bijvoorbeeld langs bij Rijkswaterstaat, en zag daar vooral veel violetblauw. „Dat staat voor een ingetogen, onderzoekend karakter, betrouwbaarheid en kennis.” Daar herkenden veel medewerkers zich in.
Foto Folkert Koelewijn
Pascal van der Straten (37) is trainer ‘offline mindfulness’, wat staat voor mindfulness in de natuur, in dit geval landgoed Clingendael. Tussen de bomen worden je zintuigen volgens Van der Straten doorlopend geprikkeld: het ruikt, voelt en klinkt er anders dan in de drukke stad. „Daarom lukt het ons hier ook zo goed om in het moment te blijven.” Eenmaal in het hier en nu doet Van der Straten opdrachten met de deelnemers: het bepalen van een natuurlijk tempo, stilstaan bij de keuzes die je maakt, of mediteren op een boomstam. Want daar hebben mensen met een „gejaagd en gespannen” leven behoefte aan.
Foto Folkert Koelewijn
Mishandeling, zedenzaken, mensenhandel, diefstal en overvallen. Als juridisch medewerker bij Slachtofferhulp Nederland ondersteunt Mehtap Gokay (39) slachtoffers van al dit soort delicten in hun juridische proces. „Ik inventariseer hun schade en help ze bij het beschrijven van de impact van het delict. Zodat ze het helder kunnen verwoorden bij de rechter.” Eerder werkte Gokay bij een advocatenkantoor, maar ze wilde haar juridische kennis graag inzetten voor Slachtofferhulp. „Tijdens een strafproces komt er juridisch veel op slachtoffers af. Het is fijn om die stressfactor voor ze weg te nemen.”
Foto Folkert Koelewijn